•
Uzama bölgesinde, hücrelerin boyca uzaması sonucu dikey yönde büyü-
me gerçekleşir.
Olgunlaşma bölgesinde yoğun olarak emici tüyler bulunur.
/6.ünite [BİTKİLERİN YAPISI
Örnek Sorular
Kökün yapısı ile ilgili,
b. Kökün enine kesiti:
Genç bir kökte dıştan içe doğru; epidermis, korteks, endodermis ve merkezi
silindir bulunur.
Suyun
emilimi
Kök
tüyü
Epidermis
31.
32.
a-
III.
Kaliptra, kökün büyümekte olan kısımla-
rını korur.
Periskl yanal köklerin oluşmasını sağlar.
Kaspari şeridi minerallerin seçilerek emi-
limini denetler.
Korteks
Kaspari şeridi
Ksilem
Endodermis Merkezi
silindir(SteIe)
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
C)lveııı
D) II ve III
Gelişmiş yapılı bir bitki kökünde aşağıdaki
yapılardan hangisi bulunmaz?
Kökün enine kesiti
Epidermis: Kökün en dışında bulunan örtü dokudur. Bu tabakadan farklılaşan
emici tüyler kökün su emilim yüzey alanını artırır.
Kök epidermisinde kütikula tabakası bulunmaz.
Korteks: Epidermis ile merkezi silindirin arasında kalan tabaka olup parankima
hücrelerinden oluşur. Bu hücreler nişastanın depolanması ile su ve mineral ile-
timi gibi metabolik etkinliklerde görev alırlar.
Endodermis: Korteksin iç kısmında bulunan hücrelerden oluşur. Merkezi silin-
dir ve korteks tabakalarını birbirinden ayırır.
Endodermis tabakasında kaspari şeridi olarak adlandırılan bir bölge
bulunur. Bu şerit su ve minerallerin seçilerek korteksten merkezi silindire geçişi-
ni sağlar. Örneğin potasyum gibi yararlı moleküller bu tabakadan geçebilirken,
cıva gibi zararlı moleküller geçemez.
Merkezi silindir (öz): Kökün merkezinde yer alan ve iletim demetlerini (ksilem
ve floem) içeren bölgedir. Merkezi ksilem ve floem borularının dışında periskl
adı verilen bir yapı daha vardır. Bu yapı yanal köklerin ve lateral meristemin
oluşmasında, topraktan su ile alınan iyonların ksileme taşınmasında görev ya-
par.
Çok yıllık bitkilerde merkezi silindirdeki ksilem ve floem arasında kam-
biyum halkası bulunur. Bu hücrelerin bölünmesi sonucu kök enine kalınlaşır.
c. Kök çeşitleri:
Kökler yapı ve görevlerine göre saçak ve kazık kök olmak üzere ikiye ayrılır.
Saçak Kök:
• Ana kök fazla gelişmemiş olup yan köklerle aynı kalınlıktadır.
• Monokot bitkilerin çoğu saçak köke sahiptir.
A)
B)
C)
D)
E)
Mezofil tabakası
Kaspari şeridi
Emici tüyler
Uç meristem
Endodermis
Kök sistemi ile ilgili olarak verilen aşağıdaki
bilgilerden hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
28
Uzama bölgesindeki hücrelerin boyca uza-
ması kökün dikey yönde büyümesini sağ-
lar.
Embriyonik kökün yerçekimi doğrultusun-
da gelişmesi ile ana kök meydana gelir.
Kök ucu bölgesindeki bölünür hücreler
bölgesi kaliptra denilen konik şekilli yapı
tarafından korunur.
Endodermis tabakası korteks ile epidermis
arasında bulunur.
Kök ucunda bulunan kök emici tüyleri kö-
kün yüzey alanını artırarak su ve mineralle-
rin emiliminde görev yapar.
E
29
c
30
323
