ÜNİTE TESTİ 3
OA9109F9
Özel mi özel bir kazı işlemidir düşünmek. Düşünür ise hem
kendi içinden hem kendisini kuşatan kültür dünyasından bazı
değerler çıkarmaya yönelen emekçi. Bu amaçla, dıştan göz-
lemleyenler açısından bakıldığında dayanılmaz sıkıntılara da
katlansa, arada sürçtüğü de olsa güzel ve anlamlı bir uğraştır
onunki. Gün gelir yazılara, kitaplara yansır düşünce kazıları.
İşte ben de kitabımda, insanın kültür varlığına ilişkin yaz lanm-
dan bir tutamı sunuyorum. Çağdaş bir kültür kuramına doğru
1. ÜNİTE: ANLATIM BİÇİMLERİ VE DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
uzanışlarımın göstergesi bunlar.
Bu parçanın anlatımında;
I. tanımlama,
II. somutlaştırma,
III. karşılaştırma,
IV. Örneklendirme,
V. kanıtlama
tekniklerinden hangisine başvurulmamıştır?
Mümtaz, ağabeyi dediği amcasının oğlu İhsan'ın hastalandı-
ğından beri doğru dürüst sokağa çıkmamıştı. Doktor çağırmak,
eczaneye reçete götürüp ilaç getirmek, komşunun evinden te-
lefon etmek gibi şeyler bir tarafa bırakılırsa bu haftayı hemen
hemen ya hastanın başı ucunda yahut da kendi odasında,
kitap okuyarak, düşünerek, yeğenlerini avutmaya çalışarak
geçirmişti. İhsan iki gün kadar ateşten, halsizlikten, sırt ağrıla-
rından şikâyet etmiş; sonra birdenbire zatürre fenalık hâlini ilan
etmiş; evin içinde korkudan, telaştan, üzüntüden, bir türlü ağız-
lardan düşmeyen ve bakışlardan eksilmeyen temennilerden
saltanatını, o yıkım psikolojisini kurmuştu. Herkes; İhsan'ın
hastalığının verdiği üzüntü ile uyuyor, onunla uyanıyordu.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır bas-
maktadır?
A) Betimleyici anlatım
C) Düşsel anlatım
E) Epik anlatım
B) Öyküleyici anlatım
D) Lirik anlatım
C) III
D) IV
41
Mavro biraz düşündü. Issızhan'a gelen askerlerin hemen hep-
si, sayvana çıkar çıkmaz nedense korkuluğa gider; uçuruma
bakıp sinir düzenlerinin Özelliğine göre, taş kesilmekten düşüp
bayılmaya kadar korku çeşitleri gösterirdi. Bu da karnından vu-
rulmuş gibi "Hlhhh!" diyerek İrkilmiş, İki büklüm gerilemişti.
Niye daldın? Görünür mü sınır?
Evet, görünür, şuraya çıkılırsa...
Mavro böyle diyerek sayvanın korkuluk taşlarına çıkıverince
Şövalye Notüş Gladyüş, elleri havada, gözleri yuvalarından fır-
lak, bir an dondu. Birkaç kez ağzını açıp kapadı, neden sonra
gırtlağını paralayarak bağırd
İn, İn Allah belanı versin! Delirdin mi, İn aşağı!..
Mavro hiç orall olmadı. Omuzlarına dokunacak kadar yakın
uçan güvercinlerin arasında, ileri geri sallanıyor, "AI sana sı-
nır!” diyerek ölüme meydan okurcasına gülümsüyordu. ço-
cukluğundan beri yükseklik korkuşu çeken, Uçurumlü düşler
görünce boğazı kesilmiş hayvan hırıltılarıyla uyanıp günlerce
kendini toparlayamayan Şövalye Notüş Gladyüş, Mavro'nun
bu İşe çok alışık Olduğunu, dengesini hep sayvandan yana
tutmak için sallandığını fark edemeyecek kadar dehşete kapıl-
mıştl.
Bu parçanın anlatımında aşağıda verilenlerin hangisinden
yararlanılmamıştır?
Nasreddin Hoca, fıkralarıyla Türk halkının nükte ve mizah de-
hasının evrensel simgesi hâline gelmiştir. Yeni fetihlerle Ana-
dolu dışına taşan Türkler, Nasreddin Hoca fıkraları ile Türk halk
mizahını da beraberlerinde taşımışlardır. Nasreddin Hoca'nın
sözlü gelenekten yazılı kaynaklara intikal edip günümüze ka-
dar ulaşan çok sayıda fıkrası zaman içerisinde Anadolu'dan
Avrupa ve Asya'ya kadar oldukça geniş bir sahada yayılım
göstermiştir. Bu yayılma süreci, Nasreddin Hoca'nın tarihî ki-
şiliği kadar yüzlerce fıkradan hangilerinin ona ait olabileceği
konusunu da tartışmalı bir noktaya sürüklemiştir. Bu itibarla gü-
venilir birer kaynak ve tarihî vesikalar olarak günümüze ulaşan
Nasreddin Hoca yazmalarının tam tespiti yapılmadan onun
hakkında söyleneceklerin eksik, söz konusu fıkraların topla-
mına dair varılacak sonuçların isabetsiz olacağı kuşkusuzdur.
Bu düşünceden hareketle, uzun zamandır Nasreddin Hoca'ya
dair bilgi veren ve fıkralarını kayda alan yazmaların tespiti ve
ilmî neşirlerine ilişkin kayda değer sayıda çalışma yapılmıştır.
Ancak bugün geldiğimiz noktada yurt içi ve yurt dışında hâlâ
gün ışığına çıkarılmayı bekleyen Nasreddin Hoca yazmalarına
tesadüf edilebilmektedir. İlgili literatürde bugüne kadar adı geç-
meyen Nasreddin Hoca yazmalarından biri de İtalya Floransa
Riccardiana Kütüphanesi 204 numarada kayıtlı bulunmaktadır.
Bu parçanın anlatımı İle İlgili olarak aşağıdakilerden han-
gİsİ söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Epik anlatımdan
Söyleşmeye bağlı anlatımdan
Betimleyici anlatımdan
Deyimlerden
Düşsel anlatımdan
A)
B)
C)
D)
E)
Açıklayıcı anlatımdan yararlanılmıştır.
Kişisel saptamalar aktarılmıştır.
Koşul bildiren yargıya yer verilmiştir.
Örneklendirmeden yararlanılmıştır.
Bilimsel verilerden yararlanılmıştır.
