YAZIM KURALLARI
üzümlü kek; çiğ köfte, içli köfte; dolma biber, kesme şeker,
süzme yoğurt, yarma şeftali; kuru yemiş.
f. Gök cisimleri: Çoban Yıldızı, Kervan Yıldızı, Kutup
Yıldızı, kuyrukluyıldız; gök taşı, meteor taşı.
g. Zamanla ilgili birleşik kelimeler: bağ bozumu, gece
yarısı, gün ortası, hafta başı, hafta sonu.
3. Dış, iç, öte, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik
kelime ve terimler ayrı yazılır. ahlak dışı, çağ dışı, din
dışı, kanun dışı, olağan dışı, yasa dışı; ceviz içi, hafta içi,
yurt içi; fizik ötesi, kızıl ötesi, mor ötesi, sınır ötesi; aklı
sıra, ardı sıra, peşi sıra, yanı sıra.
4. Somut olarak yer belirten alt ve üst sözleriyle
oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı
yazılır: deri altı, su altı, toprak altı, yer altı [vüzeyJ; arka
üstü, baş üstü, böbrek üstü bezi, tepe üstü (trafikte).
YABANCI SÖZCÜKLERİN YAZIMI
Latin Yazı Sistemini Kullanan Dillerdeki Adların
Yazılışı
I. Latin yazı sistemini kullanan dillerdeki özel adlar
özgün biçimleriyle yazılır: Beethoven, Byron, Cervantes,
Chopin, Eminescu, Grimm, Horatius, Moliere, Puccini,
Rousseau, Shakespeare; Bologna, Buenos Aires, Iorga, ile-
de-France, Karlovy Vary, Latium, Loire, Mann, New York
Nice, Rio de Janerio, Vaasa, Wuppertal.
Uyarı: Ancak Batı dillerinde kullanılan adların
okunuşları ayraç içinde gösterilebilir: Shakespeare
(Şekspir) vb.
Yabancı özel adlardan türetilmiş akım adları Türkçe
söylenişlerine göre yazılır: Dekartçılık Epikürcülük,
Kalvenci, Kalvencilik, Kalvenizm, Kartezyenizm,
Marksçılık, Marksist, Marksizm.
2. Batı kökenli kişi ve yer adlarının bir bölümü
eskiden beri dilimizde yerleştiği biçimiyle
yazılır: Napolyon, Şarlken, Şarl (Demirbaş Şarl); Atina,
Brüksel, Cenevre, Londra, Marsilya, Münih, Paris, Roma,
Selanik, Venedik, Viyana, Zürih; Hollanda, Letonya,
Lüksemburg.
3. Ait olduğu dilde ayrı yazılan yer adları Türkçede
de ayrı yazılır: Buenos Aires, New Orleans, New York Rio
de Janeiro, San Marino
KISALTMALARIN YAZIMI
1. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları
genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük olarak
yazılmasıyla yapılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet
Meclisi], TDK (Türk Dil Kurumu], ABD (Amerika Birleşik
Devletleri); KB (Kutadgu Bilig); TD (Türk Dili), TK (Türk
Kültürü); BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim
Şirketi], İLESAM (İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek
Birliği), TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi).
Uyarı: Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti]
ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle
yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
2. Element ve ölçülerin uluslararası kısaltmaları
kabul
edilmiştir: C (karbon), Ca (kalsiyum), Fe(demir); m (met
re], mm (milimetre), cm (santimetre), km (kilometre), g (
gram), kg (kilogram), l(litre), hl (hektolitre), mg (miligra
m), n12 (metre kare), cm2 (santimetre kare).
3. Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen
eklerde kelimenin okunuşu esas alınır: cm'yi,
kg 'dan, mm 'den, YKr'un. Büyük harflerle yapılan
kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son
harfinin okunuşu esas alınır: BDT'ye, TDK'den, THY'de,
TRT'den, YTL'nin. Ancak kısaltması büyük harflerle
yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara
getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas
alınır: ASELSAN'da, BOTAŞ'ın, NATO'dan, UNESCO'ya.
Sonunda nokta bulunan kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz.
Bu tür kısaltmalarda ek, noktadan sonra ve kelimenin
okunuşuna uygun olarak yazılır: Alm.dan, İng.yi, vb.leri.
Uyarı: Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda
söyleyişte k'nin yumuşatılması normaldir:
ÇUKOBİRLİKe (söylenişi ÇUKOBİRLİĞE),
FİSKOBİRLİK'in (söylenişi FİSKOBİRLİĞİN)
SAYILARIN YAZILIŞI
1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır: bin yıldan
beri, dört kardeş, haftanm beşinci günü, üç ayda bir, yüz
soru, iki hafta sonra, üçüncü sınıf
Uyarı: Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik
verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır: 17.30'da,
11.00'de, 1.500.000 lira, 25 kilogram, 150 kilometre, 15
metre kumaş, 1.250.000 kişi, % 25, % 50.
Uyarı: Saat ve dakikalar metin içinde yazıyla da
yazılabilir: saat dokuzu beş geçe, saat yediye çeyrek kala,
saat sekizi on dakika üç saniye geçe, mesela saat onda.
5
