6 ve 7. soruları aşağıdaki alıntıya
bağlı olarak cevaplayınız.
Nevbahar erdi safa mevsimidir
Böyle demlerde nice hâb idelim
Binelim kayığa sohbet demidir
Tâ seher sâz ile mehtâb idelim
Ola kayıkta İki sazende
Bir iki nağmesi hoş hanende
Bir de ol şuh ile Fâzıl bende
Ta seher şaz İle mehtab İdelim
19. yüzyıl şairi Enderunlu Fazıl'a ait yukarıdaki şiirin
nazım biçimi aşağıda verilenlerden hangisidir?
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
Aşağıdakilerden hangisi bir kasidenin hem bölümünü
hem de türünü adlandırmak İçin kullanılan bir terim-
dir?
A) Methiye
D) Neşip
B) Mersiye
C) Hicviye
E) Tegazzül
Aşağıdakilerden hangisi kasidenin bölümlerinden biri
değildir?
A) Nesip-teşbib
B) Girizgah
C) Fahriye
D) Münacat
E) Dua
A) Şarkı
C) Terkibibent
B) Murabba
D) Rubai
E) Muhammes
Yukarıdaki İki dörtlük İçin yapılan değerIendirmeler—
den hangisi yanlıştır?
A) Şiirin 1. dörtlüğünün son mısrası ile ikinci dörtlüğün
son mısrası nakarattır.
B) Birinci dörtlük bir şarkının ilk, ikincisi son dörtlüğüdür.
C) Bestelenmek amacıyla yazılmıştın
D) Hece ölçüsüyle yazılmıştır.
E) Dönemine göre sade bir dil ile yazılmıştır.
Asıl adı Ömer olan şair, 1572 yılında Erzurum-Hasan-
kale'de doğmuştur, Babası, Sipahi Mehmet Bey diye
anılan bir kişidir. Daha küçük yaşlardan itibaren güçlü bir
eğitim gören sanatçı, Öğrenimine Hasankale'de başlamış,
daha sonra Erzurum'a gelerek devam ettirmiştir, Burada
Türk edebiyatının ünlü eserlerini okudu, Arapça ve Farsça
Öğrendi, Erzurum'da Öğrenimini sürdürürken genç ya-
şında şiir yazmaya başladı, Padişah I, Ahmet zamanında
İstanbul'a geldi. Devlet hizmetine girdi ve bir süre farklı
memurluklarda çalıştı. Daha sonraları II. Osman ve IV,
Murad dönemlerinde yıldızı parladı ve sarayla yakın bir
ilişki kurdu. Divan şiirinin sözünü kimseden sakınmayan,
tüm haksızlıkları eleştiren bir şairi oldu. Ustaca kasideler
yazdı. Hicviyeleri ile bilinen şair, yazdığı hicivlerle dö-
nemin birçok isminin nefretini ve öfkesini üstüne çekti.
Ölümü de bu yüzden oldu.
Bu parçada söz edilen şair aşağıdakilerin hangisidir?
Vefâşl var mıdır gör kim sana bu çarh-l devrâmn
Eşer yeller yerinde hani ya taht-l Süleyman'ın
Yalınız adı kaldı âlem-i zahirde Lokmân'ın
Geçer bir lahzada rü'yâ misâli Ömrü inşânın
Bu parça İçin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Dünya hayatının kısalığı ve geçiciliği vurgulanmıştır,
İkinci ve üçüncü dizelerde telmih sanatından yararla-
nılrnıştır.
Son dizede benzetmeye yer verilmiştir.
Katiye ve rediflerle ahenk sağlanmıştır,
Zamanı değerlendirmenin önemi üzerinde durulmuş-
Sen usandırma eli el de usandırmaz şeni
Hilekârlık eyleme kimse dolandırmaz şeni
o
Dest-i âdâdan soğuk su içme kandırmaz seni
Korkma düşmandan ki âteş olsa yandırmaz şeni
Müstakim ol Hazret-i Allah utandırmaz seni
Bu parça aşağıdaki nazım biçimlerinden hangisiyle
A) Necati
C) Eşrefoğlu Rumi
B) Taşlıcalı Yahya
D) Nefi
E) Bağdatlı Ruhi
İlişkilendirilebilir?
A) Tardiye
B) Murabba
C) Muhammes
D) Müseddes
E) Müşebba
147
