UZUN SAVAŞLARDAN DİPLOMASİYE
Osmanlı-Venedik İlişkileri
• Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda karşı karşıya kaldığı bir diğer stratejik tehdit de Venedik'tir.
• Sultan IV. Murat Dönemi'nde Venedik yönetimindeki Girit'in bir korsan yatağı hâline gelmesi üzerine Osmanlı-Venedik
ilişkileri bozulmaya başlamıştır.
• Korsan faaliyetlerin artması sonucu Osmanlı donanması, 1645'te Girit'i kuşatmış fakat ada Osmanlı Devleti yönetimi-
ne ancak 1669'da girmiştir.
Osmanlı-lran ilişkileri
• Safevi Devleti, XVI. yüzyıl sonlarından itibaren Karadeniz kıyılarına çıkmak için Kafkasya'yı ve Batı Türkistan'ı ele
geçirmek istemiştir.
• Osmanlı Devleti ise Hazar Denizi'ne ulaşarak hem Rusya'nın güneye inmesini hem de Safevilerin kuzeye doğru yayıl-
maşını engellemeyi amaçlamıştır.
• İki devlet de ticaret yollarının kontrolünü ellerine geçirmek istemiştir.
• XVI-XVIII. yüzyıllar arasında Osmanlı-Safevi ilişkilerinin kaderini belirleyen jeopolitik, ekonomik ve dinî faktörler iki
devlet arasındaki ilişkilerde önemli rol oynamıştır.
• Kafkasya'ya hâkim olmak için 1583'e kadar devam eden mücadelelerden sonra Özdemiroğlu Osman Paşa, Beştepe
mevkisinde Safevi Devleti ordusunu mağlup etmiştir.
KRİTİK BİLGİ
1583'te Beştepe mevkisinde yapılan muharebede, taraf-
lar meşaleler yakarak savaşa gece de devam etmiştir. Bu
nedenle bu savaşa Meşaleler Savaşı denmiştir.
Amasya
Antlaşması
1555
Kanuni
döneminde
1534, 1548 ve
1553'de İran'a
düzenlenen
seferler
düzenlenmiştir.
Osmanlı
Devleti'nin
Safeviler ile
imzaladığı ilk
antlaşmadır.
Ferhat Paşa
Antlaşması
1590
1577-1590
Osmanlı-Safevi
Savaşları
Osmanlı
Devleti
Doğu'da en
geniş sınırlara
ulaşmıştır.
Nasuh Paşa
Antlaşması
1612
1603-1612
Osmanlı-Safevi
Savaşları
Osmanlı
Devleti
Safeviler
karşısında il
kez toprak
rav Antlaş
1590
1617-1618
Osmanlı-Satevi
Savaşları
Safeviler
Nasuh Paşa
göre bazı
haklar elde
tmişlerdir.
Kasr-l n
Antlaşması
1639
1622-1639
Osmanlı-Safevi
Savaşları
Bugünkü
Türkiye-iran
sınırı
belirlenmiştir.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
118
IV. Murat
1635'te
Revan'ı,
1638'de
Bağdat'ı geri
almıştır.
IV. Murat
Bağdat Fatihi
ünvanını
almıştır.
TARİH - TYT-AYT