Yardımcı Düşünce
3.
Afrika'ya tam tepeden, uzayın derinlikle-
rinden bakıldığında, Okavango Delta'sı
Kuzey Botsvana coğrafyası üzerine bas-
tırılarak kurutulmuş dev bir yıldız çiçeğini
andırıyor. Sapı, güneydoğudaki Namibya
Sınırına doğru uzanırken gümüşi sudan
taç yaprakları Kalahari Havzası'nda 150
kilometrelik bir alana yayılıyor. Burası
yeryüzünün en büyük sulak alanlarından
biri; kıtanın aşırı kurak bu bölgesinde
yaşamı besleyen kanalları, lagünleri ve
mevsimlik gölleriyle dev bir su birikin.
tisi. Ancak bu delta denize açılmı-
yor. Tamamen havza içinde kalarak,
güneydoğu ucunda sona erip Kalahari
Çölü'nün derinliklerinde kayboluyor,
Dünyanın en büyük vahası olarak düşün.
mek mümkün burayı. Filleri, su aygırları,
timsahları ve yaban köpeklerini; leçve.
leri, sitatungaları ve diğer sulak bölge
antiloplarını; Afrika düğmeli domuzları,
Afrika mandaları, aslanları ve zebraları,
muhteşem çeşitlilik vo bolluktaki kuşla-
ri destekleyen bir sulak sığınak... Her
yıl yüz milyonlarca dolar getiren turizm
endüstrisini de unutmamak gerek elbet-
te. Ancak uzayın derinliklerinden bakınca
gündüz yataklarında uzanmış su aygırla-
görmüyorsunuz.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi-
ne
A) Kalahari Çölü'nün bir deltayla birle-
şen dünyadaki tek vaha olduğuna
B) Okavango Delta'sının hayvan türleri
yönünden zengin bir çeşitliliğe sahip
olduğuna
C) Okavango Delta'sının gökyüzünden
görünüşünün bir çiçek türüne benze-
diğine
D) Okavango Delta'sının turizm ekono-
misi yönünden azımsanmayacak bir
potansiyele sahip olduğuna
E) Coğrafik olarak kurak bir bölge-
de olmasına rağmen Okavango
Delta'sının su zenginliği yönünden ilk
şıralarda yer aldığına
Büyük Selçuklu Sultanı Alp Arslan
komutasında 26 Ağustos 1071 tarihli
Malazgirt Meydan Muharebesi'ni kaza-
nan Selçuklular, zaferin akabinde hızla
Anadolu'yu hâkimiyetleri altına almaya
başladılar, Bizans kaynaklarına göre
Malazgirt Meydan Muharebesi'nden bir
yıl sonra Türkler, Batı Anadolu'ya ve
Marmara sahillerine kadar ilerlemişler-
dl. Ankara'nın batısında Sakarya Nehri
havalisi ve ötesinde faaliyette bulunan
Türk birliklerinin başında Artuk Bey
bulunmaktaydı. Türklerin bu bölgelerdeki
faaliyetlerini engelleyebilecek bir Bizans
ordusu da Malazgirt sonrasında mevcut
değildi. Türkler hiçbir zaman tesadüfi
savaşçılar olmadılar ve Bizans'ın elinde
bulunan geniş bir coğrafyaya egemen
olan Ankara ile ilgilenmemiş olamazlardı.
Zira Orta Anadolu coğrafyasında hâkimi-
yet kurmak belli başlı kilit noktaları tut-
maya bağlı idi, Anadolu'nun kilidi mesa-
besinde bulunan bu yerler Eskişehir,
Ankara, Konya, Amasya, Sivas ve
Kayseri idi. Çünkü bu şehirler plato
boyunca uzanan ana yollara hâkimdi. Bu
şehirlerden Ankara, Türklerin batı bölge-
lerindo fetihler yaptığı bir sırada, güçlü
istihkâmları sayesinde Türk hâkimiyeti-
ne girmemiş ve Türk saldırılarına karşı
koymuştur. 1071-1073 tarihleri arasında
Ankara'nın Türk topraklarında bir Bizans
adası gibi kaldığı kaynaklardaki bilgiler-
den anlaşılmaktadır.
Bu parçada Selçuklularla ilgili olarak
aşağıdakilerden hangisine değinilme-
A)
B)
C)
D)
E)
Ankara'nın Selçukluların hâkimiyeti-
ne nasıl girdiğine
Anadolu'ya kimin öncülüğünde ve ne
zaman girdikleri ile ilgili bilgilere
Bir yıl içinde Anadolu'da nerelere
kadar İlerlediklerine
Anadolu'nun stratejik yerlerinin nere-
ler olduğuna
Stratejik yerlerin önemli olmasının
gerekçesine