Yeraltı ve Yerüstü Suları
Bölümün doğusunda Sakarya Nehri'nin aşağı çığın yer alır.
Başlıca gölleri, tektonik ve kısmen alüvyal set gölü olan Sapanca ile kıyı set
gölleri olan Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Durusu gölleridir.
Nüfus ve Yerleşme Özellikleri
Çatalca-KocaeIİ, Türkiye'nin nüfusça en büyük ve en kalabalık bölümüdür.
Nüfus artış hızı da oldukça fazladır,
Bu durumun nedenleri; sanayi, ticaret, turizm ve ulaşımın gelişmiş olması
nedeniyle İş Olanaklarının fazla olması ve bu nedenle sürekli göç almasıdır.
Nüfusun büyük bir kısmı boğazların çevresinde ve Marmara kıyılarında
toplanmıştır.
Bölümün başlıca kentleri İstanbul, İzmit, Adapazarı, Gebze, Çatalca,
Silivri ve Hereke'djr.
İstanbul, Türkiye'nin her alanda en büyük kentidir.
Bölümün kuzeyinde Karadeniz kıyılarında nüfus oldukça seyrektir. Bu ke-
simdeki en büyük yerleşim birimi Şile'dir.
Tarım ve Hayvancılık
Bölümün başlıca tanm alanlan Adapazan Ovası ve Çatalca yöresidir.
Bölümde üretilen başlıca ürünler; tütün, fındık, şekerpancarı, ayçiçeği,
patates, mısır, zeytindir. Ayrıca çeşitli sebze ve meyve üretimi de yapıl-
maktadır.
Çatalca ve Silivri çevresinde hayvancılık da yapılmaktadır. Bu kesimlerde
mandıracılık, besicilik arıcılık, kümes hayvancılığı ve küçükbaş hayvancılık
yapılmaktadır.
Yeraltl Zenginlikleri
— İstanbul'un kuzeyinde linyit,
— Çatalca'da grafit,
— Sakarya'da demir bölümde Çıkarılan başlıca madenlerdir.
Sanayi
Çatalca-Kocaelİ Bölümü, Türkiye'de sanayinin en çok geliştiği bölümdür.
Sanayi daha çok İstanbul, İzmit, Adapazarı çevresinde yoğunlaşmıştır.
Türkiye'deki toplam sanayi üretiminin büyük bir kısmı bu bölümden sağlan-
maktadır.
Bölümde her türlü sanayi kolunun geliştiği söylenebilir. petro-kimya, Oto-
motiv, lastik, elektrik, elektronik, dokuma. tekstil, hazır giyim, gemi yapımı,
cam, seramik, gıda ve tarım aletleri bölümde gelişen başlıca sanayi kol-
lamdır.
Coğrafya 1-2 Konu Anlafimh Soru Bankası
ORNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisinde, Marmara
Bölgesi'nin ilk sırada yer aldığı ekono-
mik etkinlikler bir arada verilmiştir?
A) Sanayi, öcaret, türüm
B) Seracılık. turizm, öcaret
C) Tanın, bahkçthk, madencilik
D) Hayvancılık, türüm, ormancılık
E) Madenciük, sanayi
ÇÖZÜM:
Akrrnara Bölgesi, ekonomik yönden en
çok gelişmiş bölgedir. Bölge sanayi üreti-
mi, ticari etkinlikler turizm gelirleri
bakımından Tûrkiyede ilk sırada alır.
YANIT: A
ÖRNEK SORU:
Çatalca - Kocaeli Bölümü'nde nüfus artış
oram doğurganlık oranına göre daha faz-
Aşağıdakilerden hangisinin bu durum
üzerinde etkili olduğu söylenemez?
A) Çevreden yoğun göç almasının
B) İş ohnaklanmn fazla o'maymn
C) Tanm diş sektörlerin gelişmiş oha-
sının
D) Yeni yerleşim yerlerinin kurulmasına el-
veriş" olmasının
E) Sanayinin gelişmiş otnasmm
ÇÖZÜM:
Nüfus amş hmmn doğurganhk oranmdan
fazla olmay A B, C ve E
durumlark ilgffdİr.
