XVIII. YÜZYILDA DEĞİŞİM VE DİPLOMASİ (OSMANLI GERİLEME DÖNEMİ)
1739 Belgrat Antlaşması : Osmanlı Devleti savaşta üstün durumda iken banş
İmzalanmıştır. Avusturya ve Rusya İle ayn ayrı Belgrat Antlaşması İmzalanmış-
Antlaşmaya göre;
2.
3.
4.
Avusturya Belgrat'ı geri verecek
Azak Kalesi yıkılmak şartıyla Ruslara bırakılacak
Rusya, Karadeniz'de ticaret ve savaş gemisi bulunduramayacak ve savaşta
aldığı yerleri geri verecek
Rus Çarı, Osmanlı padişahına ve Avusturya kralına eşit sayılacaktı.
Önemi: Osmanlı'nın batıda imzaladığı son kazançlı antlaşmadır, Belgrat'ın alınma-
sı Osmanlı için kazanç olmuştur. Karadeniz'in Osmanlı'ya ait olduğunu belirten en son
antlaşmadır,
1740 Kapitülasyonları : Bu antlaşmalarda arabuluculuk yapan
Fransa'ya 1535'te verilen kapitülasyonlar l. Mahmut tarafından sürekli
hale getirilmiştir. Bu antlaşmayı diğer Avrupalı devletler Osmanlı'ya kar-
Şl koz olarak kullanmışlardır.
1768 - 1774 Osmanlı - Rus savaşı:
• Rusya'nın sıcak denizlere inebilmesi için sahip olması gereken Balkanlar'a
ulaşması Lehistan'ı geçmesine bağlıydı. Leh Kralının ölmesini fırsata çevir-
mek İsteyen Rusya Lehistan'a müdahale etti, Durumu kabul etmeyen Lehli-
ler Osmanlı'ya sığınarak yardım istediler. Balkan uluslarını da olaya katmak
isteyen Rusya'nın onları kışkırtrrıaşl ve kaçan Lehlileri takip ederek Osmanlı
topraklanna saldırması üzerine 1768 yılında Osmanlı- Rus savaşı başlamıştır.
Yaklaşık altı yıl süren savaşta Ruslar Eflak, Boğdan ve Kırım'ı ele geçirdi.
Mora'ya ulaşmak İsteyen Ruslar bölgede Şan çıkarttılar, Osmanlı Devleti İş-
yanı bastırdı. Bölgedeki etkisini devam ettirmek isteyen Ruslar, Baltık Denizin-
deki donanmasını Akdeniz'e göndermiştir. Rus donanması 1770 yılında kmir' in
Çeşme limanındaki Osmanlı donanmasını ani bir baskınla yakmışlardır.
TARİH EL KİTABI
