18 - 19. YÜZYIL FELSEFESİ
7.
8.
Test - 11
Birincisi, doğruluğunu apaçık olarak bilmediğim hiçbir şeyi
doğru olarak kabul etmemek: yani aceleyle yargıya varmaktan
ve Ön yargılara saplanmaktan dikkatle kaçınmak ve vardığım
yargılarda, ancak kendisinden şüphe edilemeyecek derecede
açık ve seçik olarak kavradığım şeylere yer vermekti. İkincisi,
inceleyeceğim güçlükleri daha iyi çözümlemek için her birini,
mümkün olduğu ve gerektiği kadar bölümlere ayırmaktı. Üçün-
cüsü , en basit ve anlaşılması en kolay şeylerden başlayarak,
tıpkı bir merdivenden basamak basamak çıkar gibi, en bileşik
şeylerin bilgisine yavaş yavaş yükselmek için hatta doğal
olarak, birbirleri ardınca sıralanmayan şeyler arasında bile bir
sıra bulunduğunu varsayarak düşüncelerimi bir sıraya göre
yürütmekti. Sonuncusu ise, hiçbir şeyi atlamadığımdan emin
olmak için, her yanda eksiksiz sayımlar ve genel kontroller
yapmaktı".
Bu parçada aklın kullandığı yöntemsel kurallardan han-
gilerine yer verilmemiştir?
9.
11.
30
İnşan zihni başlangıçta boş bir levhadır (tabula rasa) , doğuştan
gelen hiçbir bilgi yoktur. Eğer doğuştan gelen bilgiler olsaydı
doğayı gözlemlere dayanarak araştırma konusu edinmek an-
lamsızlaşırdı. Bilinen her şey sonradan yaşam içinde öğrenilir.
Bilgilerin doğruluğundan yine onları test ederek emin oluruz.
Bu parçada bilginin kaynağına ait görüşlerden hangisi
dile getirilmektedir?
A) Empirizm
C) Rasyonalizm
B) Entüisyonizm
D) Pozitivizm
A) Apaçıkllk
D) Sayma
B) Analiz
C) Sentez
E) Yarar
E) Fenomenoloji
Kanta göre akıl ve deney bilgi edinmede tek başına yeterli
bir Ölçüt değildir. Duyumlar olmadan akıl, akıl olmadan da
duyumlar kendi başlarına bilgi üretemezler. Bu nedenle bilgi
deneyle başlar ama deneyden doğmaz. Bilgide, sözü edilen
her iki unsur da bulunur. Doğuştan bilgi, duyuların verilerinden
elde edilmemiş olan bilgidir. Deneyle hiçbir şekilde karşılaş-
mamıştır. Bu bilgi zorunlu, genel-geçer bilgidir. Duyumlarla
elde edilen bilgi ise böyle değildir. Gözlemlerle düzeltilmeye
ihtiyaç duyar. Genel-geçer bilgi olması için yargı ifade etme-
lidir. Yargı ifadesi de köklerini deney ve tecrübeden alır.
Kant bu görüşünde bilginin kaynağına ait yaklaşımlardan
Basit (yalın) ve bileşik (karmaşık) olmak üzere iki tür fikir (ide)
vardır. Basit fikirler, bütün bilgilerimizin adeta ilk maddesini
teşkil ederler. Zihin bunları ne yapabilir ne de yok edebilir.
Bu basit fikirler (ideler), zihne, duyum ve düşünce yoluyla
gelirler. Bunlar birleştirilmemiş görünümlerdir. Bir insanın bir
buz parçasında duyumsadığı soğukluk ve sertlik, zihinde bir
leylağın kokusu ve eflatun rengi, ya da şekerin tadı, biberin
acılığı birer basit fikir olup açık ve seçik algılardır. Bileşik
fikirler, basit fikirlerden zihin tarafından yapılır. Basit fikirlerin
hepsi , zihinlerimizde, kendilerini üreten şeylerin güçlerini yani
gerçeği yansıtır ve onlarla uyuşurlar bu nedenle doğrudurlar.
Kopya olmalarına rağmen upuygundurlar. Basit ideler, bize
kendi ruh durumumuzu doğrudan doğruya yaşatırlar. Böylece,
içimizde Olup bitenlerin doğru ve gerçek yansılarını sağlarlar.
Bileşik ideler ise, yani cisimlerin bizdeki bileşik ideleri, istençli
bileşimler Olup, kopyadır ama yetkin yani upuygun değildir.
Üstelik hepsi kusurlu ve eksiktir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
hangisini dile getirmektedir?
A) Entüisyonizm
C) Pragmatizm
B) Kritisizm
D) Pozitivizm
A)
B)
C)
D)
E)
E) Fenomenoloji
Mantık ilkeleri ile düşünebilen insan doğru ve açıklayıcı
bilgileri şüphe duymaksızın kavrar. Çünkü, duyularımızla
nesnelerin var olduklarını bilemeyiz. Bilgi varoluştan beri
sahip olduğumuz düşüncelerin adıdır. Zihinde bilgi, apriori
(öncel) olarak her türlü deneyden öncedir. Bu nedenle bilgi,
ezeli değişmeyen idelere ve formlara ait olan bilgidir.
Bu parçada bilginin kaynağına ait görüşlerden hangisi
Bilginin temel kaynağı nesnelerden edindiğimiz izlenim-
lerdir.
Basit fikirler, bileşik fikirlerden daha güvenilirdir.
Tüm bilgilerimiz basit ve bileşik idelerden Oluşur.
Bileşik ideler basit idelerin kopyalarıdır ve onların birleş-
tirilmesiyle elde edilir.
İç deneyle elde edilen bilgi dış deneyle elde edilen bilgi-
den daha güvenilirdir.
dile getirilmektedir?
A) Kritisizm
C) Rasyonalizm
B) Entüisyonizm
D) Pozitivizm
E) Fenomenoloji
