YAZIM KURALLARI
BÜYÜK HARFLERİN KULLANILDIĞI YERLER
I. Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir.
Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir.
2. Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan
cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun
noktalama işareti (nokta, soru, ünlem) konur:
Atatürk: "Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil
kanda mevcuttur! "diyor.
Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek
yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil, kendimizi
göstermek için geziyoruz.
Uyarı: Ancak iki çizgi arasındaki açıklama cümleleri
büyük harfle başlamaz:
Bir zamanlar -bu zamanlar çok da uzak değildir, bundan
on, on iki yıl önce- Türk saltanatının maddi sınırlan uçsuz
bucaksız denilecek kadar genişti.
3. İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle
başlar: Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni
küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir. (Cenap
Şahabettin)
Uyarı: Ancak iki noktadan sonra cümle niteliğinde
olmayan örnekler sıralandığında bu örnekler büyük
harfle başlamaz: Bu eskiliği siz de çok evde
görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri,
lekeler.„ (Memduh Şevket Esendal)
Uyarı: Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra
gelen kelime büyük harfle başlamaz: 2005 yılında Türk
Dil Kurumunun 73. yılını kutladık
4. Dizeler genellikle büyük harfle başlar:
Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi (Muhibbi)
5. Özel adlar büyük harfle başlar:
***Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle
başlar: Mustafa Kemal Atatürk, Kâzım Karabekir, Ahmet
Haşim, Karacaoğlan, Victor Hugo.
***Takma adlar da büyük harfle
başlar: Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman), Demirtaş
(Ziya Gökalp), Tarhan (Ömer Seyfettin), Aka
Gündüz (Hüseyin Avni, Enis Avni], Kirpi(Refik Halit
Karay), Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel), Semer
Bedi (Peyami Safa), İrfan Kudret (Cahit Sıtkı
Tarancı), Mehmet Ali Sel (Orhan Veli Kanık)
**Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri,
unvanlar, lakaplar, meslek ve rütbe adları büyük
harfle başlar. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk,
Kaymakam Erol Bey, Hamdi Bey, Mustafa Efendi, Zeynep
Hanım, Prof. Dr. Mehmet Kaplan, Doktor Behçet Uz,
Mareşal Fevzi Çakmak, Yüzbaşı Cengiz Topel; Fatih Sultan
Mehmet, Genç Osman
***AkrabaIık bildiren kelimeler büyük harfle
başlamaz: Tülay abla, Ayşe teyze, Fatma nine, Kemal dayı,
Saim amca, Ali enişte.
***AkrabaIık bildiren kelimeler başa geldiğinde
lakap yerine kullanıldığı için büyük harfle baş-
lar. Nene Hatun, Baba Gündüz, Dayı Kemal, Hala Sultan.
***Resmî yazılarda saygı bildiren sözlerden sonra
gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler de
büyük harfle başlar: Sayın Bakan, Sayın Başkan, Sayın
Rektör, Saym Vali,
***Hitap kelimeleri de büyük harfle başlar: Sevgili
Kardeşim, Aziz Dostum, Değerli Arkadaşım,
6. Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle
başlar: Sarıkız, Fino, Karabaş, Pamuk, Minnoş, Tekir.
7. Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar: Türk,
Alman, İngiliz, Rus, Arap, Japon; Oğuz, Kazak, Kırgız,
Özbek Tatar; Karakeçili
8. Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar: Türkçe,
Almanca, İngilizce, Rusça, Arapça; Oğuzca, Kazakça,
Kırgızca, Özbekçe, Tatarca.
9. Devlet adları büyük harfle başlar: Türkiye
Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan,
Azerbaycan Cumhuriyeti.
10. Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını
bildiren sözler büyük harfle başlar: Müslümanlık,
Müslüman; Hristiyanlık Hristiyan; Musevilik, Musevi;
Hanefilik, Hanefi; Malikilik, Maliki; Protestanlık,
Protestan; Katoliklik, Katolik
II. Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle
başlar: Tanrı, Allah, Cebrail, Zeus, Oziris, Kibele.
Uyarı: Ancak tanrı kelimesi özel ad olarak
kullanılmadığında küçük harfle başlar: Eski Yunan
tanrıları. Bazı dinî terimlerin küçük harfle başlaması
gelenekleşmiştir: cennet, cehennem, uçmak, tamu,
peygamber, sırat köprüsü
