YAKUP KADRİ KARAOSMANOGLU (1889
Fecriati'de başladığı sanat hayatını Milfi
Edebiyat ve Cumhuriyet dönemlerinde sür-
dürmüştür.
Lj Yahya Kemal ile birlikte bir dönern, "Nev-Yu•
nanilk• anlayışmn etkisiyle Antik Yunan
deniyetine İlgi duymuştur.
— 1974)
Cumhuriyet Dönemi'nde Vedat Nedim Tör, Şevket Süreyya
Aydemir gibi isimlerle sanatla politikanın birlikte yer aldığı
Kadro dergisini çıkarmıştır.
Hikâye, mensur şiir, anı, tiyatro gibi pek çok türde eser ver-
nişse de Özellikle romanları İle Türk edebiyatında Önemli bir
yer edinmiştir.
...j Karakter oluşturmada ve realizmin etkisiyle gözlemlerini eser-
berine yansıtmada oldukça başarılıdır.
Sağhrn bir Oluştwduğu romanlarında Türk Tan-
imat'tan Cumhuriyet'e kadar geçirdiği değişimi yansıtmışür.
-j Tanzimat'tan I. Dünya Savaşı'na kadar üç neslin çatışmasını
anlattığı Kirahk Konak; II. Meşrutiyet Dönemi parti kavgalarını ,
İttihat ve Terakki Partisi çevresinde gelişen olayları ele aldığı
Hüküm Gecesi; tekkelerdeki yozlaşmayı işlediği Nur Baba; iş-
gal atındaki İstanbul'un ahlaki çöküntüsünü yansıttığı Sodom
ve Gomore; Kurtuluş Savaşı yıllan ve bu yıllardaki aydın-halk
çatışmasını anlattığı Yaban; Milli Mücadele'den Cumhuriyet'in
İlk yıllarına kadarki dönemi anlattığı Ankara; II. Abdülhamit
Dönemi'nde yaşanan sürgünleri ele aldığı Bir Sürgün: Cum.
huriyet'ten sonraki inkılaplar dönemi ve Atatürk'ün ölümün-
den sonraki yıllan anlattığı Panorama 1-11; Abdülaziz, V. Murat
ve Abdülhamit'in hükümdarlık zamanlarını anlattığı son esen
Hep O Şark' sanatçımn romanlarıdır.
ESERLERİ
Roman: Kiralık Konak, Nur Baba, Hüküm Gecesi, Sodom ve
Gomore. Yaban, Ankara. Bir Sürgün, Panorama l, Panorama II,
Hep O Şarkı
Hikâye: Bir Serencâm, Rahmet, MİMİ Savaş Hikâyeleri
Anı: Anamın Kitabı (çocukluk amlan), Zoraki Diplomat (elçilik
anılan), Vatan Yolunda (Kurtuluş Savaşı anılan), Politikada 45
Hl (siyaset anılan), Gençlik ve Edebiyat Hatıraları
Menşur Şiir: Erenlerin Bağından, Okun Ucundan
Tiyatro: Nirvana, Veda, Sağanak, Mağara
REŞAT NURİ GUNTEKIN (1889 - 1956)
Sanat hayatına Millî Edebiyat Dönemi'nde
başlamış, Cumhuriyet Dönemi'nde eser ver-
meyi sürdürmüştür.
Özellikle romancılığıyla tanınsa da hikâye,
gezi yazısı, tiyatro gibi türlerde de eşerler
kaleme almıştır.
Kahramanları öğretmen Olan romanlarından en ünlüsü
Çalıkuşu'nda öğretmen Feride ekseninde Anadolu'daki sosyal
hayatı; Yeşil Gece'de AJİ Şahin Bey'in şahsında medrese eğitimi
karşısında başarılı kılınmaya çalışılan Cumhuriyet eğitim
felsefesini; Acımak'ta babasıyla ailevi sebeplerle dargın olan
Zehra Öğretmenin kişiliğinde "acımak" duygusunu anlatmıştır.
Batılılaşma ile gelen hızlı değişmeyi ve aile içi yozlaşmayı an-
lattlğl Yaprak Dökümü, yazarın önemli eserlerindendir.
Olayları ele alırken realist, kahramanlarını anlatırken roman-
tik bir tavır alan sanatçı; konuşma dilinin canlılığını yansıttığı
eserlerinde sade bir dil kullanmıştır,
Milli Eğitim müfettişi görevi İle gezdiği Anadolu'yu yakından
tanıma fırsatı bulmuş, gerçekçi gözlemlerini gezi yazışı türün-
de kaleme aldığı Anadolu Notları'nda yansıtmıştın
ESERLERİ
Roman: Gizli El, Çalıkuşu, Damga, Dudaktan Kalbe, Yaprak
Dökümü, Acımak, Yeşil Goco, Bir Kadın Düşmanı, Akşam Güneşi,
Kızılcık Dallan, Miskinler Tekkesi, Kavak Yelleri, Kan Davası,
Harabelerin Çiçeği, Son Sığınak, Eski Hastalık, Değirmen
Hikâye: Tann Misafiri, Sönmüş Yıldızlar, Leyla ile Mecnun,
Olağan İşler, Eski Ahbap, Roçild Bey...
Tiyatro: Balıkesir Muhasebecisi, Tann Dağ' Ziyafeti, Hançer,
Eski Rüya, Ümidin Güneşi, Hülloci.
Gezi Yazısı: Anadolu Notları
129
