58.
59.
60.
19, yüzyılın başlarında Balzac ve Stendhal'in roman-
tizmden geçmesine benzeyen bir durum, Tanzimat
61.
II. Dönem sanatçılarından -
ve ile bizde yaşanır.
1857'de Gustave Flaubert'in Fransa'da Madam Bovary
romanını yazmasıyla pozitivizm (olguculuk) ve nesnel
gözlem, romana dünya çapında geniş bir edebiyat alanı
açtı, Bu akım Rusya'da Gogol, Çehov, Tolstoy, Dosto-
yevski, Turgenyev, Gorki gibi büyük romancılara kapı ara-
lamıştır. Bizde de Balzac, 30urget, Stendhal ve özellikle
Flaubert gibi Fransız sanatçıların etkisiyle Servetifünun
sanatçılarından
- Batı'daki ömeklerinin sevi-
yesine çıkardıkları roman türünde İç ve diş gözlemin İyi
yapıldığı teknik romanlar yazdılar,
Aşağıdakilerden hangisi parçada boş bırakılan yerler-
den herhangi birine
rilemez?
A) Recaizade Mahmut Ekrem
Eşer, 1928'de basılmıştır, Aile huzursuzluğu İçinde şev-
gisiz büyüyen Zehra Öğretmen'in babasına duyduğu kız-
gınllğın romanıdır. Başlarına gelenlerin boş inançlardan,
hurafelerden kaynaklandığını düşünen ve kendini bilime
adamış bu öğretmenin babası Mürşit Efendi'nin ölmesin-
den sonra onun hatıra defterini okuması ve aile dramla-
rının asıl kaynağının babası olmadığını Öğrenip babasına
duyduğu nefretin acıma duygusuna dönüşmesiyle son
bulur, Aynı zamanda eser, Başmuallim Zehra üzerinden
dönemin memuriyet hayatına Işık tutmaktadır,
Bu parçada söz edilen roman ve yazarı
den hangisinde verilmiştir?
A) Zehra - Nabizade Nazım
B) Mahur Beste - Ahmet Hamdi Tanpınar
C) Yaprak Dökümü - Reşat Nuri Güntekin
D) Acımak - Reşat Nuri Güntekin
E) Vurun Kahpeye - Halide Edip Adıvar
B) realizme
C) Halit Ziya
D) Abdülhak Hamit Tarhan
E) Mehmet Rauf
l. Grup
III.
V.
Şair-İ Azam
Sami paşazade Sezai
Muallim Naci
R, Mahmut Ekrem
Direktör Ali Bey
II. Grup
Esaret
Eski edebiyat
Muhsin Bey
Sahra
Kulak İçin kafiye
Yukarıda I. grupta verilenlerden hangisi II. grupta ve-
rilenlerden biriyle İlişkilendirilemez?
C) III
Çakırdikenlik yeşil, çakırdikenlik mor, çakırdikenlik süt-
beyaz dalgalanır. Şafağın yerine kırağı düşmüştür. Buza
kesmiştir taş toprak, Çakırdikenliğin onasında bacakları
parçalana parçalana çift sürdü. Yandı, kavruldu. Toprak-
tan dişiyle tırnağıyla çıkardığının dörtte üçünü Abdi Ağa
aldı elinden, Öteki köylülerden üçte iki alırdı, O yıldan
sonra garaz başlamıştı. İnadından dönmedi. Fırsat bul-
dukça da dövdü, hakaret etti.
Bu parçanın alındığı roman, yazan ve başkişisi aşağı-
dakilerden hangisinde verilmiştir?
HATIRLA
Servetilünun Dönemi'nin bağımsız sanatçısı Ahmet Rasim,
uzun süren gazetecilik yaşamında İstanbul'un günlük ya-
şamına ayna tutan köşe yazılan, sohbetler ve hatıralarıyla
tanınmıştır, Roman, öykü, tarih, coğrafya, dil bilgisi, müzik,
gezi, fıkra gibi birçok alanda eşer vermiş, Hüseyin Rahm(yle
Boşboğaz adlı mizah dergisini çıkarmış çok yönlü bir kişilik-
tir. Eşkâl-i Zaman, Muharrir Bu Ya, Şehir Mektupları, Gülüp
Ağladıklarım, Cidd'ü Mizah onun fıkraları; Falaka, Gece-
'erim, Muharrir Şair Edip onun anılan; Romanya Mektup-
lan onun gezi türündeki eseridir. Ayrıca Resimli ve Haritalı
Osmanlı Tarihi adlı bir tarih kitabi bulunmaktadır. İlk Sevgi,
Tecrübesiz Aşk, Güzel Eleni, Meyl-i Dil, Ülfet, İki Günahkâr
gibi roman ve hikâye denemeleri İse pek başarılı değildir.
Şinasi'yi anlattığı monografisinin adl ise İlk Büyük Muharrir-
lerden Şinasi adını taşır.
HAYIRLA
Yahya Kemal, Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız sanatçı-
sıdın Aruzcudur. Heceyi sadece "OK" şiirinde kullanmıştır.
Öz şiir anlayışının öncüsüdür. Gelenekçidir. Divan şiirinin
modern Fransız şiiriyle sentezini yapmaya çalışmıştır, Tarih
ve İstanbul sevgisi çok belirgindir. Kitapları, Ölümünden son-
ra yayımlanmıştır. Gazel, kaside, murabba, şarkı ve rubai
gibi nazım biçimlerini başarılı bir aruz ve İstanbul Türkçesi
ile birleştirerek klasik şiiri güncellemiştir. Çeşitli dönemlerde
farklı akımlara da yönelmiştir: Nevyunanilik, sembolizm, ne-
oklasisizm, parnasizm... Eski Şirin Rüzgârıyla, Kendi Gök
Kubbemiz, Rubailer ve Hawam Rubailerini Türkçe Söyleyiş,
Bitmemiş Şiirler; onun şiirlerinin toplandığı kitaplardır. Şiir-
lerde İstanbul, aşk, lirizm, sonsuzluk, tarihî yapılar, Ölüm dü-
şüncesi, tarih, geçmişe özlem temaları belirgindir. Lirik, epik
ama daima ahenkli ve musikili şiirler kaleme alır, "İstanbul
şairi" ve "esersiz şair" gibi ünvanlarla anılmıştır.
o
A)
B)
C)
D)
E)
Hanımın Çiftliği - Orhan Kemal - Güllü
İnce Memed - Yaşar Kemal - Memed
Yılanların Öcü - Fakir Baykurt - Kara Bayram
Murtaza - Orhan Kemal - Murtaza
Kan Davası - Reşat Nuri - Ömer
391
