Yılanların Öcü / Fakir Baykurt
Kara Bayram: anası Irazca, karışl Haçça ve üç çocuğuyla Bur-
dur'un Karataş köyünde yaşamaktadır. Köyün muhtarı, evleri-
nin önündeki boş araziyi, menfaati için Haceli'ye satar. Hace-
ü. buraya ev yapmak ister. Kara Bayram, bu evin yapılmasına
karşı çıkar. Haceli ile kanlı bıçaklı olur. Haceli'nin kavga sıra-
sırda attığı taş, Kara Bayram'ın karısının çocuk düşürmesine
neden Olur. Irazca. durumu köye gelen kaymakama anlatır.
Kaymakam, Irazca•ya hak verir, muhtan azarlar. Muhtar da Ha-
celi'nin arkasında durmaktan vazgeçer. Kara Bayram'ı da da-
yaşından vazgeçirmek İçin para teklif eder ancak Bayram, şikâ-
yetçi olmakta ısrarcıdır.
Devlet Ana l' Kemal Tahir
Devlet Hatw•t, Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında Önemli gö-
revler üstlenmiş bir kadındır. Oğlu Kerim de ağabeyi öldürül-
düğü için intikam ateşi ile yanıp tutuşan bir gençtir. Devlet Ha-
tun, İçinde bulunduğu topluluğun başına geçtikten sonra Ba-
cı Bey adını almış, Osmanlıların Derin Geçit'i aşmalarında olan-
ca gücünü kullanmıştır. Bir süre sonra Ertuğrul Bey ölür ve Os-
man Bey beyliği üstlenir. Ancak Osman Bey'in amcası Dündar
da bey olmak istemektedir. Bey olma hırsıyla düşmanla iş bir-
Iİğİ bile yapar. Osman Bey, Şeyh Edebali'nin kızı Bala Hatun'la
evlenh. Orhan Bey de Nilüfer Hatunla evlenmeye karar verir.
Romanın sonunda Osmanhlar, düşmanlarını yenmiş ve devlet,
sınırluına kavuşmuştur. Kerim de ağabeyinin intikamını almış,
Aslıhan'la kavuşmasının önünde engel kalmamıştr.
Yorgun Savaşçı / Kemal Tahir
Romanda birçok savaşla yorgun düşen askerlerden biri Olan
Cehennem Yüzbaşı lakaplı Cemil'in işgal altındaki İstanbul'da
yaşayan teyzesinin kızı Neriman'la aşkı, evliliği ve bunun ya-
randa bunalımdan kuttulmak isteyen yorgun savaşçılar anlatı-
ir. Yorgun savaşçıların Ankara Hükümeti'ne katılması ile hare-
ketlenen roman , Kurtuluş Savaşı zaferiyle biter.
162
Esir Şehrin insanları / Kemal Tahir
Kâmil Bey, uzun süre yurt dışında yaşamıştır. Zengin ve kültür-
lü bir hanım olan Nermin'le evlenir, yurt dışına taşınır. Birinci
Dünya Savaş bitince eşiyle İstanbul'a döner. Arkadaşı Ahmet'in
etkisiyle MİNİ Mücadele'ye İlgisi artan Kâmil Bey ve arkadaşla.
n, Karadayı gazetesinde Millî Mücadele'yi destekleyen yazılar
yazar. Kâmil Bey, bundan dolayı tutuklanır ve yedi yıl hüküm
giyer. Artık bilinçli bir Millî Mücadele taraftarı Olan Kâmil Bey'i
hapishane hayatı beklemekledir.
Rornan, 'Esir Şehir Üçlemesi"nin ilk kitabıdır. Esir Şehrin Mahpusu
ve Yol Ayrımı romanları da bu serinin devamıdır. Esir Şehrin
Mahpusu'nda, Kâmil Bey'in Milli Mücadelecilere yardım ederken
yakalanıp hapse rnahkûrn edilmesi; Yol Aynım'nda ise Türkiye'nin
siyasi geçmişinde önemli bir olay olan muhalefet partisinin
kuruluşu, işleyişi ve kapanışı Ole alınmıştır.
Kaplumbağalar / Fakir Baykurt
Ankara yakınlarındaki susuz, gölgesiz, Tozak köyünün tozlu
yollarında serinlik arayan kaplumbağalar dolaşır, Köylüler, Eğit-
men Rıza'nın öncülüğünde Purluk adını verdikleri araziyi ıslah
edip bağ yaparlar. Zamanla asmalar üzüm verir, kaplumbağa-
lar serin bağlara göçerler, Kır Abbas, bu bağın gönüllü bekçi-
sidir. Köye gelen tapu memurları, Purluk'un hazine arazisi ol-
duğunu söyleyerek köylüyü bu araziyi devletten satın almaya
zorlarlar Bu yaklaşıma üzülen köylüler, büyük emeklerle ye-
şerttikleri bağı bir gece bozup hawanlara terk ederler.
