5.ünite [SİNDİRİM SİSTEMİ
(1983 - ÖSS)
13.
14.
15.
Örnek Sorular
İnşan midesinde gerçekleşen aşağıdaki
olaylardan hangisi, salgıladığı salgılardan
kendisini korumaya yönelik değildir?
A) Pepsinin aktif olmayan formda salgılanması
B) Midenin iç yüzeyini kaplayan epitel hücre-
lerinin sık sık yenilenmesi
C) Midenin iç yüzeyinin mukus tabakasıyla
kaplanması
D) İçerdiği besin miktarına göre midenin hac-
mini değiştirebilmesi
E) Midede HCI ve pepsinojenin farklı hücre-
lerden salgılanması
(2011 - LYS)
Yemek borusu, mide ve ince bağırsakta,
I. peristaltik hareket,
II. enzim salgısı,
III. kimyasal sindirim
olaylarından hangileri ortak olarak gerçek-
leşir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C)lveıı
Tükürük bezlerinden salgılanan amilaz enzimi besinler ile beraber mi-
deye gelir. Fakat buradaki asidik ortam nedeniyle denatüre olur. Bu nedene mi-
dede karbonhidrat sindirimi olmaz.
Mide özsuyu Oldukça asidik bir sıvıdır. Ayrıca içinde protein sindiren enzimler
bulunur. Buna rağmen mide hücreleri, bu sıvıdan fazla zarar görmez. Aşağıda
midenin kendini korumasını sağlayan bazı adaptasyonlar verilmiştir:
•
Proteinlerin sindiriminde görev alan pepsin enzimi, inaktif formu olan pep-
sinojen halinde salgılanır.
Pepsinojen ile bu enzimin aktifleşmesini sağlayan HCI mideye ait farklı hüc-
relerden salgılanır.
Mide hücreleri, HCI'yi yapan hidrojen ve klor iyonlarını mide boşluğuna ayrı
ayrı salgılar. Hidrojen ve klor iyonları mide boşluğunda HCI'ye dönüşür.
Midenin iç yüzeyi mukus tabakası ile kaplanır ve asidik sıvının mide duvarı-
na temas etmesi engellenir.
Midenin iç yüzeyini kaplayan epitel hücreleri sık sık yenilenir.
Gastrin hormonunun düzenleyici etkisi ile mide özsuyu sadece ihtiyaç ha-
linde salgılanır.
D) ı ve III
E) II ve III
Midede proteinlerin kimyasal sindiriminin yanı sıra tüm besinlerin mekanik sin-
dirimi de gerçekleşir. Bu süreçte besinler bulamaç haline gelir. Kimus adı veri-
len bulamaç pilor kapısından ince bağırsağa geçer.
e. İnce Bağırsak:
Mide ile kalın bağırsak arasında kalan, yaklaşık 7—8 metre uzunluğunda olan bir
organdır. Yapısal olarak mideye benzer.
İnce bağırsak; duedonum (onikiparmak bağırsağı), jejenum (boş bağırsak) ve
ileum (kıvrımlı bağırsak) olmak üzere üçe ayrılır.
İnce bağırsağın iki önemli görevi vardır:
• Besinlerin kimyasal sindirimini tamamlar.
• Hidroliz sonucu oluşan monomerlerin emilimini gerçekleştirir.
İnce bağırsağın iç kısımında besin emilim yüzey alanını artıran villus ve mikro-
villus adı verilen kıvrımlar bulunur. Emilim olayı villuslarda bulunan lenf kılcalları
ve kılcal kan damarlarında gerçekleşir.
Villus ve mikrovillus oluşumu ince bağırsağın besin emilim yüzeyini ar-
tırarak emilimin hızlanmasını sağlar.
İnsanın ince bağırsağında çok sayıda bulu-
nan villusların organizmaya sağladığı fayda
aşağıdakilerden hangisidir?
Villus
Lenf kılcalları
Bağırsak duvarı
Kan kılcalları
Epitel
hücreleri
Mikrovillus
A)
B)
C)
D)
E)
10
94
Bağırsağın hareketini sağlama
Enzim salgılamak
Emilme yüzeyini artırmak
Bağırsak epitelini korumak
Sindirimi hızlandırmak
Villus
Kan
damarları
İnce bağırsağın iç yüzeyinde bulunan villus ve mikrovilluslar besin emilim
yüzey alanını artırır.
B
11
D
12
