YERLE$ÂÂE
— Dünya'da kadın başına çocuk sayısı Ortalama 2,65'tir. Bu sayı Afrika'da
4.95. Asya'da 247, Avrupa'da 1,4, Kuzey Amerikada 199, Güney
Amerika'da 2.55 ve Okyanusya'da 2.32'dİr. Türkiye'de İse 2,46dr (BM).
— 2020 yılına kadar Dünya'da nüfus artışının yansından fazlasının Asya'da
olacağı beklenmektedir.
— Dünya'da yıllık nüfus artışı ortalama 87 milyon Bunun 82 milyonu
gelişmekte Olan ülkelerde, 5 milyonu gelişmiş ülkelerde olmaktadır.
— Har 23 saniyede 100 bebek doğmaktadır. Bunun 88'i gelişmekte Olan
ülkelerdedir.
— Dünya'da dakikada 100 bebek Ölmektedir. Bunun 78'i gehşrnekte olan
ülkelerdedir.
— Dünya nüfusunun yaklaşık yarışl Çin, Hindistan, Endonezya, Bangladeş
ve Pakistan'da toplanmıştır.
Dünya'daki hızlı nüfus anışı ile besin kaynakları arasındaki ilişki bilim
adamlarının dikkatini çekmiştir. Bazı bilim adamları, hızla artan nüfusa
karşın besin kaynaklarının yetersiz kalabileceğini savunmaktadır.
Bundan dolayı bazı ülkeler hızlı nüfus artışına karş çeşitli önlemler alma
yoluna gitmişlerdir.
Bir ülkenin kalkınması, ekonomik bakımdan büyüme hızıyla nüüs artış hızı
arasındaki İlişkiye bağlıdır, Büyüme hızı nüfus artış hızından düşük Olursa,
ülke gelişemez, sürekli geriler. Ancak büyüme huının nüfus artış hmndan
fazla olması durumunda ülke sürekli bir gelişim içinde olur.
Nüfus Artışının Olumsuz Sonuçlan
Kişi başına düşen milli gelir azalır.
Kalkınma hızı azalır.
Tüketim arttığı için ihracat azalır, ithalat artar.
DIŞ ticaret açığı artar, döviz rezervleri azalır.
Kalkınmaya yönelik yatırımlardan çok, gelir getirmeyen nüfusa yönelik
(demografik) yatırımlar artar.
Tasarruf azalır.
Belediye hizmetleri yetersiz kalır.
Çevre sorunları artar.
İşsizlik oranı artar.
iç ve dış göçler artar.
Konut sıkıntısı yaşanır.
Gecekondulaşma artar.
Şehirlerde çarpık kentleşme meydana gelir.
Eğitim ve sağlık hizmetleri yetersiz kalır.
Güvenlik sorunları ve suç oranı artar.
Gelişmiş ülkelerde durgun Olan nüfus hızla yaşlanmakta olduğundan,
İşgücü potansiyeli azalmaktadır. Kanada, Avustralya ve Batl Avrupa
ülkeleri, nüfuslarını artırmak İçin doğumları veya ülkelerine nitelikli İnsan
göçünü teşvik etmektedir.
CoğraVa 1-2 Konu Anlatımlı f Soru Bankası
Genç nüfusun fazla olduğu ülkelerde
demografik (eğitim, sağlık. güvenlik vb.)
yatınınlar fazladır. Bu yatırımlardan gelir
elde olumsu
etkide bulunur.
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisinin bir ülkedeki
hızlı nüfus artışından en az etkilenmesi
A) İşsğllk oram
B) Mşİ başma düşen müh gelir
C) İç ve dş göçler
D) Nüfusun ülkeye dağılışı
E) Doğal kaynaklarm Dkeümi
ÇÖZÜM:
Nüfusun ülkeye dağdıy ülkenin nüfus artışı
ile en ilişkilidir.
ÖRNEK SORU:
YANIT: D
Aşağıdakilerden hangisinin, bir ülkede
nüfusun hızla artmasıyla ortaya Çıkan
sorunlardan biri Olduğu söylenemez?
Eğlthn sağlık hizmeWİnİn yetersğ
B) Konuta olan ihtiyacın arması
C) Ulusal gelir belli bir oranda ararken kişi
başına düşen gelirin oranda an-
D) İşsizlik göç hareketlerinin artması
E) Nüfusun ülkeye üğthşmm düzen" ol-
ÇÖZÜM:
Yeryüzündeki bütün ülkelerde nüfusun ül-
keye tkğMş düzensizdir. Bu durumun bir
sorun olduğu söylenemez.
YANIT: E
NÜFUS ve YERLEŞME
Nüfus Artışının Olumlu Sonuçları
Md ve hizmeüere talep artar.
Piyasa genişler ve yatınm Sahaları açılır.
Yeni sanayi kollan gelişir.
Vergi gelirleri artar.
İşgücü maliyeti uahr.
Türkiye'de Nüİus Artışı
Türkiye'de nüfus, İlk yıllarından bugüne dek yaklaşık beş kat
27
24
21
Grafik-2: Türkiye'de 1935•2005 yıllan arasında, nüfus artış oranlan
— Tthkiye'de 1927-2000 yıllan arasındaki nüfus artış oranı ortalama
21 ,7dt.
— II. Savaş yülannda bu Oran, imara kadar gerilemiştir.
— En yüksek artış oranı İse 1955-1960 yıllan arasında %0 28'in üzerinde
— 1985'ten günümüze dek, nüh.ıs artış hızı azalrna eğilimi göstermektedir
Türkiye'de sayım yıllarına göre nüfus artış oranlarıyla ilgili Şu sonuçlar
ortaya çıkmıştır:
Nüus artış hızı en düşük 1940-1945 yıllan arasında olmuştur, Bu duru-
mun savaşa girmese de, II. Dünya Savaşl sırasında çok sayıda-
ki genç nüüsun askere alımnaşldr.
1950-1960 yıllan arasında Türkiye'de nüklş artış hızı en düzeye
ç*rmşür. Savaş sonrası doğum Oranının artması, sağlık hizmetlerinin
geEşmeşİyle Ölüm oranının azalması, nüfusun hızlı artmasında etkili
Olmuştur. Aynca Balkanlar'dan Türkiye'ye yapılan göçlerin de
nüfus artışına etkisi vardır.
1975-1980 arasında da Olsa nüh.JS artış hmnda düşme
ORNEK SORU:
I. İnsanların temel gereksinimlerinin
II. Tanm ürünleri dış satımının üreömdeki
anış hızıyla paralel bir düzeye erişeme-
mesi
III. Aritmetik nüfus yoğunluğunun artması
IV. Mal ve hizrnetlere olan talebin artması
Yukarıdaki durumlardan hangileri bir
ülkede nüfusun hızla artmasını sorun
haline getiren etkenlerdendir?
ve 11 B) Iveıv C) llvelll
D) 11 ve w
E) III ve IV
ÇÖZÜM:
l. ve II. durumlar, ülkede nüfusun hızla art.
maşıyla onaya çıkacak sorunlardandır.
YANIT: A
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye nülü.
sunun bir Özelliğideğildir?
A) Nüfus artış hızının artmakta olması
B) Genç nüfus orammn fazla olması
C) Kırsal kesimlerden kentlere göçlerin
yaşanması
D) Erkeklerde okuryazar oranının kadınlar-
dan fazla olması
E) Nüfusun Sürekli artması
çözÜM:
Türkiye'de son yıllarda nüfus artş hzl azal-
YANIT: A
Coğrafya 7-2 Kanu An15fimh I Soru Bankası
