*USEYIN RAHMİ GURPINAR (1864 - 1944)
Natüralizrnin edebiyatımızdaki önemli tern-
şilcilerinden Olan sanatçıda realizm akımı-
mn etkileri de görülür.
Lj İstanbul'un kenar mahallelerini bütün canlı-
lığl ve doğallığıyla yansıttığı İçin sokağı ede-
biyata taşıyan yazar olarak anılmıştır.
Ahmet Mithat Efendi gibi 'halk İçin roman yazma- anlayışını
benimsemiştir.
Toplumsal eleştirilerim mizah yoluyla ve eğlendirici bir üslup-
la dile getirmiştir.
Rornanlannda hırslı, aptal, batıl İnançlara kapılmış, cahil, züp-
pe. Batı özenüsi kişilere yer vermiştir.
Eserlerinde günlük konuşma dilini sade, akıcı bir üslupla kul-
lanmıştır.
Ilj Romanları teknik bakımdan başarılı değildir. Ahmet Mithat'ta
Olduğu gibi rcxnanm akışına uygun olmayan gereksiz bilgile-
re yer vermesi ve romancımn olaya üçüncü şahıs olarak ka-
rışması, romanlarındaki teknik kusurlardandır.
-j Eserlerinde; Batılılaşma, ruh hastalıkları, eskiyeni çatışması,
içi geçimsizlkler. ahlak bozuklukları gibi konulan işlemiştir,
Çoğu popüler roman özelliği gösteren çok sayıda eser kale-
me almıştır.
Romanları arasında en tanınmışları Şık Şıpsevdi, Mürebbiye
ve Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç'tw.
ESERLERİ
Roman: Şık. Şıpsevdi, Mürebbiye, Kuyruklu Yıldız Altında Bir
İzdivaç, İffet, Tesadüf, Gulyabani, Sevda Peşinde, Kesik Baş
Öykü: Kadınlar Vaizi, Katil Buse, Melek Sanmıştım
Tiyatro: Kadm Erkekleşince, Hazan Bülbülü. „
118
FECRİATİ TOPLULUĞU (1909-1912)
1901 yılında Servetifünun'un dağılmasından sonra 1909'a ka-
dar sessiz kalan edebiyat dünyası, Fecrİatİ İle yeniden can-
landırllmaya çalışılmıştır.
Sanatçılar, kendilerine "geleceğin şalağı" anlamına gelen
Fecriati ismini uygun bulmuşlardır.
Edebiyatımızda beyanname yayımlayarak ortaya çıkan İlk ede-
bî topluluktur,
Sanat görüşlerini, "Sanat, şahsi ve muhteremdir." sözleriyle
dile getirmişlerdir.
Edebiyatıcedide'yi Batl sanatını yeterince anlayamamakla suç-
lamışlar ancak eleştirdikleri bu sanatçıların devamı Olmaktan
kurtulamamışlardır.
Arapça ve Farsça sözcüklerle yüklü, ağır ve süslü bir dil kul-
lanmışlardır.
Aruz Ölçüşünü kullanmışlar, serbest müstezat nazım biçimini
daha da geliştirmişlerdin
Sembolizm akımından etkilenen sanatçılar; şiirlerinde tabiat
ve aşk temalarım İşlemiştir,
Sanatta bireyselliği savundukları için ortak bir sanat anlayışın-
da birleşememişler, kışa sürede dağılmışlardır. Dağılmalarında
Genç Kalemler dergisinin millî sanat anlayışı da etkili olmuştur.
Fecriati sanatçılarının birçoğu, 1911 yılından sonra Millî Ede-
biyat anlayışını benimsemiştir.
Topluluğun en Önemli temsilcisi, Öz şiir anlayışını benimseyen
Ahmet Haşim'dir. Sanatçı, ömrü boyunca Fecriati ilkelerine
sadık kalmıştır.
FECRİATİ'NİN BAZI ÖNEMLİ SANATÇILARI
Ahmet Haşim, Tahsin Nahit, Emin Bülent Serdaroğlu, Ali Ca-
nip Yöntem, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Mehmet Fuat Köp-
rülü, Refik Halit Karay, Celal Sahir Erozan, Şahabettin Süley
