ÜNİTE TESTİ ı
OA8204D7
Okyanustaki tüm türlerin en az dörtte birini barındıran, mil-
yonlarca insanın besin ve geçim kaynağı olan mercan resif-
lerinin sürekli büyümesi ve üretkenliğinin sırları anlaşılıyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın yayımladığı yeni rapora
göre, sera gazı salınımlarında çok büyük düşüşler olmazsa
yüzyılın sonuna kadar dünyanın tüm mercan resifleri ağara-
bilir. Rapora ilişkin iki ay önce yapılan açıklamada, resiflerin
son derece önemli olduğu ve çok çeşitli deniz canlısını idame
etmenin yanında kıyıları dalga ve fırtınaların erozyonundan
korudukları belirtildi. Deniz omurgasızlarından Olan mercanlar
larva hâlindeyken serbestçe yüzüyor, bir süre sonra uygun bir
yere yerleşerek metamorfoz geçiriyor ve büyüyorlar. İhtiyaçları
olan besinlerin büyük bölümünü fotosentez yapan tek hücreli
yosunlar karşılıyor. Ortaya çıkan besinin neredeyse tamamı-
nı mercanların dokularına bırakıyorlar. Ancak, okyanus SUYU-
nun ısınması mercanların yosunları dokularından atmalarına
neden Olabiliyor. Buna mercan ağarması veya beyazlaşması
deniliyor. Renk veren yosunlar olmayınca, mercanların renkleri
soluyor veya bembeyaz oluyorlar.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden
1. ÜNİTE: ANLATIM BİÇİMLERİ VE DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
Erikli köyüne doğru yola çıkıyoruz. Köy girişinde bize katılan
arkadaşımla boz ayı görme ihtimalimizin güçlü olduğunu dü-
şündüğümüz Sarıçayır Yaylası'na çıkıyoruz. Yaklaşık 20 da-
kikallk yürüyüşten sonra, çevreye hâkim devasa bir kayanın
üstüne çıkıyor ve yüzüştü uzanıp çevreyi tarıyoruz. Nihayet,
yaklaşık İki kilometre aşağımızdaki çayırlıkta yiyecek arayan
üç ayı görünüyor. Bizi fark etmemeleri için bulunduğumuz ka-
yanın arka tarafından dikkatle dolanarak sessizce aşağıdaki
ormana dalıyoruz. Arkadaşım, "Rüzgâr da lehimize, onlara
mümkün Olduğunca yanaşmaya çalışacağız." diyor. O şırada,
yaklaşık 40 metre aşağım zdan gelen nefes alıp verme şeşleri
duyuyorum. Başımı çevirip bakmamla görüyorum onu: Tahmi-
nen 350 kiloluk, kocaman, sağlıklı bir yetişkin ayı! Kafasını ot-
lara gömmüş, yiyecek arıyor. Ekibe ayıyı işaret ederek bir ladin
ağacının arkasına gizleniyorum. Hayatımda ilk kez bir ayıya bu
kadar çok yaklaşmanın heyecanı içindeyim. Tabii kokumuzu
almaşı çok sürmüyor, burnunu İleri uzatıp etrafı kokluyor ve
hızla ormana kaçıp kayboluyor.
Bu parçanın anlatımı İle İlgili olarak aşağıdakilerden han-
gİsİ söylenemez?
yararlanılmamıştır?
A) Tanımlamadan
C) Koşul bildiren yargıdan
B) Öğretici anlatımdan
D) Sayısal verilerden
A)
B)
C)
D)
E)
Öyküleyici anlatımdan yararlanılmıştır.
Okuyucuya kişisel izlenimler aktarılmıştır.
Alıntılarla düşünceler desteklenmiştir.
Farklı yapıda cümlelere yer verilmiştir.
Farklı duyulara ait ayrıntılardan yararlanılmıştır.
E) Farklı duyulara ait ayrıntılardan
Kara tahtanın yanında asılı Türkiye fiziki haritasının göbeğin-
de, büyük mavi bir leke. Etrafı boz kahverengilerle kuşatılmış,
yeşilin kıyışından geçmediği gizemli bir şekil. Yıllar sonra, ha-
ritanın düz hatlarından çıkıp 0 şeklin kıyışında durduğumda,
bir göle değil de gökyüzünü yere seren buz mavisi bir aynaya
bakıyordum sanki. Milim kıpırdamayan su kütlesi ufuk çizgisini
yok etmiş, yer ve gökten düşsel bir boyut yaratmıştı. Gerçek-
fiğin kaba çizgilerini dışarı itiyordu bu boyut, biz inşanlar birer
karikatüre dönmüştük. O zaman aylardan ocaktı. Bu yaz sonu,
aynı kıyıdan Tuz Gölüne bakarken İse gözlerim boşuna 0 rüya
efektini arıyor. Bu mevsimde yer de gök de ufuk çizgisi de
yerli yerinde. Buharlaşan sudan geriye, ayaklarımızın altında
katur kutur ezilen sert tuz tabakası kalmış. Bu beyaz tabaka,
kristal pırıltılar saçarak Ankara sınırlarından çıkıyor; Aksaray
ve Konya'ya uzanıyor. Su, yeni oyunlar peşinde; kâh ortadan
kayboluyor kâh uzaklarda uçuk mavi renkli bir havuz yaratıyor
kâh ölü kadar kıpırtısız ve gri; üzerindeki buzulları andıran tuz
kümeleriyle kutup taklidi yapıyor. "Bu su durmaz!” diyor koyun-
lanm göl kıyısından geçiren bir çoban, "Bütün gün rüzgârla yön
değiştirip durur. "
Bu parçanın anlatımında aşağıda verilenlerden hangisine
vurulmamı ir?
Çamur çullukları gibi üreme alanları Kuzey Kutbu'nda bulunan
kıyı kuşlarının birçoğu, yılda 20 bin kilometreden fazla yol alı-
yor. Eylül ayında Alaska'dan Yeni Zelanda'ya uçan bir çamur
çulluğunu uydu vericisiyle izleyen bilim insanları, kuşun ara-
lıksız uçarak yaklaşık 12 bin 200 kilometreyi 11 günde katet-
fiğini gördü. Daha önce de Alaska Bilim Merkezinden bir eki-
bin izlediği bir çamur çulluğunun göçü, aralıksız en uzun uçuş
olarak kayıtlara geçmişti. E7 adı verilen kuş, Ağustos 2007'de
Alaska'nın batışından yola çıkmış ve hiç durmadan yaklaşık
11 bin 700 kilometre uçarak sekiz günde Yeni Zelanda'ya ulaş-
mıştı. Kuşların göçlerini izleyen Global Flyway Network'ten bir
araştırmacı, "Dünyanın neresinde olduklarını bilebilme yete-
nekleri var gibi görünüyor. Tam olarak açıklayamıyoruz ama
sanki yanlarında harita taşıyorlar." diyor ve ekliyor: "Büyük
Okyanus'un ortasında, açık okyanusta günlerce uçuyorlar; hiç
kara yok.”
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde veri-
lenlerden yararlanılmıştır?
A) Benzetme
B) Kişileştirme
C) Betimleme
D) Tanık gösterme
E) Yineleme
A)
B)
C)
D)
E)
Açıklama - tanımlama
Tartışma - tanık gösterme
Açıklama - karşılaştırma
Betimleme - sayısal verilerden yararlanma
Öyküleme - örneklendirme
