UZAK DOĞU'NUN
(ÇİN VE JAPON)
DİNLERİ NELERDİR?
Çin'deki dinsel yaşamın başlangıç nok-
tasında animizmi hatırlatan ama Çinlilere
özgü özellikleri nedeniyle kinizm diye ad-
landınlan İnanç biçimi yer alır.
Konfüçyanizm kinizmin yavaş yavaş dü-
zene sokulup arıtılması olarak karşımıza
çıkarken, Taoizm kinizm ve Konfüçyaniz-
min kimi eğilimleriyle çelişerek şekillenir.
Kinizmi tanıma olanağı veren metinler,
adına King'ler denen beş dinsel kitaptır
ve Konfüçyüsten çok öncedirler. Bu
kitaplar Konfüçyüs ve haleflerince elden
geçirilmiştir.
Çin toplumunda ilk tapınışın, ana tarafı-
nın "ata"larına yapıldığı bilinmektedir. Bu
tapınışın yaşandığı dönemde bez doku-
yan kadınlann büyük bir toplumsal önemi
vardır. Ev, kadının malıdır, koca her Şey-
den önce bir damattır.
Çin'de kadınm silmesi Toprak, erk*
simgesi Gök'tür. Bu nedenle kadının sta-
tüsünün yüksek olduğu dönemde kadın
tarafının "ata"lanna tapınılırken Toprak -
Ana da takdis edilircü.
Daha sonra demircilik yapan erkekler
önem kazandı. Bunun üzerine baba tara-
fının atalarına tapınış eski tapınışın yerine
geçti. Atalar Mihrabımın üzerine
tirilen tabletBde yalnızca baba tarafının
"ata"luı anık".
Zamanla Toprak - Ana'nm yerini Gök aldı.
Gök erkekti, Hükümdar kendine Gök'ün
adını vgir, böylelikle ernir
buyurma yetkisine haklılık kazandırırdı.
Unite
Bu eski dinde ne rahipler ne de aile dışın-
da yapılan tüenlw vardır. Kişisel bir tanrı
araya girmeden ruhlar ve gök çalışkan-
lığı, iyiliği ödüllendirir, kötülüğü cezalan-
dınrdl. Bu ödüllendirme ve cezalandırma
ck)ğa olayları yoluyla gerçekleştirilirdi.
Bu eski dinde doğal yasalar ahlaksal ve
toplumsal yasalarla iç içedir. Yani evren-
de bir düzen vardır ve o düzenin adı "Ta-
o" 'dur. Bu nedenle Tao, gerçekleşmelerin
tümü demek Olan "Topyekün Düzen"İn
Çin düşüncesinde dikkat çeken bir baş-
ka özellik Yang "eril" ilke ile Yırı "dişil" ilke
arasındaki derin ayrılıktır. Ayrılığın temeli
cinslerin karşıtlığı ve birleşmesidir.
ve Yin arasındaki ayrılık yalnız in-
sanların ve canlıların dünyasında değil
tüm doğada geçerlidir. Yang dışarıdır,
sıcaklıktır, güneştir, yazdır. Yin Çerisidir,
soğukluktur, nemliliktir, kıştır. Evrensel
düzen eril ilke ile dişil ilkenin birleşmesiy
le sağlanır. Tao işte budur.
