XX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ
ARİ
DERS
OT
İtilaf Devletleri'nin beklenmeyen bu başarısızlığı bütün dünyada büyük bir yankı uyandırdı. Deniz yolu ile
Çanakkale'yi geçemeyeceklerini anlayan İtilaf Devletleri, Gelibolu Yarımadası'na asker çıkardılar,
25 Nisan 1915'te çoğunluğu Anzaklardan oluşan İtilaf ordusu, Seddülbahir, Kumkale ve Arıburnu'na çıkarma
harekât düzenledi. 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal ve emrindeki Türk ordusu; Anafartalar, Conk-
bayın, Arıburnu ve Kireçtepe'de destan yazarak düşmana geçit vermediler.
ö Deniz savaşlarında aldıkları yenilgiden sonra karada zafer kazanarak hedeflerine ulaşmayı planlayan İngiltere
ve Fransa, Türk askerinin kahramanca mücadele ederek yazdığı destan karşısında bir kez daha ummadıkları bir
yenilgiyle karşılaştılar.
Çanakkale'de kara savaşlannda da başarılı olamayan İtilaf kuvvetleri, Ocak 1916'da Gelibolu'yu boşalttılar. Böy-
lece İstanbul kurtarılmış ve Çanakkale'nin geçilemeyeceği bütün dünya tarafından görülmüş oldu. I. Dünya Sa-
vaşl süresince Osmanlı Devleti'nin zafer kazandığı tek cephe Çanakkale Cephesi'dir.
Çanakkale Muharebeleri'nin kazanılmasında Seyit Onbaşı'nın kahramanlığı, Nusret Mayın Gemisi komutanı
Yüzbaşı İsmail Hakkı'nın özverisi, 57. Alafın fedakârlığı büyük rol oynadı.
Çanakkale Muharebeleri'ni Osmanlı'nın kazanmasıyla l. Dünya Savaşı'nın süresi de uzadı. Bulgaristan, İttifak
Devletleri'nin yanında savaşa katıldı. Böylece Almanya ile Osmanlı Devleti arasında kara bağlantısı sağlan-
dl. Müttefiklerin yardım götüremediği Rusya'da Bolşevik İhtilali çıktı. Rusya'daki Çarlık rejimi yıkıldı. Bolşevik
İhtilali'nin ardından Rusya savaştan çekildi. "Anafartalar Kahramanı" olarak tanınan Mustafa Kemal'in bu cep-
hedeki başarısı, Millî Mücadele'nin de lideri olmasında etkili oldu. Osmanlı Devleti'nin Çanakkale'deki kayıpla-
rının büyük çoğunluğu, eğitim seviyesi yüksek insanlardı. Bu yüzden Cumhuriyet'in ilk yıllarında pek çok alanda
yeöşmiş eleman bulma sıkıntısı yaşanmıştır.
Hicaz-Yemen Cephesi
İngiltere Mac Mahon (Mak Mahon) Planı ile Mekke Emiri Şerif Hüseyin'e bağımsızlık vadetmişti. Böylece İngiliz-
lerin desteğini sağlayan bazı Arap kabileleri, Osmanlı egemenliğine karş ayaklandılar.
Osmanlı kuvvetleri kutsal yerleri korumak için İngiltere ve Mekke Emiri Şerif Hüseyin'e karşı savaştı. Özellikle
Medine'yi Fahrettin Paşa komutasındaki Türk askeri olağanüstü bir şekilde müdafaa etti.
www.dİzgİkİtap.com
SDLYALÇIN
