Yeşil Gece / Reşat Nuri Güntekin
Ali Şahin. çocukluğundan itibaren dini bir terbiye İle büyütül-
müştür. Büyük dinî ideallerle İstanbul'daki bir medreseye gi-
ren Ali Şahin, burada geçirdiği yılların ardından inançlarını yi-
tinmiş olarak öğretmen okuluna kaydolur, Buradan mezun 01-
duktan sonra İzmir'in Sanova ilçesinde bir ilkokula başöğret-
men olarak atanır. Yunan ordusunun İzrnir'i işgali üzerine ken-
dişi gibi düşünenlerle birlikte Yunanlılara karş koymak için Millî
Mücadele'yi destekleyen eylemlerde bulunur. Durumu öğre-
nen Yunan güçleri onu bir adaya sürgüne gönderir. Savaş ka-
zamldthtan ve Cumhuriyet kurulduktan sonra Şanoya ya dö-
nen Ali Şahin, büyük bir şaşkınlık içinde kalır. Zamanında Millî
Mücadele karşısında yer alan birtakım kişiler, çoktan şapka
giymiş: ateşli Cumhuriyetçi kesilip Ali Şahin'i gericilikle suçla-
maya başlamışlardır bile.
Acımak / Reşat Nuri Güntekin
İdealist bir öğretmen olan Zehra'nın tek kusuru, çok katı ve
aşın disiplinli olmasıdır. Kimsenin hatasını affetmeyen Zehra,
acma duygusundan mahrumdur. Bir gün babası Mürşit Efen-
di'nin hasta olduğunu öğrenirse de bu haber karşısında tep-
kişiz kalır. İstanbul'a, onu görmeye gitmek istemez. Zira baba-
Si, hatalarıyla onun içindeki merhamet duygusunu Öldüren ki-
şidir. Çevresindekilerin ısrarı ile gittiği İstanbul'da onu karşıla-
yan eski komşuları Vehbi Bey, ona babasından kalan bir san-
dik verir ve babasının "Zehra. Zehra... diye sayıklayarak öl-
düğünü anlatır. Zehra, babasının sandığından çıkan günlüğü
Okur ve hayatının alt üst olmasına sebep Olan hadiselere an-
nesinin ve anneannesinin sebep olduğunu anlar. Babası, on-
lann aşrı savurganlıklarına ve yaşam tarzlarına ayak uydura-
madiği İçin çaresiz kalmış; kendisini İçkiye vermiştir. Zehra'nın
yatılı okula verilmesine de onlar sebep olmuştur. Babasının
günlükleri, Zehra'nın içinde saklı olan acıma duygusunu yeni-
den canlandmr.
124
Çalıkuşu / Reşat Nuri Güntekin
Anne ve babasını küçük yaşta kaybeden Feride'ye teyzesi Be-
sime sahip çıkar. Onu iyi bir kız lisesinde yatılı okutur. Feride,
tatillerde köşküne geldiği teyzesinin yakışıklı oğlu Kâmran'a
âşık Olur, Bir süre sonra da nişanlanırlar, Fakat Feride'nin mut-
luluğu aldığı bir mektupla kısa sürer. Mektupta Kâmran'ın, yurt
dışında bulunduğu sırada bir kadınla ilişkisi olduğu yazılıdır.
Bu Olayla yıkılan Feride, her şeyi geride bırakıp Öğretmen Ola.
rak Anadolu'ya, Bursa'ya gider. Kimsenin gitmek istemediği
uzak bir dağ köyü olan Zeyniler'de göreve başlayan Feride,
orada kendisi gibi kimsesiz bir kız Olan Munise'yi evlatlık edi-
nir. Öğretmen olarak şehir şehir gezen Feride, hayata Mun[sa
ile tutunur. Feride'nin son tayin yeri Kuşadası'dır. Evlatlığı ve
yaşama sevinci Munise, burada hastalanır ve kışa bir süre son.
ra da ölür. Büyük bir üzüntü yaşayan Feride'yi daha önceden
tanıştığı emekli Dr. Hayrullah Bey, bir baba şefkatiyle teselli
eder Samimiyetleri dedikodulara sebep olunca Dr. Hayrullah
Bey, Feride'ye nikâh kıyar. Ama aralarındaki ilişki yine eskisi
gibi baba-kız ilişkisidir. Dr. Hayrullah Bey, bir gün Feride'nin
günlüklerini Okur ve onun hâlâ Kâmran 'l sevdiğini anlar, Hay.
rullah Bey, bu gençlerin birbirine ait olduklarını düşündüğün-
den Feride'ye içinde bir de mektup bulunan kapalı bir zarf ema-
net eder, Öldüğünde teyzesinin yanına dönmesini, zarfı da
Kâmran'a vermesini söyler. Bir süre sonra Hayrullah Boy ölün-
ce Feride, Onun vasiyetini yerine getirir; teyzesinin yanına dö-
ner- Zarfı ve mektubu Kâmran'a verir. Kâmran, zarftan çıkan
günlükleri ve Hayrullah Bey'in meselenin içi yüzünü anlatan
mektubunu okuduktan sonra Feride'nin hâlâ kendisini sevdi-
ğİnİ anlar.
