Zararlı Cemiyetler
I. Azınlıkların Kurduğu Zararlı Cemiyetler
• Osmanlı Devleti'nin topraklarından pay almak ve kendi dev-
Jetlerini kurmak için Rumlar, Ermeniler ve Museviler tarafin-
dan kurulmuş cemiyetlerdir.
• Bu amaçlarını gerçekleştirebilmek için Wilson İlkelerinin 12.
maddesinden yararlanmak arzusuyla bulundukları bölgeler-
de nüfusça çoğunlukta oldukları iddiasında bulunmuşlardır.
• İtilaf Devletleriyle iş birliği yaparak çıkardıkları kargaşa ve is-
yanlarla işgallere bahane yaratacak zemin hazırlayıp Osmanlı
Devleti'ni zor durumda bırakmayı amaçlamışlardır.
a. Rumlar Tarafından Kurulanlar
Mavri Mira (Kara Gün) Cemiyeti
• Megali İdea (Büyük Ülkü) amacıyla hareket eden cemiyettir.
• Cemiyetin amacı Batı Anadolu'yu Yunanistan'a dâhil etmek,
Yunan ordusuna yardımcı olmak, Rumları silahlandırmak ve
Bizans İmparatorluğu'nun eski sınırlarına yeniden ulaşmaktır.
• Yunan Kızılhaç', Göçmenler Cemiyeti ve Rum İzcilik Okulu ta-
rafından desteklenmiştir.
b. Ermeniler Tarafından Kurulanlar
Taşnak, Sütyun ve Makabi Cemiyetleri
• Doğu Anadolu'da ve Çukurova yöresinde Ermeni Devleti
kurmak için faaliyetlerde bulunan cemiyettir.
• Ermeni Patriği Zaven Efendi tarafından yönetilen Hınçak
Komitesi, Mavri Mira Cemiyeti ile de iş birliği yapmıştır.
• ABD'nin desteğini almaya çalışmışlar bunun sonucunda
Amerikan mandasında kurulması tasarlanan Ermenistan
Devleti meselesini incelemek için ABD Başkanı Wilson, Ge-
neral Harbord'ı (Harbırd) görevlendirmiştir.
c. Yahudiler Tarafından Kurulanlar
Makabi ve Alyans İsrailit Cemiyetleri
• Filistin'de İsrail Devleti'nin kurulmasını sağlamak için çalışan
cem.iyettir. Bu amaçla "Osmanlı Göçmen Kumpanyasını" kur-
muşlardır.
• Osmanlı Devleti'nde yaşayan Yahudilerin ticari çıkarları için
uğraşmıştır.
2. Mili Varlığa Düşman Cemiyetler
• Bu cemiyetlerin çoğu İtilaf Devletleri'nin, özellikle İngilizlerin deste-
ğİyle kurulmuş ve yönlendirilmişlerdir.
• Bu cemiyetler halkın gücüyle kurtuluşun gerçekleşeceğine İnanma-
dlkları İçin İstanbul Hükûmetinin politikalarını desteklemişlerdir.
• Güçlü bir devletin manda ve himayesini kurtuluş olarak görmüşler-
Etnik-i Eterya Cemiyeti
• Milfi birlği bozucu faaliyetlerde bulunmuşlardır.
• 1821'de Filiki Eterya adıyla Yunan İsyanı'nı Patrikhane ile
birlikte çıkaran cemiyettir. Daha sonra Etnik-i Eterya adı-
nı almıştır.
• Ateşkes Anlaşması Dönemi'nde Batı Anadolu'da Rum nüfu-
sunun artırılması ve Trabzon dolaylarında Pontus Rum Dev-
leti'nin kurulması için çalışmıştır.
Pontus Rum Cemiyeti
• Karadeniz Bölgesi'nde Samsun merkez olmak üzere bir Pon-
tuş Rum Devleti kurmak amacıyla çalışan cemiyettir.
• Kurdukları çetelerle Türk köylerini basarak Türklerin göç et-
melerine neden olmak ve Yunanistan'dan göçmen getirterek
bölgede nüfus çoğunluğunu elde etmeyi amaçlamışlardır
İngiliz Muhipleri (Sevenleri) Cemiyeti
• İngilizlerin desteği ile Sait Molla tarafından İstanbul'da ku-
rulmuştur. Başta Sadrazam Damat Ferit Paşa ve bazı devlet
adamlarınca desteklenmiştir.
• Cemiyet İngiliz ajanı Papaz Frew (Fru) tarafından idare edil-
mİş ve İstanbul gazetesini yayımlamıştır.
• Cemiyet esas olarak saltanat ve hilafetin devamından yana
davranmış, İngiliz manda ve himayesini İstemiştir.
Askerî Nigehban Cemiyeti
• Asker kaçakları tarafından kurulan cemiyettir.
• Millî Mücadele karşıtı faaliyetlerde bulunmuştur.
106
İslam Teali Cemiyeti
• İngilizlerin desteği ile İstanbul'da "Cemiyet-i Müderrisin"
(Medrese Öğretmenleri Derneği) tarafindan kurulan cemi-
yettir.
• Merkezi İstanbul olan cemiyet, Konya'da da bir şube açmış-
tır. Konya'da Millî Mücadele karşıtı isyanların çıkmasında et-
kili olmuştur.
• Cemiyetin amacı, hilafet ve saltanatı güçlendirerek kurtulu-
şu sağlamaktır.
Kürt Teali Cemiyeti
Seyyit Abdülkadir tarafından kurulmuştur.
• İngilizlerin desteği ile İstanbul'da kurulan bu cemiyetin ama-
CI, bağımsız bir Kürt devleti kurmaktır.
Sulh ve Selamet-i Osmani Fırkası
• Ulemadan bir grup tarafından İstanbul'da kurulmuştur.
• Ülkenin kurtuluşunun ancak padişah ve halifenin emirleri-
ne uymakla mümkün olacağını savunmuşlardır.
• Cemiyet, ülkenin kurtuluşunun savaş ile değil anlaşma ve
barış ile olacağına inanmıştır.
• İttihat ve Terakki düşmanlığı fırkanın temel politikasını
oluşturmuştur.
Wilson İlkeleri Cemiyeti
• Amerikan mandası isteyen yazarlar ve gazeteciler tarafın-
dan kurulmuştur.
• Cemiyetin kurulmasında Halide Edip, Ahmet Emin, Refik
Halit gibi Osmanlı aydınları etkili olmuştur.
• Ülkenin maddi ve manevi imkânlarının ülkenin kurtuluşu
için yeterli olmayacağını savunan cemiyet, ABD mandasını
kurtuluş çaresi olarak görmüştür.
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
• Fırka ilk olarak 1911'de İttihat ve Terakki Cemiyetine kar-
ş kurulmuştur.
• 1913-1920 arasında faaliyetlerini durdurmak zorunda ka-
lan cemiyet, İttihat ve Terakki Fırkasının kapatılmasından
sonra Millî Mücadele aleyhinde çalışmıştır.
instagram.com/copysinav
