18.-19. YÜZYIL FELSEFESİ - S
5.
6.
Rousseau'ya göre toplum sözleşmesiyle öyle bir toplum
kurulacaktır ki, burada her üyenin özgürlük ve çıkarları or-
tak bir güç tarafından savunulacak ve korunacaktır. Bu
toplum bicimi sayesinde herkes herkesle birleşecek ve ya-
saya itaat eden her insan aslında kendine itaat etmiş ola-
cak ve böylece eski doğal durumdaki gibi özgür ve eşit ka-
lacaktır_
Bu parçaya göre medeni duruma geçildiğinde doğa
durumundaki gibi eşit ve özgür olmanın yolu aşağıda-
kilerden hangisidir?
A) Yasalara uygun davranmak
B) Egemene koşulsuz itaat etmek
C) Eylemlerimizde toplumsal yararı gözetmek
D) Bireysel çıkarı öncelemek
E) Otoritelere karşı durmak
Kant'a göre eylemler, zorlama altında yapılar eylemle
özgürce yapılan eylemler olarak ikiye ayrılırlar. hlaki ey
lemler ancak ikinci tür eylemlerdir, öte yandan özgürce ya-
pılan eylemler de insanın eğilimlerinder
lemlerle, ödev duygusundan veya öde',ae
olarak ikiye ayrılırlar. Kanta ödev duygusun. 'n etkisi, belir-
lamesi sonucunda yapılan eylemler -Slakı ey', -mler olarak
7.
8
9.
Yardıma ayırdığım para ancak on kişinin açlığını gidere-
cek kadardır. Yardım edeceğim çocuklardan biri besin al-
mazsa ölme ihtimali var diğer çocuklar ise daha sağlıklı-
lar ama onlar da açtır. Ben çoğunluğun yararını düşüne-
rek eylemde bulunursam ölümle yaşam arasında bir çizgi-
de olan çocuk ölecek çünkü ona yetecek bir yardımım ol-
mayacak bu bana ahlaki bir durum gibi gelmiyor.
Bu düşüncede olan bir kişi aşağıdaki ahlaki görüşler-
den hangisini eleştirdiği söylenebilir?
A) Ödev ahlakı
B) Utilitarizm
C) Haz ahlakı
D) Erdem etiği
E) Sezgi ' 'lakı
Kant'a göre içimizde kesin bir şekilde varlığını hissetti-
5imiz bir ödev duygusu vardır. O, 'Yapmalısın, etmelisin'
eki kesin buyruklarla varlığını belli etmektedir. Şim-
di bil şeyden sorumlu olmamız için, onu yapma veya yap-
na:na gücüne sahip olmamız gerekir. Mademki içimizde
uyle bir sorumluluk duygusu var, o halde özgürüz.
Bu parçaya göre Kant;
Özgür olduğumuz için eylemlerimizden sorumluyuz.
Bir eylemin sonucu ahlaki olması için yeterli değildir.
Sorumlu olduğumuz için eylemlerimizde özgürüz
hangilerini savunmaktadır?
kabul etmektedir.
Bu açıklamaya göre aşağıdaK,
lemdir?
A) Bir gencin güve .2jDl j
lamesi
laman
-isi znlaki ey-
doğruyu söy-
A) Yalnız I
D)lveıı
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) II ve III
B) Bir şahidin alacağı *ülü düşü rek olayı çarpıtarak
anlatması
C) Bir kişinin "doğruyu su
,'idir" düşüncesininin
gereği doğruyu söylemesi
D) Bir gencin kendisine yapılmasını istemediğini başkası
na yapmaması
E) Bir gencin çıkarı uğruna başkalarının hakkını savun-
ması
İnsanın başkasının hakkını yemeden özgürce davranma
yetisine sahip olduğunu belinen düşünür, özgürlüğün sı-
nırını başkasının hakkının başladığı yerle sınırlandırmıştır.
Düşünür, özgürlüğün korunması için devletlerde var olan
yasama, yürütme ve yargı güçlerinin tek kişide değil ayrı
ellerde olmasını ileri sürmüştür. Bu güçler, özgürlüğü kısıt-
lamamak için birbirini denetlemeleri gerektiğini belirtir.
Bu parçada özgürlük düşüncesi verilen filozof aşağı-
dakilerden hangisidir?
C) Kant
1-3
2-0
4-0
A) Rousseau
D) Hegel
7-8
B) Locke
E) Montesquieu
148
