Z
o
DİKKAT
Boş Beşik, Mine, Nalınlar, Derya Gülü, Yaralı Geyik, Ezik
Otlar, Vur Emri, Kaynana Ciğeri, Zorla İspanyol, İş Karar
Vermekte gibi oyunların yazarı Ege Üçlemesi romanları-
nın yazarı da olan Necati Cumalı'dır.
DİKKAT
Balıkesir Muhasebecisi İstanbul'a giden taşralı bir muha-
sebecİnİn II, Dünya Savaşı yıllarında "köşe dönme" yo-
lunda bütün insani değerlerden uzaklaşmasını anlatan bir
Reşat Nuri tiyatrosudur. Tahir, eşi Huriye, kayınbiraderi
Şerif Ali Dayı oyunun kişileridir.
ÇOK ÖNEMLİ
"Tiyatromuzun Shakespeare'i" olarak bilinen Orhan Aşe-
na, 1998'de devlet sanatçısı ünvanl almıştır. Tanrılar ve
İnsanlar — Gılgamış, Hürrem Sultan, Atçall Kel Mehmet,
Simavnalı Şeyh Bedrettin, Kanuni Sultan Süleyman dört-
Emesi, Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe, Yıldız Yargılan-
ması kayda değer oyunlarıdır. Masal ve Kit Kanaat ise şiir
kitaplarıdır.
Genellikle oyunlarını tarihe dayandıran ama olaylardan
çok, olayların, insanların iç dünyasındaki yansımalarını
anlatan Turan Oflazoğlu'nun Keziban, III, Selim — Kılıç ve
Ney, Kösem Sultan, Deli İbrahim, Yine Bir Gülnihal gibi
oyunları ve Sevgi Hakanı adil şiir kitabi vardır.
v/ HATIRLA
Peyami Safa'nın Matmazel Noraliya'nın Koltuğu roma-
nında tıp Öğrencisi Ferit'in İç çatışmaları kişiliğini ararken
yaşadığı bunalımlar ve arayışlar anlatılır. Felsefede, ta-
rihte ve sonunda kendini tasavvufta arayan bir kişiliğin
karanlık-aydınllk dönemlerine içsel bir yolculuk söz ko-
nuşudur. Psikolojik romanların en güzellerinden Olan bu
roman özel bir yere sahiptir.
MUTLAKA ÖĞREN
Kurtuluş Savaşı'nın belgesel romanı olan Şu Çılgın Türk-
ler ile çok tanınan Turgut Özakman'ın Diriliş — Çanakkale
1915, Cumhuriyet Türk Mucizesi gibi romanlarının yanın-
da Pembe Evin Kaderi, Kanaviçe, Fehim paşa Koşağl,
Paramparça, Duvarların Ötesi gibi oyunları da ünlüdür.
v/ ÇOK
Absürt tiyatronun ustası Olan Güngör Dilmen'in Canlı
Maymun Lokantası, Ayak Parmakları, Midas'ın Kulakları,
Deli Dumrul, Galile'nin Günahları, Kurban ve Bağdat Ha-
tun adlı oyunları ünlüdür.
ÇOK ÖNEMLİ
II. Meşrutiyet-MiIli Edebiyat-Cumhuriyet tiyatroları ara-
sında köprü vazifesi gören komedi ve vodvil ustası Ahmet
Nuri Sekizinci (ibnürrefik Ahmet Nuri), "Güldürme, eğlen-
dirme ve İbret verme" amaçlı tiyatrolara ve uyarlamalara
İmza attı: Alemdar, Münevverin Hasbihâli, Gücü Gücü
Yetene, Ceza Kanunu, Şeriye Mahkemesinde, Tecdid-i
Nikâh, Fırsat Yoksulu, Yavrum Komiser, Asri Hülya-
lar, Dört Cihar, Sekizinci, Dokuzuncu, Aşk-' Atik, Yavuz
Hırsız, Gelin Kaynana, Suriri Apartmanı, Hisse-i Şayia,
Sivrisinekler, Çoban Km, Belkıs... II. Meşrutiyet ve Millî
Edebiyat ile Cumhuriyet Dönemi tiyatrosu arasında köp-
rü vazifesi gören Müşahipzade Celal, müzikal komedi ve
operetlerinde tarihten ve sosyal hayattan aldığı konulara
eleştirel yaklaşmıştır, "İstanbul Efendisi" oyununda kadılık
sistemini eleştiren sanatçının önemli tiyatroları şunlardır:
Macun Hakkası, Aynaroz Kadısı, Yedekçi, Kaşıkcılar, Ath
Ases, Kale Devri, Köprülüler, Fermanlı Deli Hazretleri,
Balaban Ağa, Genç Osman, Moda Çılgınları, Demirbaş
Şarl, Bir Kavuk Devrildi, Türk Kız,' (Gülsüm)
Not: Bu İki sanatçı Meşrutiyet-MİIIİ Edebiyat dönem-
lerinde yalnızca tiyatro ile uğraşmışlardır, o dönemde
Dârülbedayı'de en çok oyunu sergilenen sanatçılardır.
v/ KARIŞTIRMA
"Tohum" adlı oyun Sütçü İmam'ın ve Maraş'ın mücade-
leşini anlatan bir tiyatrodur ve Necip Fazıl'a aittir, "Tohum
ve Toprak" ise Orhan Asena'nın tiyatrosudur ve Alemdar
Mustafa Paşa'nın Öldürülüşünü merkeze alarak II. Mah-
mut devrini yansıtır.
v/ ÖĞREN
• Altın Kalpli Kız, Kâtip Çıkmazı, Eski Fotoğraflar, Aklım-
da Kalan Masallar, Âşk Dediğin Nedir Ki, Üç Derste Aşk,
Memur Amca, Ali Ayşe'yi Seviyo, Gül Satardı Melek Ha-
nım, Marian ile Mehmet Gecenin Kulları ve Maviydi Bisik-
letim adlı oyunlar Cumhuriyet Dönemi tiyatrocularımızdan
Dinçer Sümer'e aittir.
• Tut Elimden Rovni, Bir Kadın için Düet, Hazır Ol, Biraz
Gelir misiniz, Bir Şey Yap Met, Toros Canavarı , Çiçu, Dü-
dükçülerle Fırıncıların Savaşı, Hadi Öldürsene Canikom,
Maçinli Kızın Evi, Başarımı Karılarıma Borçluyum adlı ti-
yatro oyunları ünlü mizahçı Aziz Nesin'e aittir.
368
