XVIII. YÜZYILDA DEĞİŞİM VE DİPLOMASİ (OSMANLI GERİLEME DÖNEMİ)
Rusya' nın en kısa yoldan sıcak denizlere ulaşabilmesi için önünde üç alternatif
güzergah bulunmaktaydı. Bunlardan İlki Kırım'ı alarak Karadeniz'e daha son-
ra Boğazlara hakim olarak Akdeniz'e inmek, ikincisi Balkanlarda hakimiyetini
artırarak Akdeniz'e inmek ve üçüncüsü Kafkaslar, Doğu Anadolu ve Suriye
üzerinden Akdeniz'e ulaşmaktı. Bu üç güzergahta Osmanlı Devleti'nin kontro-
lü anındaydı. Onun için Rusya bütün planlarını bu bölgelerde hakim olabilmek
amacıyla Osmanlı üzerine yapmıştır,
Rusya kendisine daha yakın olan Kırım'ı ele geçirmek isteyerek planını dev-
reye sokrrıuştur. Kırım'ın elden çıkrrıaşl Osmanlı Devleti'nin güvenliği için 01-
dukça Önemliydi, Halkı Türk ve Müslüman Olan yarı bağımsız bir eyalet Ola-
rak Osmanlı'ya bağlı olan Kırım Hanlığı, Osmanlı ile Rusya arasında tampon
bölgeydi, Ayrıca Karadeniz'in, Boğazların ve İstanbul'un güvenliği için Kırım
kaybedilmemesi gereken bir yerdi. Bunun farkında olan Osmanlı Devleti Kırım
İçin savaşmayı her zaman göze almıştır.
Osmanlı - Rus İlişkileri:
1736 - 1739 Osmanlı ve Avusturya - Rus Savaşları:
• Rusların Lehistan' İç İşlerine karışması ve Kırım'ı İşgal etmesi üzerine l. Mah-
mut döneminde Rusya ile savaşlar başlamıştır. Avusturya ile ittifak yapan Rus-
lar Kırım'l alacak, Avusturya ise Sırbistan ve Bosna Hersek'i alacaktı.
oj!Çi
Kurusu
Grek Projesi : Türkleri Avrupa'dan atacak bu projeye göre İstanbul merkez olmak üzere
bir Rus prensinin yöneteceği Grek Devleti kurulacaktı. Doğu Sisteminin Büyük Planı
Olarak da bilinmektedir.
Dakya Projesi : Avusturya ile Rusya arasında hazırlanan bu proje Osmanlı toprakla-
rını paylaşmaya yönelikti, Projeye göre Dinyester ve Tuna nehirleri arasında Dakya
adı verilen iki devlete bağlı bir devlet kurulacaktı.
Osmanlı Devleti Ruslara karşı önemli başarılar elde ettiler. Osmanlı'nın savaşta
üştün duruma gelmesi ve İsveç'in Osmanlı yanında savaşa girmeye hazırlan-
ması üzerıne Ruslar banş isteğinde bulundular ve Fransa'nın arabuluculuğu ile
anlaşma İmzalanmıştır.
TARİH EL KİTABI
