15. YÜZYIL - 17. YÜZYIL FELSEFESİ - III
Test
"Şüphe ettiğim sürece kendisinden şüphe edemeyeceğim
Şey, şüphe etmekte oluşumdur. Oysa şüphe etmek düşün-
mek demektir. Öyleyse "düşünme”den şüphe edemem. Dü-
şündüğüme göre, düşünen biri olarak var olmam gerekir.
Çünkü düşündüğüm hâlde var olmamam olanaksızdır. Bu-
radan "Düşünüyorum; demek ki varım." sonucuna ulaşmış
olurum.
Bu görüşlerin ve "metodik şüphe" kavramının sahibi olan
filozof aşağıdakilerden hangisidir?
4.
A) Descartes
D) Locke
B) Platon
E) Hegel
C) Aristoteles
2.
3.
z
o
Descartes' a göre, inşan aklının iki temel gücü vardır. Akli,
kendisi İçin apaçık ve tartışılmaz olan kesin doğruları, İlke-
leri, düşünceleri hiçbir kuşku duymaksızın, dolaysız Olarak
bilebilme gücüne sahiptir; ikinci olarak bu kesin doğrular-
dan, düşüncenin devamlı ve kesilmeyen hareketi İle henüz
bilmediği diğer doğruları da kesin olarak türetebilir ve şüphe
İçermeyen bilgisini arttırabilir.
Descartes'in savunduğu düşünce aşağıdakilerden han-
gisidir?
A)
3)
C)
D)
E)
Doğru bilgiye ulaşmak mümkün değildir.
Akil ve deney işbirliği bilgiyi ortaya çıkarır.
Akıl yürütmelerin kaynağı deneydir.
Her türlü bilgi düşünce yoluyla elde edilir.
Evren her zaman bilinmeyenlerle dolu olacaktır.
Ağının ortasında oturan örümcek, bir sinek tarafından ağı-
nın bir teline zarar geldiğini nasıl fark ediyor ve telin zarar
görmesine üzülüyormuş gibi hızla oraya koşuyorsa aynı Şe-
kilde insan ruhu da bedeninde bir yer yaralandığı zaman,
belirli bir ilişki içinde bulunduğu, şıkı sıkıya bağlı Olduğu be-
denin yaralanmasına dayanamaz ve hızla oraya koşar.
Bu parça aşağıdaki görüşlerden hangisine Örnektir?
A)
3)
C)
D)
E)
Algılanamayan şeylerin var olmadığını söyleyen
Berkeley'e
Varlığın atomlardan oluştuğunu şöy eyen Demokritoş'a
Varlığın ruh ve beden birleşiminden Oluştuğunu şöyle-
yen Descartes'a
Makine inşan kavramını savunan La Mettrie'ye
Varlığın Oluş hâlinde olduğunu savunan Herakleitoş'a
Descartes'e göre, insanda ruh ve beden bir arada bulunur,
fakat bu iki cevher birbirinden içerik bakımından ayrıdır.
Bedenin bölünür bir yapıda Olduğunu, ruhun ise bölünmez
olduğunu belirtir. Ona göre duyumlar bedende gerçekleşir
fakat ruhta hissedilir. Bu bakımdan ruh ve beden etkileşimi
kaçınılmazdır. Tıpkı ruhta meydana gelen bir utanç duygu-
sunun yüz kızarıklığına yol açması gibi.
Bu parçadaki görüşler aşağıdakilerden hangisiyle Özet-
lenir?
A) Var olmak algılanmış olmaktır.
B) Varlık inşan bilincinin açılımıdır.
C) Tanrı tüm evrenin varoluş sebebidir.
D) Varlık düalist bir özellik taşır.
E) Varlığı anlamak ve açıklamak mümkün değildir.
İnsan başka şeylerin sürekli etkisi altındadır, insanı etkile-
yenlerin başnda tutkular gelir. Olumlu tutkular başarıya;
olumsuz tutkular kötülüğe götürür, bireyi edilgen ve köle
yapar. Ahlakın görevi, düşünce yoluyla olumsuz ve yıkıcı
tutkuları yenmektir. Spinoza'ya göre kişiyi olumsuz ve yıkıcı
tutkulardan kurtaran ve aklın uygun gördüğü yaşam biçi-
mine kavuşturan bilgidir. Bilgi ile donanmış kişi her şeyin
Tanrı'nın özünden türemiş olduğunu anlar.
Spinoza'nın bu görüşleri aşağıdaki sorulardan hangisi-
ne yanıt niteliğindedir?
A) İnsan eylemlerinde özgür müdür?
B) Evrensel ahlak yasası var mıdır?
C) Ahlaki eylemin temeli nedir?
D) Özgürlük - sorumluluk ilişkisi nasıldır?
E) Erdemli inşan nasıl olmalıdır?
144