YANIT. D
BÖLGELER
C. BÖLGENİN TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ YERİ
— Marnlara Bölgesi, Türkiye'nin yönden en gelişmiş bölgesidir.
Bunun başlıca nedenleri:
• Coğrafi konumunun elverişli olması,
• Bölgede yerşekiIIerİnİn elverişli olması.
• koşullarınm elverişli olması,
• Önernli ulaşım yonan üzerinde yer alması,
• Dünya'nm önemli suyollarından biri Olan İstanbul ve Çanakkale bo-
ğazlanna sahip olmay,
• Dünya'nm her yerine kolayca ulaşımın yapılabnmeşidir.
— Tanm Mnları geniş alan kapladığından ve İklim koşullan elverişli olduğu
için tarımsal üretim fazladır.
— Bölge kümes hayvancılığı ve mandıracılıkta Türkiye'de İlk şırada yer alır.
Bununla birlikte hayvancılık faaliyetleri bakımından da Önemi
• İpek böcekçiliğinin % 74' û,
Bahkqhğm % 11 'i bölgede yapthnaktadtr.
— KuacabeYde Türkiye'nin İlk harası (at çiftliği) kurymuştqr,
— Başta mermer. bor, krorn, linyit ve doğalgaz olmak maden-
le ü" ekonomisine katkı sağlar.
— Bölgenin Türkiye ekonomisine en Örtentlİ katkılan sanayi, ticaret ve
hizmet sektörtwiyle sağlar.
— Türkiye'de tüm sanayi tesislerinin yansı, büyük sanayi tesislerinin üçte
kişinden fazlası, bölgede alır.
— Sanayide çahşan nüfusunun yansından fazlası bölgede yer alır.
— Ülkede toplanan vergilerin ve milli getirin yansından fazlası bölgeden
— Bölge uh_Naruaşt yolların kavşak noktasında yer alır. Asya'yı Avrupa'ya
b*yan kara ve demiryolları geçer.
— Başta İstanb1A üzere, Marmara Bölgesi'ndeki limanlar diş ticarette
büyük önem taşır.
— Türkiye'nm toplam İthalatının % 72'şhİ, İhracatının % 65,7'şİnİ karşılar.
— Atatürk ve Sabha Gökçen hava limanlanmn Dünya'nın hemen her böl-
geşiyle bağlantısı vardır.
45,9
Grafik-22: Türkiye'de sektörlere göre 2004 yılı toplam ithalat
va ihracatta Marmara Bölgesi'nin payı, (DİE)
ÖRNEK SORU:
Marmara Bölgesi'ni diğer bölgelerden
ayıran en önemli Özellik aşağıdakilerden
hangisidir?
A) İklim çeşitliliğinin fazla olması
B) Yüzölçümünün küçük olması
C) Tarımsal ürün çeşitliliğinin fazla olması
D) Verimli tanm alanlarının geniş yer
E) Endüstriyel ve finansal bakımdan en
gelişmiş bölge olması
ÇÖZÜM:
Türkiye'deki sanayi tesisleri toplamının
% 60'ından fazlası Marmara Bölgesi'nde
toplanmıştır. Bölge, finansal hizmetler yö-
nünden de Türkiye'nin merkezidir. Bu yö-
nüyle Marmara Bölgesi diğer bölgelerden
farklılık göstermektedir.
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Marmara Bölgesi'nin ekonomik gelişj•
minde aşağıdakilerden hangisinin etkisi
en azdır?
A) Transit ticaret olanaklarının
B) Tanm ve hayvancılık etkinliklerinin
C) Mamûl madde üretiminin
D) Maden çıkarmanın
E) Ulaşım ve ulaştırma olanaklarının
ÇÖZÜM:
Marmara Bölgesi'nde maden çıkarmanın
ekonomik faaliyetler içindeki payı en azdır.
YANIT: D
Ccğraö•e 1-2 Konu Anlatım” Soru Bankası
