ÜNİTE TESTİ 7
Mehmet Akif Ersoy, altı yüz yıllık cihan imparatorluğunun çö-
küş dönemine ve bir ulusun istiklal mücadelesine tanıklık etmiş
büyük bir mücadele ve dava adamıdır. Bir şair, vaiz ve eylem
adamıdır. Onun en önemli özelliği bütün bunların birbirinden
ayırt edilemez oluşudur. Çünkü "memleket meseleleri" onun en
temel Önceliğidir. Şiiri neyse düşüncesi Odur, eylemleri neyse
sanat anlayışı odur. O; toplumun en çalkantılı, bezgin döne-
minde şiirleriyle, vaazlarıyla insanlara ufuk olmuş, ümit vaat
etmiştir. Akif bu yüzden duruş, tavır alış, aksiyondur. Sanatı da
hayatı da adanmış bir sanat, adanmış bir ömürdür. Akif, devrin
şartlarının hazırladığı bir edebî kimlik giyinmiştir. Ziya Gökalp
gibi, Ömer Seyfettin gibi misyon adamıdır. Hayat - sanat - mü-
cadele onda iç içe olmuştur. Şartlar sürekli bir haykırış hâlinde
olmasını gerektirmiştir. Çünkü İçinde yaşadığı gerçekliğin bir
ürünüdür. Onun şiirinin gücü, düşüncesinin gücünden kaynak-
lanır. Nâzım'ın "Akif, inanmış adam" dizesi, aslında her şeyi
özetler. Onun için her zaman dava adamı, mücadele adamı
denmesi boşuna değildir. Akif; Tevfik Fikret gibi, Nazım Hikmet
gibi davasının şiirini yazmıştır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi y_gkğgy?
1. ÜNİTE: ANLATIM BİÇİMLERİ VE DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
3 ve 4. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Daha Önce de yazd m: Öykü sayfadır. roman kitap! Gerçi Öykü,
günümüzde giderek kısalıyor, satıra dönüşüyor ama büyük bir
bölümü dergi sayfalarında okura ulaşmayı sürdürüyor, sürdü-
recek de! Öte yandan öykülerin kitaplaşması, romanın yazılıp
yayınlanma süresinden uzun Olabilir. Bir Öykü, -diğerleriyle bir
araya gelip kitaplaşmak İçin- dergi sayfalarında, kâğıtlarda,
defterlerde ya da bilgisayar dosyalarında yıllarca bekleyebilir.
Anlayacağınız bir öykü kitabında yer alan verimler, yazarın çe-
şitli dönemlerini, eğilimlerini yansıtabilir.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi vardır?
A) Öyküleme - tanımlama
B) Örneklendirme - alıntılama
C) Karşılaştırma - tanımlama D) Açıklama - benzetme
E) Tartışma - alıntılama
Bu parçadaki altı çizili sözle Öykünün hangi niteliği vurgu-
lanmak İstenmiştir?
A) Açıklığı
B) Duruluğu
C) Özgünlüğü
A) Karşılaştırma
C) Tanımlama
E) Tanık gösterme
B) Benzetme
D) Mecazlı söyleyiş
D) Özülüğü
E) Yalınlığı
Sanayi devriminden beri dünyaya hükmeden Batı'nın
hâkimiyetini bu kez de "küreselleşme" adı altında sürdüreceği-
ni düşünenler bir on beş yıl Önce hayli fazlaydı. Ancak çeyrek
yüzyıl sonra gelinen noktada farklı bir tablo çıktı ortaya. Lüb-
nanlı ünlü yazar Amin Maalouf, Çivisi Çıkmış Dünya kitabında
bu tabloyu şöyle özetliyor: "Batı'nın kendi üstünlüğünü pekiştir-
meşi beklenen zaferi, aksine Batı'nın gerilemesini hızlandırdı;
kapitalizmin zaferi onu tarihinin en beter bunalımına sürükle-
di." Dünyaya hükmetmeye alışmış Olan Batılıların bazen kabul
etmekte zorlandığı bu gerçeği, Batı'da yaşadığı hâlde aslen
Batılı olmayan Amin Maalouf çekinmeden ortaya koyabiliyor.
Kapitalizmi küresel sistem hâline getiren sürecin Batı'nın al-
tın çağnı bitirdiğini ve heyecan verici yeni bir süreci başlattı-
ğını anlatan Maalouf buna karşın mutlu değil, tersine kaygılı.
Kaygılı olmasının temel nedeni, insanlığın küresel yaşama
zorlandığı ortamda, küresel ekonominin İstikrarlı gelişmesini
ve küresel toplumun uyum içinde yaşamasını sağlayacak olan
ilkelerin, kuralların ve kurumların gelişmemiş olması.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi
Kâmuran Şipal'in konuk Olmayı pek sevmeyen, bazı dostluklar
dışında herkese ve her yere uzak duran, uzak akraba Olmayı
kendi seçen bir yazar olduğunu düşünüyorum. Bu mesafe koy-
ma eylemi Öyle ısrarla uygulanmıştır ki ne onunla yapılmış bir
söyleşi ne de hakkında yazılmış bir yazı hatırlıyorum. Şimdi
düşünüyorum da Şipal'in bugüne değin özenle sürdürdüğü bu
tutum, Öykülerinde Oluşturduğu kimi zaman İnşanın İçini acı-
tan yalnız dünyaya çok uygun. Kamuran Şipal'in İlk edindiğim
öykü kitabı, 1969 yılında Türk Sanatçıları dizisi arasında çı-
kan Büyük Yolculuktu. Bu kitabı bulmak için uğraş vermemin
bir nedeni de Gece Lambalarınm Işığında'nın Ön kapağındaki
fotoğrafın, zihnimde Oluşturduğum Şipal görüntüsüne uyma-
maşıydı. Ben, Büyük Yolculukun arka kapağında bir fotoğraf
Olduğunu biliyor ve fotoğrafl görmek İstiyordum: "Hikâyeci, çe-
virmen Kâmuran Şipal 1924 doğumludur.” diye başlayan tanı-
tım notunun hemen üstündeki vesikalıkta oldukça kısa saçlı,
ciddi veya mesafeli görünmek için kendini zorlamış genç bir
adam uzaklara bakıyordu. Ön kapağın zemini İse fuşya; tam
ortada, serbest çizilmiş, üzerine çok sayıda gözün kesip ya-
pıştırlldlğl büyük bir valiz vardı. Artık Şipal'in Öykülerini, her İki
fotoğrafa bakarak yeniden okuyabilirdim.
Bu parçanın anlatımıyla İlgili aşağıdakilerden hangisi
lenemez?
A) Tartışma
C) Tanık gösterme
E) Tanımlama
ILI
B) Örneklendirme
D) Benzetme
A)
B)
C)
D)
E)
Sessel yinelemelere yer verilmiştir.
Betimleyici ögelerden yararlanılmıştır.
Somutlaştırmadan yararlanılmıştır.
Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.
Tanımlamalara başvurulmuştur.
