UNUTMA
Yüzey gerilimini etkileyen faktörler:
dış
Adezyon Kohezyon Kohezyon Adezyon
Adezyon Özelliği kohezyon özelliğinden büyük sıvılar, ince ka-
ba konulduğunda yüzeyi çukur (içbükey) olurken kohezyon
özelliği adezyon özelliğinden büyük sıvıların yüzeyi tümsek
(dışbükey) Olur.
Cıva damlalarında kohezyon kuweti adezyon kuvvetinden büyük
olduğu için yüzeye dökülen cıva damlaları küre biçimini alır, yü-
zeyi de ıslatmaz.
Su damlalarında adezyon kuweti kohezyon kuweünden daha
büyük olduğu için yüzeye dökülen şu damlaları yüzeye tutunur,
yüzeyi ıslatır.
Kuru bir yüzeye konulan küçük su damlaları da bazen küre biçi-
mini alır. Bunun nedeni, adezyondan küçük de Olsa kohezyon
2.
3.
4.
5.
Sıcaklığı artan bir sıvının yüzey gerilimi azalır, sıcaklığı aza-
lan SIVInın yüzey gerilimi artar.
Sıvıya etkiyen gazın basıncı artırıldığında sıvının yüzey ge-
filimi azalır.
Suya tuz katılırsa yüzey gerilimi artar.
Sıvının özkütlesi arttıkça yüzey gerilimi de artar.
Sabun, sirke gibi maddeler yüzey gerilimini azaltır.
kuvvetinin var olmasıdır.
Yüzeye dökülmüş cıva damlam
Yüzey Gerilimi Kuvveti
Yüzeye dökülmüş su darrülan
SIVI yüzeyinin, kohezyon kuvvetinin etkisiyle esnek bir zar gibi gö-
rünmesine yüzey gerilimi, bu gerilim kuvvetine de yüzey gerilim
kuvveti denir.
Yüzey gerilimi bardağın tam dolmasına rağmen biraz daha su ala-
rak taşmadan durmasını sağlar. İğne, ataş gibi metal cisimler su
yüzeyinde yüzey gerilimi sayesinde kalabilirler. Bazı su böcekle-
ri yüzey gerilimi nedeniyle Su yüzeyinde yürürler.
LJ Yüzey gerilimi kuvveti, yvı yüzeyinin birim uzunluğunu geren
kuvvettir. Her maddenin yüzey gerilimi farklıdır. Ayrıca her Sl-
vının yüzey gerilimi katsayısı vardır ve ayırt edicidir.
Kılcalllk
Sıvı moleküllerinin katılarda adezyon kuvveti etkisiyle yayılması
veya yükselmesine kılcalllk denir. Kılcal borularda sıvıların yüksel-
mesi, peçetenin ve kumaşın suyu çekmesi, yanan mum fitilinde
yağın yükselmesi, ağaçlarda suyun yapraklara yükselmesi kılcal-
lık etkisiyledir.
Şekildeki düzeneklerde adezyonu baskın Olan SIVI boruda yük-
selir, kohezyonu baskın olan sıvıda alçalır. Dar boruda su da-
ha çok yükselir, cıvada daha çok alçalır.
Suyun yükselme miktarını genel olarak adezyonu artıran de-
ğerler artırır, kohezyonu artıran değerler de alçaltır. Al A2
olduğu için Sıvı seviyeleri şekildeki gibi Olur.
Yağmurluk ve şemsiye gibi kumaşlar hidrofob yani suyu sev-
meyen maddelerden yapılırken, havlu ve kurulama bezi gibi
kumaşlar hidrofil yani suyu seven maddelerden yapılır.
