4. ÜNİTE
KİMYA VE ENERJİ
Patlayıcı gaz
(100 E)
Sıkıştırıcı
kas
Patlama
odası
TOPCU BÖCEĞİ
Hidrojen peroksit
Hidrokinon
8
Topçu böcekleri rahatsız edildiklerinde patlama sesiyle birlikte karın uçlarından püskürttükleri sıcak ve zararlı bir
kimyasal yoluyla tepki gösteren, isimlerinin de kaynağı olan bu savunma mekanizmasıyla ünlenmiş kanatlılardır.
Püsküren sıvı, böceğin karnında iki ayrı haznede depolanan hidrokinon ve hidrojen peroksit kimyasallarının tehlike
anında üçüncü bir odada su ve katalitik enzimler yardımıyla girdiği kimyasal tepkime sonucu oluşur,
Bu tepkime;
+ H202(şucıa) —ş C6H402(şudâ) + 2H20(S)
şeklindedir.
Tepkime sonucu oluşan ısı, karışımı kaynama noktasına kadar yükseltir ve sıvıyı uzak mesafelere fışkırtabilmesini
sağlayan gaz basıncını üretir. Kimyasalın yarattığı tahribat böcekler ve küçük yaratıklar İçin Ölümcül olabildiği gibi
inşan derisi için de acı vericidir.
Kimya Öğretmeni Öğrencilerinden yukarıda verilen tepkimenin molar entalpİ değişimini bulmalarını İstiyor. Demir Han
internetten yaptığı araştırma sonucunda istenen tepkimenin entalpi değerlerine ulaşamıyor. Ancak aşağıdaki listede
verilen tepkimeleri ve entalpi değerlerini buluyor.
Tepkime
C6H402(suda) H2(g)
H2(g) + 02(g) H202(suda)
H2(g) + 1/202(g) H20(g)
H20(g) H20(S)
Entalpİ (kJ/mol)
177,5
-191
-241,8
-43,8
Demir Han, yukarıda verilen tepkimelere göre topçu böceklerinin savunma mekanizmalarında gerçekleşen
tepkimenin entalpİşİnİ hesapladığında aşağıdaki değerlerden hangisine ulaşır?
A) -11,3 kJ/mol
B) -83,1 kJ/mol
C) -202,5 kJ/mol
136
D) +83,1 kJ/mol
E) +202,5 kJ/mol
Orbital Yayınları AYT Kimya Soru Bankası
