3. ÜNİTE
KİMYASAL TÜRLER ARASI
ETKİLEŞİMLER
9.3.1. Kimyasal Tür
9.3.1.1. Kimyasal türleri açıklar.
Radikal kavramına girilmez.
9.32. Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması
9.3.2.1. Kimyasal türler arasındaki etkileşimleri sınıflandırır.
a. Bağlanan türler arası sınıflandırma, atomlar arası ve moleküller arası şeklinde yapılır,' bu sınıflandırmanın ge-
tirdiği güçlüklere değinilir.
b. Güçlü etkileşimlere örnek olarak İyonik, kovalent ve metalik bağ; zayıf etkileşimlere örnek olarak da hidrojen
bağı ve van der Waa/s kuvvetleri verilir,
9.3.3. Güçlü Etkileşimıer
9.3.3.1. İyonik bağın oluşumunu iyonlar arası etkileşimler ile ilişkilendirir.
a. Nötr atomların ve tek atomlu iyonların Lewis sembolleri verilir. Ömekler periyodik sistemdeki ilk 20 element
arasından seçilir,
b. İyonik bileşiklerin yapısal birimleri ile molekül kavramının karıştırılmamasına vurgu yapılır.
c. İyonik bağların açıklanmasında bilişim teknolojilerinden (animasyon, simülasyon, video vb.) yararlanılır.
9.3.3.2. İyonik bağlı bileşiklerin sistematik adlandırmasını yapar.
a. Tek atomlu ve çok atomlu iyonların (NH* , OH-, N05 , S05-, COğ-, pot, CN¯, CH3COO¯) oluşturduğu
bileşiklerin adlandırılması yapılır.
b. Değişken değerlik" metallerin (Cu, Fa, Hg, Sn. Pb) oluşturduğu bileşiklerin adlandırılması yapılır,
c. Hidrat bileşiklerinin adlandırılmasına girilmez.
9.3.3.3. Kovalent bağın oluşumunu atomlar arası elektron ortaklaşması temelinde açıklar.
a. Kovalent bağlar sınıflandırılırken polar ve apolar kovalant bağlar verilir; koordine kovalant bağa girilmez.
b. Basit moleküllerin (H2, C12, 02, N2, HCI, H20, BH3, NH3, CH4, C02) Lewis elektron nokta formülleri üzerinden
bağın ve moleküllerin polarhk-apolarl'k durumları üzerinde durulur,
c. Kovalent bağların açıklanmasında bilişim teknolojilerinden (animasyon, simülasyon, video vb.) yararlanılır.
9.3-3.4. Kovalent bağlı bileşiklerin sistematik adlandırmasını yapar.
9.3.3.5. Metalik bağın oluşumunu açıklar.
Metalik bağın açıklanmasında elektron denizi modeli kullanılır.
9.3.4. zayıf Etkileşimler
9.3.4.1. Zayıf ve güçlü etkileşimleri bağ enerjisi esasına göre ayırt eder.
9.3.42. Van der Waals kuvvetlerinin oluşumunu açıklar.
a. Dipol-dipol etkileşimleri, iyon-dipol etkileşimleri ve London kuvvetlerinin etkileşme güçleri karşılaştırılır,
b. Dİpol—İndük/enmİş dipol ve İyon—indüklenmiş dipol etkileşimlerine girilmez,
9.3.4.3. Hidrojen bağlan ile maddelerin fiziksel özellikleri arasında ilişki kurar.
a. Hidrojen bağının oluşumu açıklanır,
b. Uygun bileşik serilerinin kaynama noktası değişimleri grafik üzerinde, hidrojen bağlan ve diğer etkileşimler
kullanılarak açıklanır,
c. Aziz Sancar'm DNA'mn onarımı ile ilgili çalışmalarına ve kısa biyografisine okuma parçası olarak yer verilir.
Sabırlı, azimli ve kararlı olmanm bilimsel çalışmalarda başanya ulaşmadaki önemi vurgulanır,
93,5. Fiziksel ve Kimyasal Değişimler
9.3.5.1. Fiziksel ve kimyasal değişimi, kopan ve oluşan bağ enerjilerinin büyüklüğü temelinde ayırt eder.
Türler arasında fiziksel ve kimyasal değişimlerin açıklanmasında bilişim teknolojilerinden (animasyon,
simülasyon, video vb.) yararlanılır.
