4
Ünite /
İSLAM DÜŞÜNCESİNDE TASAVVUF VE TASAVVUFİ YORUMLAR NELERDİR?
Sufizm olarak da bilinen tasawuf İslarn'ın mistik ve çileci koludur. Müminin (inananların) Allah'ın doğrudan bilgisine ulaşmasını amaçlayan
düşünce, inanç ve yaşayış biçimi bir başka deyişle İslam'ın ahlaki yorumudur.
Bu amaca ulaşmak Çin;
• arındırmayı
kötülüklerden uzak durmayı
İbadetleri samimiyetle Bunu şöyle düe getirir: 'a İbadetle değM, ranhr. "
Örneğin namaz fikhi yorurna göre "tekbirle başlayan selamla biten fiillH ve sözlerden oluşan bir itMjet" olarak tanımlanırken; tasawufi dü-
şüncede "kul ile Allah arasında gerçekleşen manevi bir iletişim" olarak yorumlanır. İbadetin içtenlikle yapılması gerektiğine vurgu yapılır.
Tasavvuf Emeviler döneminde (8. yy) yöneticilerin dünyevi amaçlan ortaya çıkaran tutumlarına tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bu tepkiye bilgin
Hasan Basri (öl. 728) öncülük etmiştir.
Tasavvufi düşünce, çeşitli aşamalardan geçerek günümüze kadar gamiştir. Bu gdişrne değişik bakış açılarıyla farklı dönemlere ayrılsa da
en yaygın yaklaşım tasawutu üç evrK1e sınıflandıran bakış açısıdır. Bu evrele şunludır•_
Kuruluş dönemi (zübd) (zübd kendini tümüyle tapma demektir.)
Sistemleşme dönemi (tamvvuf tasarruf)
Tarikatlar (taHit) dönemi
Kuruluş döneminde tasawufun temel niteliği maddi d*rlerden yüz çevirerek katıksız bir dinsel yaşam gerçekleştirme çabasıdır.
Bu amaca ulaşabilmek için bireysel bir dinsel yaşama yöneldiler. Bu yaşam biçm zamanla Şu öge-
Erden beslenerek zenginleşir:
Tevekkül (her durumda Allah'a
Riyazet ve mücahede (nefsin anndınlmasına, eğitilmesine yön* çilecilk)
Sabır (belaları gönül hoşnutluğu içinde kabullenme)
Hoşyetullah (Allah korkusu)
Aşk (Allah'a duyulan sınırsız sevgi)
Vera (günahlardan ve günah kuşkusu taşıyan uzaklaşrna)
Hüzün (geçmiş davranışlardan dolayı duyulan endişe)
