Yemek Borusu (Özofagus)
Yutkunma ile yutaktan gelen besinleri mideye ileten yapıdır.
Kimyasal veya mekanik sindirim gerçekleştirmez.
İçten dışa epitel doku, kas doku ve bağ dokudan oluşur.
iç yüzeyi, mukoza adı verilen çok katlı yassı epitel doku ile kaplanmıştır.
Yemek borusundaki salgı bezleri tarafından üretilen mukus, mukoza ta-
bakasını korur, besinlerin ilerlemesini kolaylaştırır.
Yemek borusunun üst kısmında çizgili kaslar, yutmanın başlangıcını
sağlar ve bu kısım istemli gerçekleşir.
Düz kaslar ise ritmik kasılıp gevşeme hareketleri (peristaltik hareketler)
ile besinlerin mideye ulaşmasında etkilidir.
Yer çekimi de besinlerin hareketine yardımcı olur.
Yemek borusunun alt ucunda yer alan sfinkter kasları, genelde kasılı ve
kapalıdır. Bu kasların gevşemesiyle besin mideye geçer.
Kusma, peristaltik hareketlerin ters yönde gerçekleşmesidir.
Mide
mukoza
Düz kas
Bağ doku
Mide, diyaframın hemen altında, karın boşluğunun sol üst kısmında yer
alır ve "J" harfine benzer bir şekildedir.
Yemek borusu ile ince bağırsak arasında bulunur. Ust kısmı mide ağzı
(kardia), alt kısmı ise mide kapısı (pilor) olarak adlandırılır.
Kardia mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasını engeller.
Pilor, mide içeriğinin ince bağırsağa yavaş ve kontrollü geçişini sağlar.
Mide, besinleri geçici olarak depolar, mekanik ve kimyasal sindirimi ger-
çekleştirir.
Mide salgılarıyla karıştırılan besinler, kimus adı verilen yarı sıvı bir ka-
rışıma dönüşür.
Mide duvarı, mukoza tabakası, düz kas tabakası ve bağ dokudan oluşur.
Mide öz suyunda pepsinojen enzimi, hidroklorik asit (HCI) ve mukus bu-
lunur.
HCI, mikroorganizmaları öldürür, mide pH'sını asidikleştirirve pepsinoje-
ni pepsin enzimine dönüştürerek aktifleştirir.
Mukus, mide duvarını asidik ortamdan ve enzimlerin zararından korur.
Mide kas tabakası, enine, boyuna ve çapraz dizilmiş düz kaslardan oluşur.
Bu kaslar, besinleri mide öz suyu ile karıştırarak mekanik sindirimi sağlar.
Çalışmasını fiziksel etki (besinlerin mide duvarına çarpması), sinirsel
(vagus) etki ve hormonal (gastrin) etki düzenler.
Midenin kendi kendine zarar vermesini engelleyen faktörler:
Mukus salınımı
Enzimlerin inaktif salınımı
Hormonların düzenleyici etkisi
48
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A)
B)
C)
D)
E)
Yemek borusu, kimyasal sindirim gerçekleşti-
rir.
Mide, besinleri geçici olarak depolar, mekanik
ve kimyasal sindirim yapar.
Yemek borusunun iç yüzeyi düz kas dokusuyla
kaplıdır.
Mide öz suyunda yalnızca mukus bulunur.
Yemek borusunun alt ucundaki sfinkter kasları
her zaman gevşek durumdadır.
Yemek borusu kimyasal veya mekanik sindirim
gerçekleştirmez. Yemek borusunun iç yüzeyi çok
katlı yassı epitel doku ile kaplıdır. Mide öz suyun-
da pepsinojen, hidroklorik asit (HCI) ve mukus
bulunur. Yemek borusunun alt ucundaki sfinkter
kasları genelde kasılı ve kapalıdır.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Mide ağzı kardiada sfinkter kapak bulunur.
Mide karma bir bezdir.
SIRA SENDE
Aşağıdaki İfadelerden hangisi yemek borusu
ve mide ile ilgili doğrudur?
A)
B)
C)
D)
E)
Mide, besinleri yalnızca mekanik olarak sindi-
Yemek borusu, besinlerin mideye ulaşmasını
sağlamak için kas hareketlerini kullanır.
Mide öz suyu, besinleri depolamak için gerekli-
Yemek borusunun mukus salgısı, besinlerin
hareketini engeller.
Mide, besinlerin sindirimine yardımcı olmak
için sadece asit üretir.
