XX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ
ARİ
DERS
OT
Kut'ül Amare'de esir düşerek Büyükada'da esirlik günlerini geçiren İngiliz Generali Townshend, eskiden beri
tanıdığı ve hükûmette Bahriye Nazırlığı görevinde bulunan Rauf Bey'e bir mektup göndererek "esirliği süre-
since gördüğü hoş ve şerefli muameleye karşılık olarak, İngiltere ile müzakerelere girişildiği takdirde, Osmanlı
Hükûmetine yardıma hazır olduğunu" bildirdi. İngiliz Generali Townshend'in teklifine hükûmet tarafindan sl-
cak bakılmış ve 17 Ekim 1918'de Sadrazam Ahmet İzzet Paşa, Bahriye Nazırı Rauf Bey ve General Townshend
arasında bir görüşme yapılmıştı. İngiliz yetkililer ile görüşen General Townshend, bu girişimden olumlu sonuç
almıştır.
İngiliz hükûmeti Akdeniz Filosu Komutanı Amiral Calthorpe'ye İngiltere adına mütareke görüşmelerini başlat-
maşı konuşunda yetki vermişü.
ö Bunun üzerine Padişah Vahdettin'le görüşen Sadrazam Ahmet İzzet Paşa, Bahriye Nazırı Rauf Bey, Hariciye
Müsteşarı Reşat Hikmet Bey, Erkân-1 Harp yarbaylarından Sadullah Bey'lerden oluşan bir heyet oluşturdu,
26 Ekim 1918'deYunanistan'ın Limni Adası'nın Mondros Limanına ulaşan Osmanlı heyeti, 27 Ekim 1918'de İn-
gilizlerin meşhur Agemennon zırhlısında görüşmelere başladı. Yapılan görüşmeler sonucunda, 30 Ekim 1918'de
mütareke imzalanmıştır.
İtilaf Devletleri adına İngiliz Akdeniz Filosu Komutanı Amiral Calthorpe ile Osmanlı Devleti adına Rauf Orbay,
Reşat Hikmet ve Sadullah Beylerin imzaladıkları Mondros Ateşkes Antlaşması 25 maddeden oluşmuştur.
i NOT.
Balkan Savaşlarındaki kahramanlıklarından dolayı Hamidiye Kahramanı olarak bilinen Rauf Orbay ağır koşulla- I
n olan Mondros Mütarekesini imzaladıktan sonra görevinden istifa ederek emekliye ayrılmıştır.
Mondros Ateşkes Anlaşması'nın bazı maddeleri şunlardır:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Boğazlar İtilaf Devletleri'ne açılacak, Karadeniz'e girişler serbest olacak, Karadeniz ve Çanakkale'deki istihkâmlar
İtilaf Devletleri tarafindan işgal edilecek.
Osmanlı orduları terhis edilecek; ordunun taşıt, araç gereç, silah ve cephanesine İtilaf Devletleri tarafindan el
konulacak.
Osmanlı Devleti'nin elindeki tüm savaş esirleri ile esir ya da tutuklu bulunan bütün Ermeniler serbest bırakılacak
fakat İtilaf Devletleri'nin elindeki Türk savaş esirleri geri verilmeyecek.
İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum karşısında, herhangi bir stratejik noktayı işgal hakkına sahip
olacak (Madde 7).
Vilayet-i Sitte denilen alt doğu ilinde (Erzurum, Van, Bitlis, Sivas, Harput, Diyarbakır) herhangi bir karışıklık çı-
karsa İtilaf Devletleri buraları işgal hakkına sahip olacak (Madde 24).
Toros Tünelleri, İtilaf Devletleri tarafindan işgal edilecek.
Tüm liman ve tersaneler İtilaf Devletleri'nin kontrolünde olacak.
Hükûmet haberleşmesi dışındaki telsiz, telgraf ve kablolar (iletişim hatları) İtilaf Devletleri'nin denetimi altında
olacak.
İran içlerinde ve Kafkasya'da bulunan Osmanlı kuvvetleri, I. Dünya Savaşı'ndan önceki sınırlara çekilecek.
10. Kömür, akaryakıt ve benzer kaynaklarda, ülkenin ihtiyaçları karşılandıktan sonra, İtilaf Devletleri'ne satın alma
kolaylığı sağlanacak.
11. Suriye, Irak, Hicaz, Yemen, Aşir, Trablusgarp ve Bingazi'de Osmanlı kuvvetleri ve subayları en yakın İtilaf Devlet-
leri komutanlığına teslim olacak.
İtilaf Devletleri, Osmanlı'ya Mondros Mütakeresi'ni imzalatarak, gizli antlaşmalarla paylaştıkları Osmanlı top-
raklanm işgal etmek için hukuki dayanağı elde etmiş oldu. Maddelere bakıldığında, Osmanlı Devleti her tür-
www.dizgikitap.com
265
ShMLYALÇIN
