5.ünite [SİNDİRİM SİSTEMİ
2NH3+
2. SİNDİRME YARDIMCI YAPILAR
Pankreas, karaciğer, tükürük bezleri ve safra kesesi sindirime yardımcı organ-
19.
20.
21.
Örnek Sorular
İnce bağırsakta aşağıdaki olaylardan hangi-
si gerçekleşmez?
A) Sindirim olayını düzenleyen hormonların
salgısı
B) Su emiliminin tamamlanması
C) Oluşan monomerlerin emilerek kana geç-
mesi
D) Hidroliz olayında görev yapan enzimlerin
üretilmesi
E) Sindirilmeyen besin atıklarının kalın bağır-
sağa iletilmesi
İnce ve kalın bağırsakta,
lardır.
Karaciğer
Safra
kesesi
Safra
kanalı
Koledok kanalı
Vater kabarcığı
Onikiparmak
bağırsağı
Safra
Asit kimus
Pankreas sıvısı
Virsung kanalı
Mide
Pankreas
II.
III.
mutualist bakterilerin vitamin sentezle-
mesi,
düz kasların kasılıp gevşemesi ile peris-
taltik hareketin oluşması,
enzimler ve su yardımıyla polimer besin-
lerin monomerlere dönüşmesi
olaylarından hangileri ortak olarak gerçek
leşmez?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) ı ve III
E) II ve III
Pankreasın acinar hücrelerinde üretilen
pankreas özsuyunda aşağıdaki enzimler-
den hangisi bulunmaz?
A) Lipaz
C) Pepsinojen
B) Tripsinojen
D) DNAaz
Sindirime yardımcı organlar olan pankreas, karaciğer ve safra kesesi
onikiparmak bağırsağına bağlanır.
a. Pankreas:
Hem hormon hem de sindirim enzimi üreten karma bir bezdir.
• Endokrin bez olarak langerhans adacıkları insülin ve glukagon hormonla-
rını üretir. Bu hormonlar kandaki glikoz miktarını ayarlar.
• Ekzokrin bez olarak acinar hücreleri içinde sindirim enzimleri bulunan
pankreas özsuyunu üretir. Pankreas özsuyu virsung kanalı ile onikiparmak
bağırsağındaki vater kabarcığına dökülür.
Pankreas özsuyu içinde su, bikarbonat, bazı iyonlar ve sindirimde görev yapan
bazı enzimler bulunur. Bu enzimler aşağıda verilmiştir.
Amilaz -4 Nişasta ve glikojenin sindirilmesini sağlar.
Tripsinojen ve kimotripsinojen Aktifleştikten sonra proteinlerin sindiri-
minde görev alırlar.
Karboksipeptidaz -4 Protein sindiriminde görev alır.
Lipaz -3 Yağları sindirerek gliserol ve yağ asiti oluşumunu sağlar.
Nükleaz —t Nükleik asitlerin sindirimini sağlar.
Pakreas özsuyu bazik bir sıvıdır (PH 8,5). Bu salgı taşıdığı bikarbonat
iyonları sayesinde mideden gelen asit özellikteki kimusun nötürleşmesini sağlar.
b. Karaciğer:
Midenin üzerinde, karın boşluğunun sağ tarafında bulunan, ortalama 2 kg ağır-
lığındaki bir organdır.
Aşağıda karaciğerin görevlerinden bazıları verilmiştir:
• Yağların mekanik sindirimini sağlayan safra sıvışını üretir. Karaciğerde üre-
tilen safra sıvısı, safra kesesinde depolanır.
• Zehirli bir madde olan amonyağın (NH3) ornitin döngüsü ile daha az zehirli
bir molekül olan üre'ye dönüştürür.
16
E
E) Amilaz
17
B
18
96
