14. YÜZYIL
GÜLŞEHRî
-'j Kırşehir'de dünyaya gelmiş, bütün ömrünü
burada geçirmiştir. -GülşehrÎ' mahlasını Kır-
şehir'İn o zamanki adl olan Gülşehir'den al-
mıştr.
—j Bütün eserlerini tasawufi bir anlayışla kale-
me almıştır.
En ünlü eseri, Manbkut-Tayr adlı mesnevisidir.
Türkçenin Anadolu'da bir kültür dili olması İçin çabalamış,
Türkçenin en az Farsça ve Arapça kadar anlatım olanakları •
na süip bir dil olduğunu gösterebilmek İçin de Mantku't- Tayf ı
yazdığını İfade etmiştir.
ESERLERİ
Mantku t- ravr: "Kuşların dih• anlamına gelen bu tasawufi mes-
nevi, Feridüddin Attar'ın aynı adla bilinen Farsça eserinden
Türkçeye çevrilmiştir. Gülşehri, Feridüddin Attar'ın eserini bi-
re bir çevirmemiş; Mevlânâ'nın Mesnevi'si başta olmak üzere
başka birçok eserden yararlanmıştır. Eser, çevriyi aşarak öz.
gün bir kinüiğe ulaşmıştır (OzeU için bk. s. 78).
Felekname: Farsça kalerne aldığı tasawufi bir mesnevidir.
Aruz
Kerâmât-l Ahî Evran
ÂŞIK PAŞA
—j Ünlü Osmanlı tarihçilerinden Âşıkpaşazâ-
de'rün dedesidir.
Türkçenin bir edebiyat dili olarak gelişmesi
için çalışmış, bu dili küçümseyenlerin karşı-
sına dikilmiştir. Bu konudaki düşüncelerini
çok bilinen Şu dizelerle İfade eder:
-Türk diline kimesne bakmaz İdi
Türklere hergiz gönül akmaz idi
Türk dahi bilmez İdi bu dilleri
İnce yolu 01 ulu menzilleri"
Lj Bir şair ve sanatçıdan çok bir tasavvuf büyüğü olarak tanın-
mış Yunus Emre'nin etkisinde kalmıştır.
—J Hece ve aruz ölçüşüyle şiirler kaleme almıştır.
ESERLERİ
Garipname: En önemli eseridir. Sade bir Türkçeyle yazılmış;
dinî, didaktik, tasavvufi bir mesnevidir.
Fakmame: Dinî-tasavvufi bir mesnevidir,
KADI BURHANETTİN
Çeşitli devlet görevlerinde bulunduktan sonra Sivas'ta hükürn-
darlığını ilan edip kendi adına bir devlet kurmuş, Akkoyunlu-
'arla yaptığı savaşta eşir düşerek İdam edilmiştin
Arapça, Farsça ve Türkçe eserler yazmıştır, Türkçe eserlerin-
de Azerbaycan şivesini kullanmıştır.
Aşk ve kahramanlık temalarının yanı Sıra tasawufu da anlat-
tığı şiirleriyle tanınmıştır,
Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı tuyuğ nazım şeklinin
kurucusu sayılmaktadır. Şiirlerinde cinas ve tevriyeyi şıkça kul-
lanmıştır.
Aşk ve tasavvuf konularını içeren gazel, rubai ve tuyuğlardan
Oluşan Divan 'l vardır,
SEYYİD NESİMİ
Şiirlerini, Azerbaycan şivesi ila; yalın, açık ve akıcı bir üslupla
yazmıştır.
Harflere esrarengiz anlamlar yükleyen Hurufilik tarikatına men-
sup olan sanatçı, coşkun tasawuf anlayışını şiirlerine yansıt-
mıştır.
"Bulmışum Hakk'ı "Enel-Hak" söylerim / Hak benim Hak ben-
dedir Hak söylerim" dizelerinde geçen "Enel-Hak' (Ben
Hakk'ım) sözü yüzünden Halep'te derişi yüzülerek Öldürül-
müştür.
Yüzülen derisini tekrar giydiği ve Halep'in on iki kapısının bi-
rinden çıkıp kayıplara karıştığı, Nesimi hakkında anlatılan men-
kıbelerden biridir.
Divan'ında Farsça ve Türkçe şiirleri yer almaktadır.
