ÜRiNER SİSTEM
Örnek Soru
Normal bir insanda K, L ve M olarak adlan-
dırılan üç madde ile ilgili olarak nefronda
gerçekleşen bazı olaylar aşağıdaki şekilde
gösterilmiştir,
K maddesi
Süzülme ve
tam geri
damarı
İdrar
L maddesi
M maddesi
Süzülme v e
Salgılanma
kısmen geri emilim
daman
damarı
İdrar
Netron
İdrar
Bu üç maddenin üre, aminoasit ve pe-
nişilin Olduğu bilindiğine göre aşağıda-
ki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
(ÖSYM)
Ü re
Amino asit
Penisilin
A)
B)
C)
D)
E)
Çözüm:
K maddesi süzülüp tam olarak geri
emildiğine göre bu madde amino osİffİr. L mod-
desi süzülüp kısmen geri emildiği için bu mad-
de üredir, M maddesi sadece salgılandığı İçin
bu madde penisilindir,
Not al...
196
Cevap C
II. Geri Emilme (Reabsorbsiyon)
Geri emilme böbrek fonksiyonunda en önemli basamaktır. Eğer bu olay
gerçekleşmeseydi vücudumuz kışa sürede vücut Çin gerekli Olan Su, mineral
maddeler, çeşitli iyonlar, glikoz ve diğer organik molekülleri idrarla dışarı atar ve
kanın kimyasal bileşimi bozulurdu. Bu nedenle nefron kanallarında ilerlemekte
olan sıvının içinde bulunan faydalı maddelerin büyük bir kısmı kana geri emilir.
Örneğin; glikoz ve amino asitİn % 100'ü suyun % 99'u geri emilir.
Geri emilimde difüzyon, ozmoz ve aktif taşıma rol oynar,
a. Proksimal Tüpte Geri Emilim
Böbreğin korteks tabakasında bulunan prokşimal tüpten, süzüntüdeki şu,
sodyum klorür (NaCI), bikarbonat (HCO;) ve potasyumun (K') bir kısmı,
glikoz ve amino asitlerin tamamı geri emilir.
Geri emilen bikarbonat sayesinde vücut sıvılarının PH dengesi korunur,
Glikoz, amino asit ve Na' aktif taşımayla; HCO; ve difüzyonla, H20
ozmozla geri emilir.
Kreatinin gibi atık maddeler nefron kanalları boyunca geri emilmez, Süzül-
düğü haliyle idrarla vücuttan uzaklaştırılır.
Kanda her bir maddenin bir eşik değeri vardır. Eşik değeri aşan ve suda
çözünebilen maddeler geri emilmez idrarla vücuttan uzaklaştırılır. Örneğin;
kan şekeri normalden fazla Olan şeker hastası bireylerde süzülen glikozun
fazlası idrarla dışarı atılır.
Nefron kanalcıklarını Oluşturan hücrelerin kanala bakan yüzeylerinde mik-
rovilluşlar bulunur. Mikrovilluş'ların çokluğu emilim yüzeyini artırır.
b. Henle Kulpunda Geri Emilim
Henle kulpunun İnen kolu suya karşı Oldukça geçirgendir, Burada şu, kılcal
damarlara doğru geri emilir,
Henle kulpunun çıkan kolu İse Suya geçirgen değildir, Buradan tuz geri
emilir.
c. Diştal Tüpte Geri Emilme
Bu kışımda suyun geri emilimi devam eder. Sodyum klorür, kalsiyum, mag-
nezyum, bikarbonat geri emilir.
Böbrek üstü bezinin kabuk bölümünden salgılanan aldosteron hormonu
sayesinde, diştal tüpe salgılanır, Na' ve CI- geri emilir. Böylece vÜcut
sıvılarının K' ve Na' konsantrasyonlarının ayarlanması sağlanır.
Distal tüpte su geri emilimi, hipofiz bezinin arka lobundan salgılanan anti-
diüretik hormon (ADH) tarafından kontrol edilir.
Distal tüp boşluğunda, kontrollü olarak H' iyonu salgılanması ve bikarbonat
iyonunun geri emilimi, vücut sıvılarının PH değerinin düzenlenmesine katkı
sağlar,
