/9.Ünitp [BİTKİLERDE ÜREME
2.
12.
13.
14.
Örnek Sorular
Bir bitkinin dişi organında aşağıdaki hücre-
lerden hangisi
Tozlaşma
Çiçekli bitkilerde erkek organın başçık kısmında olgunlaşan polenlerin rüzgar,
kuş ve böcek gibi taşıyıcılarla dişi organın tepeciğine taşınmasına tozlaşma
denir.
A)
B)
C)
D)
E)
Sinerjit hücreler
Polar çekirdekler
Mikrospor hücresi
Antipot hücreler
Yumurta hücresi
Bir bitki türünün,
I. çapraz tozlaşma,
II. vejetatif,
III. kendi kendine tozlaşma
yöntemleri ile çoğaltılması sonucu oluşan
genetik varyasyonun azdam_çqğq doğru sı-
ralanması aşağıdakilerden hangisinde doğ-
ru olarak verilmiştir?
A)l-ıı-ııı
B)l- III - II
D) II -III -ı
C) II -l- III
Hasekiküpesi çiçeğinin nektan ile beslenen sinekkuşu, bu bitkinin tozlaşmasını sağlar.
Bitkilerde tozlaşma çapraz ve kendi kendine tozlaşma şeklinde gerçekleşir.
a. Kendi Kendine Tozlaşma: Bir çiçekte bulunan polenin aynı çiçekteki ya da
aynı bitki üzerinde bulunan başka bir çiçekteki dişi organın tepeciğine taşınmasına
denir. Kendi kendine tozlaşmanın olabilmesi için dişi ve erkek gamet üretiminin
aynı zamanda olması gerekir.
Kendi kendine tozlaşmada oluşan genetik varyasyon, çapraz tozlaş-
maya göre daha azdır.
Kendi kendine tozlaşmayla oluşan bitkilerin hastalıklı gelişme ya da
ölümle sonuçlanabilecek pek çok zararlı geni taşma ihtimalleri yüksektir (in-
sanlarda akraba evliliği sonucu ölü ya da sakat çocukların doğması gibi). Bu
nedenle birçok bitkide kendi kendine tozlaşmayı engelleyen çeşitli mekanizma-
lar bulunur. Kendine uyuşmazlık ile dişi ve erkek gametlerin farklı dönemlerde
oluşturulması bu duruma örnektir.
Stigma
Stilüs
Ovaryum
Tohum
taslağı
(ovül)
Engellenmiş
polen tanesi
Engellenmiş
polen tanesi
Kendi kendine tozlaşma yapan bir bitki türü
ile ilgili,
III.
İki evcikli bir bitki olabilir.
Aynı bitkiye ait gametlerin döllenmesi ile
gerçekleşir.
Oluşan yavruların hastalıklı gelişmeye
neden Olabilecek zararlı genleri taşıma
ihtimalleri yüksektir.
ifadelerinden hangileri doğru değjJdjr?
A) Yalnız I
B) Yalnız III C) I ve II
E) II ve III
Kendine Uyumsuzluk : Kendine uyumsuz bir bitkide, bir stigma ve stilüs üzerindeki S ailel-
lerinden biri ile eşleşen S ailelinin ifade olmasıyla reddedilir. Kendi poleni (A) çimlenemez ya
da (B) bir tohum taslağına ulaşamadan ölebilir. Her iki durumda da, yumurta aynı bitkinin bir
spermi tarafından döllenemez.
10
366
II
