Ünite -2
ÖZEL TEST ÇÖZÜMLERİ
ÇÖZÜM
Toplumsal eleştiri ve taşlamaları İle ünlü Olan 19. yüzyıl halk
ozanı Âşık Dertli'dir. Özellikle "fes" ve "saz" İle İlgili yergi şiirle-
ri çok bilinir.
Köroğlu, 16. yüzyıl şairidir ve daha çok koçaklamalarıyla tanınır.
Pir Sultan Abdal, 16. yüzyılda yaşamış, Alevi-Bektaşi geleneği
içinde yetişmiş tekke şairidir. Şiirlerinin ana konuları, aşk, ta-
savvuf ve mücadeledir.
Yunus Emre, 13. yüzyılda yaşamış tekke şairidir. Şiirlerinde
tasavvufun söylenmesi güç fikir ve heyecanlarını yalın bir dille,
etkileyici bir üslupla dile getirmiştir.
Dadaloğlu, 19. yüzyıl şairidir. Şiirlerinde göçerlik koşullarını,
döneminde orta Anadolu'da hüküm süren aşiret kavgaları ve
aşiretlerin Osmanlı ile savaşlarını yansıtmıştır.
ÇÖZÜM
Cevap D
2.
3.
Hayriwe, Nâbînin; Şah u Geda, Taşlıcalı Yahya'nın; Sohbetü'l-
Ebkar, Nevizâde Atayi'nin; Zenannâme, Enderunlu Fazıl'ın mes-
nevi türündeki eseridir.
Mizanü'l-Evzan İse Ali Şir Nevayi'nin aruz Ölçüsü ile ilgili incele-
me eseridir. Bu eşer, yüzyıllarca medreselerde okutulmuştur.
Cevap C
çözüM
Mecalisü'n-Nefais, Ali Şir Nevayi'nin Türk ve İranlı şairleri tanıt-
tığı ve şiirlerinden örnekler verdiği Türkçe yazılmış bir Türk şair-
ler tezkiresidir. 897'de (1491-92) kaleme alınan eser, Türk ede-
biyatı tarihinin yazılmış ilk şairler tezkiresi olması bakımından
önem taşır.
Heşt Behişt (Sekiz Cennet) sekiz tabakadan Oluşur. 1538 yılın-
da yazılmıştır. Anadolu sahasının İlk tezkiresidir. Herat ekolü
tezkireleri örnek alınmıştır (özellikle Mecalisü'n-Nefais), Devrin
hükümdarı Kanuni Sultan Süleyman'a sunulmuştur. Tezkire
içerisinde 241 şair yer almaktadır.
Meşairü'ş-Şuara, Âşık Çelebi'nin birçok eseri içinden adı günü-
müze ulaşmış ve en tanınmış eseridir. Bu tezkire, Anadolu'da
yazılan dördüncü ve tarihimizde tezkire türünün en güzel ömek-
lerinden biri olup 1556 yılında tamamlanmıştır.
Bu üç eser tezkire türündedir ve tezkireler düzyazı biçiminde
kaleme alınır.
Cevap A
4.
5.
6.
ÇÖZÜM
Metinde Heybeli Ada, Tavşanlı Adası, Burgazlı Ada gibi Marma-
ra Denizi'ndeki adalar, okuru bilgilendirecek şekilde anlatılmış,
bu adalarla ilgili gözlemler verilmiştir. Yazar, gözlemlerini sade
bir dille vermiştir.
Öyleyse metin, sade nesirle ortaya konmuş bir seyahatnamedir.
Cevap C
ÇÖZÜM
Lutfiyye, Sünbülzâde Vehbi'nin oğlu Lütfullah için yazdığı nasi-
hatnâme türündeki mesnevisidir.
19. yüzyıl divan şairi Enderunlu Fazıl'ın Divan'ından başka
Defter-i Aşk, Zenannâme ve Hubannâme adlı mesnevileri, Çen-
ginâme adlı dörtlüklerden Oluşan bir eseri vardır.
Defteri Aşk, şairin aşk maceralarını anlattığı 438 beyitten oluşan
bir mesnevidir.
Zenannâme, 1101 beyitlik bir mesnevidir. Eserde şair, çeşitli
milletlere ait kadınlardan söz etmiştir.
Hubannâme, 796 beyitten Oluşan bir mesnevidir. Eserde Hindis-
tan'dan Amerika'ya kadar birçok ülkenin erkek güzelleri tasvir
edilmiştir. Rakkasnâme olarak da bilinir. Murabba biçimiyle
yazılmıştır.
Cevap E
ÇÖZÜM
A seçeneğinde yanlışlık yapılmıştır. Surnâme, genel olarak dü-
ğün törenlerini anlatan edebî eserlerdir. Türün en güzel örnek-
leri mesnevi şeklinde müstakil eserler olarak yazılmıştır. Türk
edebiyatında bilinen ilk müstakil surnâme Gelibolulu Ali'nin XVI.
yüzyılda Şehzade Mehmet'in düğününü anlattığı 2275 beyitlik
Camiü'l Hubur Der Mecalisi's Sürur adlı mesnevisidir.
NâbÎ, 587 beyitlik Surnâme'sinde Sultan IV. Mehmet'in şeh-
zadeleri İçin Edirne'de yapılan sünnet düğünü eğlencelerini,
düğüne davet edilen büyükleri, getirdikleri hediyeleri tasvir ve
hikâye etmiştir.
Cevap A
