z
z
DİVAN şiiRi 2
BENTLERLE YAZILAN NAZIM BİÇİMLERİ
• Bentlerle kurulan uzun bir nazım biçimidir.
• En az 5, en fazla 10 bentten oluşur.
• Her bent 5 ila10 beyit arasında değişir.
• Genellikle dinî, felsefi ve sosyal yaşamla ilgili eleştiri ve önerilere yer verilir. Toplum aydınlatıl
maya çalışılır.
• Her bendin (terkibhane, kıta) sonunda vasıta beyti denen bir beyit vardır.
• Vasıta beyitleri her bendin sonunda değişir ve bunlar kendi aralarında uyaklanır.
• Bentlerin kafiyelenişi genelde gazeldeki gibidir:
• aa xa xa xa xa xa bb (v) - cc xc xc xcxcxc dd (v) ya da aa aa aa aaaa aa bb - cc cc cc cc cc
• Türk edebiyatında Baki KanunîMersiyesi, Bağdatlı Ruhi ve Ziya Paşa bu alanda en ünlü
şairlerimizdir.
• Biçim ve uyak bakımından terkibibende benzese de konusu ve vasıta beyitleri yönüyle terkibi-
bentten ayrılır.
• Vasıta beyitleri her bendin sonunda aynen tekrarlanır:
• aa xaxa xa xa xa bb ccxc xcxc xc dd ya da
(aa aaaaaaaaaabb ccccccccccccdd...)
• Her bend tercihane ve vasıta olmak üzere ikiye ayrılır.
• Dinî konuların işlendiği terciibentte genellikle Allah'ın kudreti, evrenin sonsuzluğu, doğanın ve
yaşamın karşıtlıkları gibi konular işlenir.
• Terkibibendten daha zor yazılan bu nazım biçiminin en güzel ömeğini Ziya Paşa vermiştir.
Üç Dizelik Bentler: Müselles
Dört Dizelik Bentler: Terbi, Tastir
Beş Dizelik Bentler: Muhammes, Tahmis, Tardiyye
Altı Dizelik Bentler: Müseddes, Tesdis
Yedi Dizelik Bentler: Müsebba, Teşbi
Sekiz Dizelik Bentler: Müsemmen, Tesmin
Dokuz Dizelik Bentler: Mütessa, Tetsi
On Dizelik Bentler: Muasser, Ta•sir
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
