ÜREME SİSTEMİ
Örnek Soru
Sağlıklı bir insanda, farklı organ ve sistem-
ler doğumdan erginliğe kadar farklı hızlar-
da gelişir,
Buna göre, üreme sisteminin doğum-
dan sonraki normal gelişimini gösteren
eğri aşağıdakilerden hangisi olabilir?
(ÖSYM)
A) Gelişme düzeyi
Erginli •
4
101214161
Yaş (Yıl)
B) Gelişme düzeyi
Erginlik
6 8 101 141 1820
Yaş (Yıl)
Gelişme düzeyi
C)
Erginli
D)
Erginli -
E)
Erginli -
4
101214161
Yaş (Yıl)
Gelişme düzeyi
4
101214161
Yaş (Yıl)
Gelişme düzeyi
101 141 18
Yaş (Yıl)
Çözüm:
Sağlıklı bir İnsanda üreme sisteminin
gelişmeye başlaması erginlikte hor-
monlarla sağlanır. Erginlikte gelişen bu sistem-
de belirli bir yaşa kadar gelişme sabit devam
Progesteronun
gebelikte temel görevi, döllenen yumurtayı barındıracak
Olan rahim İçi dokusunun yerinde durmasını sağlamaktır, progeşteron
hamilelik döneminde kaşları rahatlatıp, özellikle de rahim kaşlarının gerek-
siz yere kasılarak hamileliği vaktinden Önce sonlandırılmasını engellemiş
Olur.
Oksitosin doğum sırasında rahmin kasılmasını düzenleyerek doğumun sağ-
lıklı bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. Doğum sırasındaki mekanik uyarılar
(fetüsün rahmi germesi, fetüsün servikşe yapmış olduğu baskı) hipofiz arka
lobdan oksitosin salgılanmasını artırır. Oksitosin de rahim kasılmalarını artı-
rarak serviksdeki basıncın artmasını tetikler, Bu pozitif feedback zayıf olan
kasılmaların doğum kasılmalarına dönüşmesini sağlamış Olur, Doğumdan
sonra emzirirken salgılanan ilave oksitoşin, göğüslerden süt gelmesine
yardımcı olur. Rahimde kasılmaların artmasına ve uterusun küçülerek
kanamanın durdurulmasına yardımcı Olur. Bebeğin her meme emişinde
oksitosin salgılanarak süt üreten hücrelerin etrafındaki kasların kasılması
ile sütün çıkışı sağlanmış olunur. Oksitosin ayrıca annelik içgüdüsünün
oluşmasını sağlar.
Prolaktin
kadınlarda hamilelik süresince meme bezlerinin gelişimini ve
doğumdan sonra süt üretimini sağlayan hormondur, Bebeğin emmesi pro-
laktin salınımını uyararak süt üretiminin devamlılığını teşvik eder,
GEBELİKTE BEBEĞİN GELİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Folİk asit (89 Vitamini): Anne adayının folİk asili düzenli almaşı bebeklerdeki
merkezi sinir sistemi anormalliklerini büyük Ölçüde azaltır. Eksikliğinde omurga-
nın açık olması, beynin kafatası kemiğinin dışına çıkması ve beynin gelişme-
meşi gibi hastalıkların görülme Olasılığı artar. Yeterli folİk asit alımı kansızlık ve
bebeğin anormal beyin gelişimini önleyebilir.
Stres: Hamilelikte yoğun stres bebeğin ruhsal gelişimi üzerine olumsuz sonuçlar
ortaya çıkarabileceği gibi düşük doğum ağırlıklı bebeklerin dünyaya gelişine, er-
ken doğum riskinin artmasına yol açabildiği yapılan araştırmalarla görülmüştür.
Radyasyon: Özellikle ilk 3 ay gebelikte oldukça önemli bir süreçtir. Mitozun en
hızlı Olduğu süreçte radyasyon gibi mutasyona yol açabilecek etkenler sonucu
embriyoda meydana gelebilecek bir mutasyon; bebekte eksikliklere veya ano-
malilere neden olacaktır.
Alkol: Hamileliğe hazırlık ve hamilelik dönemlerinde alkol tüketiminden kaçın-
mak gerekir. Hamilelik dönemlerinde az miktarda alkol alan annelerin bebekle-
rinde düşük doğum ağırlığı ve gelişme geriliği görülmektedir,
Tütün, tütün mamulleri, ilaç ve bağımlılık yapan maddeler:
Anne hamile-
likte bu maddeleri kullanıyorsa plasentadan bebeğe geçerek bebekte gelişim
bozukluklarına yol açabilir. Tütün ve tütün mamulleri kullanan annelerde embri-
yoya yeterince oksijen ve besin ulaşmadığından sinir sistemi gelişimi olumsuz
yönde etkilenir,
Çeşitli enfeksiyonlar: Annenin hamilelik süresince geçirdiği enfeksiyonlar da
bebeğin gelişimini Olumsuz etkileyebilir. Enfeksiyon nedeni ile kullanılması ge-
reken ilaçlar varsa dozaj ayarlaması hamileliğin haftasına, evresine göre doktor
tarafından yapılır,
eder.
230
Cevap D