YAHYA KEMAL BEYATLI (1884 - 1958)
Türk şiirin en başarılı ve özgün sanatçılarının
başında gelir.
Dünyaya geldiği ve çocukluğunu geçirdiği
Üsküp'ün, sanatçı kişiliği üzerinde etkileri
Gençlik döneminde Nev-YunaniIİk akımından etkilenen sanat-
Ç'. kışa bir de Nayiler topluluğunda yer almıştır.
-j Eğitini İçin bulunduğu Paris'te Albert Sorell'den alığı tarih ders.
lerinin etkisiyle millî kimliğinin bilincine varmış, Türk ve Os-
manil tarhine ilgi duymuştur.
'İstanbul", 'aşk', 'Ölüm" gibi bireysel temalar yanında milli
tarihimizden alınan temaları da işlemiştir.
Gazete ve dergilerdeki yazılanyla Millî Mücadele'ye destek
vermiş; minetvekİIIİğİ, elçilik, büyükelçilik görevlerinde bulun •
muştur.
—j Şiir bir kelime İşçiliği olarak görmüş, aşın denecek r
titizlikle mükemmel şiiri yakalamaya çalışmıştır.
.lj Biçim kusursuzluğu taşıyan bütün şiirlerinde ölçü, ritim, kafi-
ye, musiki gibi unsurlara büyük önem vermiştir.
—j Aruz Ölçüşürün edebiyatımızdaki en başarılı İsimlerindendir.
Heceyle yazdığı Ok dışındaki bütün şiirlerinde aruz ölçüsünü
kullanmıştır.
Parnasizm akımından etkilenen sanatçının saf şiir anlayışıyla
kaleme aldığı şiirlerinde biçim mükemmelliği dikkat çeker.
—j Şiirin bir estetiği olduğunu savunarak şiir dilini düzya-
zıdan uzaklaştırmıştır.
İstanbul Şairi olarak tanınmasını sağlayacak ölçüde bu şehri
şevmiş ve şiirlerine konu edinmiştir. Bir dönemin İstanbul'u-
na nefreti İle tanınan Tevfik Fikret'in sis şiirine karşılık Siste
Söyleniş'te İstanbul'un güzelliklerini anlatmış, Fikret'e tepki •
sini dile getirmiştir.
—J Divan şiiri İle Bab şiirini kaynaştırarak neoklaşik denilebilecek
bir şiir ekolünün temsilcisi olmuştur.
...j Şarki, rubai, gazel gbİ divan edebiyatı nazım biçimleri yanın-
da modern tarzda şiirler de yazmıştr.
Şürleri sağlığında kitaplaştırılmamış, ölümünden sonrayayım-
lanmıştır.
—J Açık Deniz, Sessiz Gemi, Mehlika Sultan, Mohaç Türküsü, Sü-
leymaniye 'de Bayram Sabahı, Ok, İstanbul'u Fetheden Yeni •
çerİVe Gazel, Endülüs 'te Raks şiirleri ünlüdür.
132
-J Eğil Dağlar Ida Millî Mücadele Dönemi'ni anlatan sanatçının
düzyazı biçiminde kaleme aldığı Aziz İstanbul ve Çocukluğum,
Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım başlıklı eserleri de Türk
edebiyatında Önemli bir yere sahiptir.
ESERLERİ
Şiir: Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgânyla, Rubailer ve
Ömer Havyam Rubailerini Türkçe Söyleyiş
Makale-S0hbet: Aziz İstanbul, Eğil Dağlar, Edebiyata Dair,
Tarih Musahabeleri
Anı: Siyasi ve Edebî Portreler, Çocukluğum Gençliğim
Siyasi ve Edebî Hafimlanm
BİRAZ TEBESSÜM
Yahya Kemal'den Nükteler
Nefes Almak
Rivayet odur ki Yahya Kemal, bir gün Beşiktaş'tan Taksim Mey-
danı 'na doğru çıkıyormuş. Boğaz' ın sırtları malum... Yokuş yu-
kan yürümek şairi nefes nefese bırakmış. Nihayet biraz nefes-
lenmek amacıyla yol boyundaki pastanelerden birinin kaldı-
rımlara koyduğu sandalyeye oturmuş, Onu fark eden garson
anında yanı başında bitmiş ve "Ne alırdınız beyim?" diye sor-
muş. Şöyle bir bakmış Yahya Kemal, mendilini çıkarıp alnını
kurulamış ve son noktayı koymuş: "Müsaaden olursa biraz
nefes alacaktım. "
Bilmemek Fazilettir
Nihat Sami Banarlı'nın anlattığına göre Yahya Kemal, bir dö-
nemdeki sohbetlerinde sık sık şöyle dermiş:
"Çocuklarımıza dediler ki:
Selçuklu ve Osmanlı medeniyetini bilmemek, bir fazilettir.
Osmanlı Devri Türkçesini bilmemek bir fazilettir.
Fuzuli'yi, Nedim'i, Namık Kemal'i, Fikret'i bilmemek bir fazi-
leftir,
Hasılı bilmemek bir fazilettir.
Sonra çocuklarımız, bir de baktılar ki meğer ne çok faziletleri
varmış."
