18.-19. YÜZYIL FLSEFESİ - ı
2.
Her buyurulan eylem, ya sonucu bakımından, iyi olarak
kabul edilir, ya da kendi başına iyi olarak geçerlilik taşır İlk
durumda eylem bir amaca ulaştıran araç olarak anlaşılır-
ken, ikinci durumda kendi başına bir erektir Bir eylem bi-
zi belli bir ereğe eriştiren araç olarak 'Yararlındır; kendi ba-
şına erek olması bakımından ise "iyi" olarak nitelendirilebi-
lir. Yararlı bir eylemi isteyen buyruğun biçimi, "koşullu" ol-
maşıdır. Sınıfını geçmek istiyorsan derslerini çalışman ge-
rekir", bu türden bir buyruktur. "Koşulsuz" buyruk ise, her-
hangi bir erekten bağımsız olduğu gibi, aynı zamanda hiç-
bir koşula bağlı olmadan kesin ve mutlak olarak ifade edi-
lir. "Doğruyu söylemelisin" bu buyruğa örnektir. Ancak ko-
şulsuz buyruk; ahlaksal bakımdan iyidir ve bir ödev olarak
benimsenebilir.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylene-
mez?
A) Ahlak yasası, kendisini buyruk biçiminde gösterir.
B) Herkes için geçerli ahlak yasası olanaklı değildir.
C) Bir hedefe ulaşmaya bağlanan eylemler ahlaki değildir.
D) Bir başka şey için değil, sırf kendisi için istenen eylem-
ler ahlakidir.
E) Eylem alanında oluşan buyruklar koşullu ve koşulsuz
olarak ayrılmıştır.
Fransa'da Voltaire, Montesquieu ve Rous'
zoflar; önemli felsefi eserler vermiştir Ayrıca _
ünlü yayını olarak bilinen "Ansiklopedi' eserince d'AIem-
bert ve Diderot gibi düşünürlerle ber?l- yazıla, yazmış
ve bu ansiklopediden cilt cilt yayımı
dır_ Bu ,r'oznf-
lardan bazıları, düşünsel ve eleştir "ayıl ırının yan, sıra
3.
5.
Hegel'e göre gerçek olan "iden ya da "geistn (gayst) adını
alan mutlak akıldır. İde; değişen ve farklılaşan, maddi ol-
mayan bir varlıktır. İde, değişirken doğayı ve insanın dün-
yasında yer alan her şeyi ortaya koyar. Dolayısıyla varlık;
özü itibarıyla ruhsal yani aklidir. İnsanın aklına göre dün-
yada bulunan her nesnel varlığın yapısı aynıdır Bu neden-
le insan aklı, kendisiyle aynı yapıda olan varlığı kavrayabi-
lir. Sadece akıl yoluyla deneye başvurmadan varlığı kav-
ramak mümkündür.
Hegel'in bu düşüncesinin temelinde aşağıdakilerden
hangisi yer almaktadır?
A) Düşünüyorum öyl'
arım.
B) Var olmak algı' nışc ,ıaktır
C) Zihnir
deneyo
D) Gerçek c'
aklidir,
Şbir şey yoktur.
'lan gerçektir.
olay örgüsü içeren edebî türlerde ü
ire'in "Candide" ve Rousrzu'nun "E,
-icfir_ Volta-
Arı bun-
ların tanınmış örneklerim, Âdi- Avdınlai nın ruhuna uy-
gun, felsefi içerikli esi -'r .
'ar, es :yle kültürel
etkileşime hız katmış; ha an aya,
masıı katkı sağla-
mış ve bu çabalar da Fra Devri.
'in oluşmasında et-
kili olmuştur.
Buna göre, 18.-19. yüzyıl
çın,
Edebiyat ve felsefe etkileşimi olmuştur.
Felsefi içerikli önemli eserler verilmiştir.
III. Yazar ve aydın sınıfı doğmuştur.
yargılarından hangileri söylenebilir?
A) Yalnız I
D) ı ve III
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E)l, ııveııı
Günce' Anunm ViDeOLAR1
"OCALARA "İDİK
E) Kavramsız
'r kör, a.. sız kavramlar boştur.
_of, ahlaki eylemlerin insanın arzu ve eğilimle-
i tatm al eden, onlara cevap veren, yani insana haz ve-
'l ıf,uluk veren eylemler olduğunu savunmaktadır Oy-
sa Ant'a göre, bunun tam tersine ancak ödev duygusu-
nu', etkisi, belirlemesi sonucunda yapılan eylemler ahlakı
ylemlerdir.
Parçaya göre Kant'ın ahlakını diğerlerinden ayıran
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hazza önem vermesi
B) Bireyin aklına dayandırması
C) Eylemlerin sonucunu önemsemesi
D) iyi eylemi niyete bağlaması
E) ilahi buyruğu ölçü alması
Yararcı bir ahlak anlayışına sahip olan Bentham, aşa-
ğıdakilerden hangisini ahlak anlayışının temeline yer-
leştirmiştir?
A) Bireysel çıkarı en üstün tutmak
B) Genelin yararını göz önünde bulundurmak
C) Koşulsuz eylemde bulunmak
D) Kuralsız eylemde bulunmak
E) Sezgiye uygun hareket etmek
137
