8.Ünite / SOLUNUM SİSTEMİ
Karbondioksitin doku hücrelerinden akciğerlere taşınması aşağıdaki gibi
özetlenebilir:
Vücut dokusu
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
H20
8.
9.
10.
II.
Dokular
Vücut hücrelerinde üretilen C02 difüzyonla önce doku sıvısına sonra kan
plazmasına geçer.
C02'nin sadece %7 'si plazmada kalır. Geri kalan kısmı alyuvar hücrele-
rine girer.
C02'nin bir kısmı hemoglobine bağlı olarak (karbominohemoglobin) ta-
şınır.
Alyuvara giren C02'nin büyük bir kısmı karbonik anhidraz enziminin ka-
talizlediği bir tepkimeyle H20 ile birleşir ve karbonik asidi (H2C03) oluş-
turur.
Karbonik asit; bikarbonat (HCT) ve hidrojen (H+) iyonlarına ayrışır.
Hidrojen iyonlarının (H+) büyük bir kısmı hemoglobine bağlı olarak taşınır.
Böylece kanın asitliğinin artması (Bohr kayması) önlenir.
Bikarbonat iyonlarının (HCT) çoğu difüzyonla kan plazmasına geçer ve
akciğerlere taşınır.
Akciğerlerde, HCO- difüzyonla plazmadan alyuvara girer ve hemoglo-
binden ayrılan iyonları ile birleşerek H2C03'i oluşturur.
Karbonik asit, karbonik anhidraz enzimi ile H20 ve C02'ye dönüşür. Ay-
rıca hemoglobine bağlı olan C02 serbest kalır.
C02 alyuvar hücresinden önce kan plazmasına sonra doku sıvısına
geçer.
C02 doku sıvısından alveol boşluğuna geçer. Nefes verme ile 002 vü-
cuttan uzaklaştırılır.
arası sıvı
Kılcaldamar
içindeki plazma
E-120
Üretilen CO
2
C02
C02
C02
Dokulardan
C02 taşınımı
Kılcaldamar
duvarı
Hemoglobin (Hb)
CO ve
alır.
Alyuvarlar
H2C03
Karbonik asit
HC03- +
ikarbonat
6
HC03"
HC03-
HC03"
Akciğerlere
Hb
H2C03
C02
C02
10
C02
2
Akciğerlerde alveol boşluğu
Kanda C02 taşınması
Akciğerlere
C02 taşımmı
Hemoglobin
C02 ve
bırakır.
157
