19.
20.
21.
6.ünite / DOLAŞIM SİSTEMİ
(2011 - LYS)
B) - III ı
Kan ile Vücut Hücreleri Arasındaki Madde Alış Verişi
Örnek Sorular
Normal bir insanda, kılcal damarların atar-
damar ve toplardamar ucunda kan ile doku
SIVISI arasında su ve madde değişimini sağ-
layan kan basıncı (KB) ile ozmotik basınç
(OB) arasındaki ilişki, aşağıdakilerin hangi-
sinde doğru olarak verilmiştir?
Atardamar ucu Toplardamar ucu
A)
B)
C)
D)
E)
KB OB
KB OB
KB OB
KB OB
KB OB
KB OB
KB OB
KB OB
KB OB
KB z OB
DOKULAR ARASI
sıvı
40 mm Hg
25 mm Hg
Kılcalın
atardamar ucu
Dışarı net sıvı çıkışı
Kan akış yönü
Vücut
hücresi
25 mm Hg
15 mm Hg
Kılcalın
toplardamar ucu
: Kan basıncı
. Kanın osmotik
basıncı
Sağlıklı bir insana ait,
l. atardamar,
II. kılcal damar,
III. toplardamar
yapılarındaki kan basıncının agğgn_ÇQğp ¯
doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde
verilmiştir?
A)l-ıı-ııı
C) II -ı- III
Dolaşım sisteminin elemanlarından biri Olan
damarlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden han-
gisi yanlıştır?
A) Kılcal damarlardaki kanın akş hızı diğer da-
marlara göre daha düşüktür.
B) Kan basıncının en yüksek olduğu damar
çeşidi atardamarlardır.
C) Damarlardaki kan basıncı ile kanı akış hızı
arasında ters orantı vardır.
D) Atardamarlarda genel olarak oksijence
zengin kan bulunur.
E) Toplardamarların duvar kalınlığı atarda-
marlardan azdır.
Kan ile vücut hücreleri arasındaki madde alış verişi kılcal damarlarda gerçekleşir.
Madde alış verişinde etkili olan iki farklı basınç vardır. Bunlar kan basıncı ile
kanın osmotik basıncıdır.
Kan Basıncı: Kalbin kanı pompalaması ile oluşan basınçtır. Moleküllerin kan-
dan doku sıvısına doğru geçmesini sağlar.
Atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru kan basıncı azalır
(40 mmHg — 15 mmHg).
Kanın Osmotik Basıncı: Albümin, globülin ve fibrinojen büyük moleküllü pro-
teinler Olduğu için kılcal damarlardan çıkamazlar. Bu nedenle kılcal damar için-
de osmotik basınç oluşur. Bu basıncın etkisi ile doku sıvısında bulunan mole-
küller kana geçer.
Kanın osmotik basıncı kılcal damar boyunca sabittir
(25 mmHg 25 mmHg)
Bu iki basıncın etkisiyle kılcal damarlarda süzülme ve emilim olayları gerçekleşir.
a. Süzülme
Kılcalların atardamar ucunda kan basıncı kanın osmotik basıncı (fark 15
mmHg) olduğundan kandaki su ve çözünmüş maddeler önce doku sıvısına,
sonrada doku hücrelerine geçer.
16
B
17
18
D
