3.
4.
Z
124
ÇÖZÜMLER
Parçanın giriş cümlesi olabilecek cümle, bütün parça-
YI kapsayacak genellikte Olmal'dır. Kendinden sonraki
cümleyle yapı ve anlam bağları bulunmalıdır. Parçanın
tamamını da anlamca karşılamalıdır.
Buna göre parçadaki "Çünkü bir bulmaca, ancak çö-
züldüğü ana kadar heyecan vericidir." cümlesi, kendin-
den önce gelecek cümlenin gerekçesi olmalıdır, Anah-
tar kelime de "bulmacandır. Yine parçanın devamı olan
"Yazarın serpiştirdiği ipuçlarına göre kimin katil oldu-
ğunu bulup çıkarma, gelişmiş bir bulmaca çözme gibi
keyif verir. İşte, bu yüzden diğer roman türleri ikinci,
üçüncü kez okunabildiği hâlde bir kez okuyup 'esrar'nı
çözdüğümüz bir polisiye romanını bir daha okumak
anlamsızlaşır." yargıları da verilen boşluğa "polisiye
türünün çok tercih edildiğini ancak İçindeki sırrın, bul-
macanın çözüldükten sonra kitabın bir kenara atıldığı-
nı" anlatan bir cümle gelmesi gerektiğini gösterir. Bu
cümle de B seçeneğinde verilen "İçinde bir bulmaca
barındıran polisiye romanlar, okunduktan sonra bir ka-
nara bırakır." cümlesidir.
CEVAP: B
Kendinden Önce bir cümle olduğunu yapıca (bağlaç,
sıfat ve zamirlerle) hissettiren cümleler parçanın giriş
cümlesi olamaz.
Parçanın giriş cümlesi bütün parçayı da tanıtan, kap-
şayan nitelikte Olmalıdır. Genel yargı İçerir. Açıklanma-
ya, geliştirilmeye, örneklenmeye müsaittir.
Buna göre A, B, C ve D seçeneğinde verilen cümleler
bir parçanın giriş cümlesi olabilir. Bu cüm eler geniş-
letilmeye, açıklanmaya müsaittir. E seçeneğinde veri-
len "İncelememi bitirdikten Sonra bir rapor yazmaya
başlamıştım." cümlesi İse kendinden Önce bir cümle
Olduğunu hissettirir. Yani bir şeyi İncelemiş ki "İnce-
lememi bitirdikten sonra..." diye devam edebilsin. Bu
yüzden E seçeneğinde verilen cümle İle bir paragraf
başlayamaz.
CEVAP: E
TEST - 16
parçada verilen "Ama söylemek İstediklerin hepsini
söylemez." ve "Okurun Öyküyü anlama, algılama ve
yorumlamasında aktif olmasını, buraları doldurması-
m İster." sözlerinden yola çıkarak söz edilen yazarın,
öyküde bazı boşluklar bıraktığım ve bunu okurun ta-
mamlamasını İstediğini anlarız. Bu doğrultuda verilen
boşluğa A seçeneğinde verilen cümlenin getirilmesi
gerekecektir.
Köprü görevindeki sözler koyu dizilmiştir.
CEVAP: A
Önce, paragrafın giriş cümlesi olabilecek cümleyi teş-
pit etmeli, sonra cümlelerdeki anahtar ve körü görevin-
deki sözcükleri belirleyip cümleleri sıralamalıyız.
l. cümle "bu koloniled', III. cümlede "burada", V. cümle
"ancak" diye başladığı Çin parçanın giriş cümlesi ola-
maz. Bu cümleler, kendinden önce bir cümle olduğunu
gösterir. IV, cümle de "kolonilerin yönetimi" diyor, han-
gi koloni bahsetmiyor, 0 yüzden parça IV. cüm eyle de
başlayamaz.
Parçayı II. cümleyle başlatıp geri kalan cümleleri anah-
tar sözcükleri tespit ederek bağlıyoruz:
(II) Amerika kıtasının 1492 yılında keşfedilmesinden
sonra İspanyollar, Ponekizler, Fransızlar ve İngiliz-
ler bu kıtaya gelerek koloniler kurdular. (l) Bu ko-
Ioni topraklarına başta İngiltere'den olmak üzere
Avrupa'dan gelen göçmenler yerleşti. (IV) Kolonilerin
yönetimi İngiliz kralının atadığı valilere verildi. (III) Bu-
rada yaşayan halk, valilerin belirlediği hatta dayat-
tığı yaşam biçimini devam ettiriyordu. (V) Ancak halk,
valilerin dayatmacı tavırlarından hoşlanmıyor zira
Amerika'yı yeni vatanları olarak görüyordu.
Köprü görevindeki sözler koyu dizilmiştir.
Görüldüğü gibi cümleler II - I - IV - III - V şeklinde Sl-
ralanmalldır va parçanın baştan üçüncü cümlesi IV.
cümle olur.
CEVAP: D
