15. Zamanın birinde kurbağaların yarışı varmış. Hedef, çok yüksek
bir kulenin tepesine çıkmakmış. Seyirciler içinden sadece şu
sesler duyulabiliyormuş: "Zavallılar! Hiçbir zaman başarama-
yacaklar!” Yarışmaya başlayan kurbağalar kulenin tepesine
ulaşamayınca teker teker yarışı bırakmaya başlamışlar. Ancak
içlerinden sadece bir tanesi inatla ve yılmadan kuleye tırman-
maya çalışıyormuş. Yarışmanın sonunda bu kurbağa büyük bir
gayret ile mücadele ederek kulenin tepesine çıkmayı başarmış.
Diğerleri hayret içerisinde bu işi nasıl başardığını öğrenmek
istemişler. Bir kurbağa ona yaklaşmış ve sormuş: "Bu işi nasıl
başardın?" diye. Kurbağa cevap vermemiş. Bir daha sormuş.
Yine cevap vermemiş. O anda farkına varmışlar ki kuleye çıkan
kurbağa işitme engelliymiş.
Bu hikâyeyi anlatan bir kişiden aşağıdakilerden hangisini
söylemesi beklenmez?
A) Eğer yürüdüğünüz yolda hiçbir engel yoksa o yol sizi hiçbir
yere götürmez.
B) Başarının engellere takılmadan sürekli hedefe doğru ilerle-
mekle elde edileceğini unutmayınız.
C) Kendinizi bir amaca adadığınız andan itibaren ayağınıza
takılan taşlara aldırmamalısınız.
D) Size çelme takanları dikkate alırsanız hedeflediğiniz yere
ulaşmanın olanağını bulamazsınız.
E) Hayallerinizi gerçekleştiremeyeceğinizi söyleyenlere karşı
her zaman sağır kalmalısınız.
16. Beyin tümörünün toplumda görülme sıklığı 100 bin kişide 3-5
arasındadır. Sarı ırkta ve kadınlara oranla erkeklerde görülme
oranı daha yüksektir. Beyin tümörü hemen hemen her yaş
aralığında görülür ama aynı zamanda yaşa göre farklılık gösterir.
Beyin tümörlerinin nasıl oluştuğu ile ilgili iki önemli cevap veri-
lebilir: İlki beynin kendi hücrelerinde gelişmesi diğeri ise başka
bir bölgeden tümörün beyne sıçramasıdır. Eğer beyin tümörü
kendi hücrelerinden gelişiyorsa iyi huylu ve kötü huylu olarak
ikiye ayrılır. Kötü huylu beyin tümörü daha çok çocuklarda ve
60 yaş üzerinde görülür. İyi huylu beyin tümörü ile geri kalan
yaş aralıklarında daha sık karşılaşılır. Beyin tümörüne nelerin
yol açtığı tam olarak bilinemese de aile öyküsünde beyaz ırk,
erkek cinsiyet ve radyasyona maruz kalmak önemli risk fak-
törleri sayılmaktadır.
Bu parçaya göre beyin tümörü ile ilgili aşağıdakilerin
hangisi söylenemez?
1 Z Geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan ve tüm dünya kültürlerinde
birçok ritüeli barındıran çay, dostane sohbetlerin vazgeçilmez
içeceğidir. Türkiye de çay tutkunu bir ülke ve çayın kendine
özgü bir içim geleneği var. İnce belli cam bardağın dudakla
buluştuğu kısım kalın ve geniştir. Bu, bir taraftan çayın sıcaklı-
ğını korurken geniş ve kalın camlı kısım çayın içilen miktarının
sıcaklığını azaltarak kolay içilmesini sağlıyor. Çay hâlen üretilen
en organik tarım ürünlerinden biridir. Bunda bitkisinin dayanıklı
olması ve çok fazla gübre ve bakım istememesi etkilidir. İklim
özellikleri sayesinde çayın kolay ve en fazla yetiştiği Rize'de, çay
yapraklarını genellikle Karadeniz'in güçlü ve çalışkan kadınları
toplar. Yılda üç hasat yapılır. Yamaçları kaplayan, engebeli yeşil
çay bahçelerinde, eskiden yapraklar elle toplanırdı. Bugünse
bu toplama işi, yaprakları kestikçe bağlı olduğu torbaya aktaran
makaslarla yapılıyor.
Bu parçada çayla ilgili aşağıdakilerin hangisinden söz
edilmemiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Sağlam bir bitki yapısının bulunduğundan
Ülkemizde daha çok hangi ilimizde yetiştiğinden
Toplama işini daha çok kadınların yaptığından
Hasat yönteminin zaman içinde değiştiğinden
Toplanmasının zor ve zahmetli olduğundan
18. İnsanoğlu yaklaşık elli gün aç kalabilir ama su içmeden sadece
birkaç gün yaşayabilir. Günde yaklaşık iki litre su içmesi gereken
birey, bunun çoğunu sıvılardan bir kısmını katı yiyeceklerden elde
eder. Günlük ne kadar su içilmesi gerektiği yaş, cinsiyet, kilo, boy,
fiziksel aktivite, sıcaklık ve iklim gibi faktörlere bağlıdır. Böbrekler
fazla sudan kurtulmaya çalışır. Ancak çok su içtiğinizde ve böb-
rek fazla suyu atamadığında "hiponatremi" denilen rahatsızlık
meydana gelir. Hiponatremi, kandaki mineralin seyrelmesi ve
sulanmasıdır. Sonuç olarak kandaki sodyum seviyesi düşer ve
hücreler şişer. Bu yaşamı tehdit eden durumlara yol açabilir.
Maraton koşucuları gibi dayanıklılık sporcuları böyle riskler
altındadır.
Bu parçada su tüketimi ile ilgili aşağıdakilerin hangisine
değinilmemiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Görülme oranının farklı gruplarda değişiklik gösterdiği
Beyin hücrelerinin hastalanması kaynaklı olabildiği
Niteliğinin yaşa göre değişebildiği
Nedeninin kesin olarak bilinmediği
Görülme sıklığının zamanla arttığı
A)
B)
C)
D)
E)
Katı ve sıvı gıdalardan karşılanabildiğine
Miktarının kimi değişkenlere bağlı bulunduğuna
Sporcuların performansı için özel önem taşıdığına
Aşırı tüketiminin sorun oluşturduğuna
İnsan vücudu için vazgeçilmez bir ihtiyaç olduğuna
167
