Ünite -2
Test- 11
2.
MEB KAZANIM TESTİ
25.000'in üzerinde beyitten Oluşan adlı eserini
Hüsameddin Çelebi'nin İsteği üzerine yazmıştır. Vahde-
tivücut öğretisini temel alan bu didaktik eserde ortaya
koyduğu düşünceyi somutlaştıran birçok hikâyeye yer
vermiştir. Kaynağını Kur'an ve hadislerden alan eserde
hikâyeler doğrudan değil, başka hikâyelerle zincirleme
olarak İç İçe anlatır. Böylece konu İçinde konuyu, hikâye
İçinde hikâyeyi devam ettirerek sonuca en İyi şekilde
ulaşır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda-
kilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?
3. İslam geleneğinde mükemmelliği sembolize eden dört
sayışının önemli bir yeri vardır. Tevrat, Zebur, İncil ve
Kur'an dört kitabı; Azrail, Mikail, İsrafil ve Cebrail dört
meleği; Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali dört halifeyi;
Melekût, Ceberût, Nâsût ve Lâhut dört âlemi oluşturur.
Böyle bir anlayışın yaygın Olduğu tasavvuf çevrelerinde
yetişen sanatçı, ünlü eserinde bir müridin takip edip,
kemale ererek Allah'a ulaşacağı makam ve hâlleri şeriat,
tarikat, marifet ve hakikat mertebelerinden Oluşan dört
kapı, kırk makam düşüncesiyle açıklar. Şeriat, tarikat,
marifet ve hakikat tasavvufta Allah'a vuslattaki dört
mertebeyi teşkil eder.
Bu parçada sözü edilen sanatçı ve onun eseri aşağı-
dakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Aşağıdakilerden hangisi halk
şairlerimizin ortak Özellikleri
arasında yer almaz?
A)
B)
C)
D)
E)
Gülşehri - Feleknâme
Mevlana - Mesnevi
Yunus Emre - Risaletü'n Nushiyye
Hoca Dehhani - Selçuklu Şehnamesi
Ahmet Fakih - Çarhnâme
A)
B)
C)
D)
E)
4.
Kaygusuz Abdal - Budalanâme
Yunus Emre - Risaletü'n-Nushiyye
Bayburtlu Zihni - Sergüzeştnâme
Hacı Bektaş-ı Veli - Makalat
Sehi Bey - Heşt Behişt
Bilge Kağan ve kardeşi Kül Tigin adına dikilen mezar
A)
B)
C)
D)
E)
Nazım birimi olarak dörtlüğü
kullanmaları
Aruzla yazanlar bulunmakla
birlikte kullandıkları asıl ölçü-
nün hece olması
Şiirlerini, halk arasında kul-
lanılan konuşma diliyle söy-
lemeleri
Şiirlerinde genellikle yarım
kafiye kullanmaları
Eserlerinde dinî, mistik ko-
nuların yanı Sıra devrin bazı
sosyal olaylarını ele almaları
Cumhuriyet Dönemi halk ozanlarındandır. 1940 yılında
Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesinin Berçenek köyünde
doğan sanatçı, özellikle türkü ve deyişleriyle adını du-
yurmuştur. Sanatçının, sanatçı kişiliğinin oluşmasında
Pir Sultan Abdal, Davud Sulari ve Aşk Veysel gibi halk
ozanlarının etkisi büyüktür. Sanatçının Domdom Kurşunu,
Yuh Yuh, Merdo, Dostum Dostum, Han Sarhoş Hancı
Sarhoş, İşte Gidiyorum Çeşm-i Siyahım gibi pek çok
şiiri İbrahim Tatlıses, Selda Bağcan, Murat Göğebakan
gibi ünlü sanatçılar tarafından seslendirilmiş ve geniş
kitlelerin beğenisini kazanmıştır.
Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden han-
gişidir?
taşlarını emriyle kaleme aldı. Yazıtlardan da anlaş-
lacağl üzere bilgin bir kişiydi. Türkçeyi çok iyi biliyordu.
Akıcı bir üslupla Türklerin Çin esaretinden nasıl kurtuldu-
ğunu, İlteriş Kutlug Kağan ve oğulları Bilge Kağan ile Kül
Tigin'in hizmetleri ve kahramanlıklarıyla Türk devletinin
nasıl yükseldiğini anlatır. Türk edebiyatının bilinen en
eski yazarlarından biri olarak edebiyat tarihinde önemli
yer tutmaktadır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda-
kilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?
ÇOZUM
Halk şairleri (ozanlar) genelde
nazım birimi olarak dörtlüğü kul-
_ lanmışlardır.
"Âşık Ömer, Kâtibi, Gevherî, Dert-
Iİ, Bayburtlu Zihni" gibi aruzla
yazanlar bulunmakla birlikte kul-
landıklan asıl ölçü hece olmuştur.
Şiirlerini, halk arasında kullanılan
konuşma diliyle söylemişlerdir.
Şiirlerinde genellikle yarım kafiye
ve redif kullanmışlardır.
Ancak eserlerinde dini, mistik ko-
nuları işleyen şairler dinî-tasawufi
halk şiirinin temsilcileridir.
Cevap E
A)
B)
C)
D)
E)
Şeref Taşlıova
Neşet Ertaş
Erzurumlu Yaşar Reyhanî
Âşık FeymanÎ
Âşık Mahzuni Şerif
A)
B)
C)
D)
E)
Yollug Tigin - Tonyukuk'un
Kapgan Kağan - Alp Er Tunga'nın
Kaşgarlı Mahmut - Tonyukuk'un
Yollug Tigin - Çiçu'nun
Tonyukuk - Yollug Tigin'in
35
