Ünite -2
DİVAN EDEBİYATI
Test - 3
. Şöyle bilinir ki Türk, Fars'tan daha keskin zekâlı,
daha anlayışlı, daha saf, daha pek yaratılışlıdır. Fars
ise ilimde ve gayret sarfıyla elde edilen bir anlayışta
daha olgun ve derin görünüyor. Bu hâl Türklerin doğ-
ru, dürüst, saf ve temiz niyetinden, Farsların da fen ve
hikmetinden belli oluyor... Ve lakin Türk ve Fars dilleri
arasında kusursuzluk veya noksanlık bakımından çok
büyük farklar vardır. Söz ve ibarede, kelimelerin anlam ve
kavramında, Türk Fars'tan üstündür. Türk'ün öz dilinde
öyle incelikler, güzellikler, sanatlar vardır ki inşallah yeri
gelince gösterilecektir... "
Bu parça, aşağıdaki eserlerin hangisinden alınmış
olabilir?
2.
3.
4.
5.
6.
Mantıku't-Tayr (Kuş Dili), İranlı ünlü şair Feridüttin Attar'ın
Farsça yazdığı alegorik bir eserdir. bu eseri esas
alarak aynı adla Türkçe bir mesnevi yazmıştır. Bu tasav-
vufi mesnevide Kafdağı'na ulaşmak isteyen kuşların Hz.
Süleyman' ın kuşu olan Hüthüt' ün önderliğinde yaptıkları
yolculuk anlatılır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden han-
gişİ getirilmelidir?
A) ŞeyhÎ
B) AhmedÎ
C) Âşık Paşa
D) GülşehrÎ
Bâkî - Su Kasidesi
Nef'Î - Siham-l Kaza
E) Hoca Dehhani
A)
B)
C)
D)
E)
Mizan ü 'l-Evzan
Mantıku't-Tayr
Mecalisü 'n-Nefajs
Risale tü 'n -Nushiyye
Muhakemetü'l-Lugateyn
III.
IV.
V.
Şeyh Gâlip - Hüsn ü Aşk
Fuzûlî - Kanuni Mersiyesi
Ali Şir Nevayi - Muhakemetü'l-Lugateyn
Yukarıdaki sanatçı-eser eşleştirmelerinin doğru ola-
bilmesi için sanatçılardan hangilerinin birbiriyle yer
Mevlana bu yapıtını öğrencisi Hüsamettin Çelebi'nin
ısrarı ile yazar. Farsça yazılan yapıt Hüsaminâme adı
ile de anılır. Yapıt tarikata mensup olanları ve toplumu
eğitmeyi amaçlar.
Bu parçada sözü edilen eser, aşağıdakilerden han-
değiştirmesi gerekir?
A) Nefi
C) - şeyh Gâlip
E) Fuzûlî
B) Bâkî- Fuzûlî
D) Fuzûlî -şeyh Gâlip
- Ali Şir Nevayi
gişidir?
A) Mesnevi
C) FihiMafih
B) Harnâme
D) Garipnâme
E) Şikâyetnâme
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içinde be-
lirtilen sanatçıyla ilgili değildir?
A) Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümü üzerine terkibibent
nazım biçimiyle bir mersiye yazmıştır. (Bâkî)
B) Selçuklu Şehnamesi adlı Farsça yazılmış bir mes-
nevisi vardır. (Hoca Dehhani)
C) Risaletü'n-Nushiyye adlı didaktik mesneviyi aruz
ölçüsüyle yazmıştır. (Mevlana)
D) Anadolu sahasında Yusuf u Züleyha adıyla ilk mes-
neviyi yazan sanatçıdır. (Şeyyad Hamza)
E) 5000 beyit tutan Cemşid ü Hurşid adlı mesnevisi
ünlüdür. (AhmedÎ)
17. yüzyılın Önde gelen divan şairlerinden Olan Nefi,
adlı eserinde hicivlerini toplamıştır. Şair, bu eserinde
kaside, mesnevi, kıt'a, terkibibent gibi değişik nazım
şekillerinin yanında nesir parçalarına da yer vermiştir.
Devrin ileri gelen devlet adamlarını, şeyhülislamını,
vezirini hatta Padişah IV. Murat'ı bile hiç çekinmeden
eleştirmiştir. Örneğin dili yüzünden üç defa görevinden
azledilmesini şöyle dile getirmiştir:
üçüncü defadur Hakk belasın vire melunun
Ki yok yire beni azletti olmuşken sena-hanı
Bu parçada boş bırakılan yere, aşağıdaki eser adla-
rından hangisi getirilmelidir?
A) Siham-ı Kaza
C) Mizanü 'l-Evzan
E)
B) Sohbetül-Ebkâr
D) Mecalis-i Seba
Hadikatü 's-Süeda
MEVLANA (13. YÜZYIL)
Eserleri
Mesnevi, Divan-1 Kebir, Mektubat,
Fihi Mafih, Mecalis-i Seba
SULTAN VELED (13. YÜZYIL)
Eserleri
İbtidanâme (mesnevi), Rebabnâ-
me (mesnevi), İntihanâme (mes-
nevi), Maarif (mensur)
AHMET FAKİH (14. YÜZYIL)
Eserleri
Kitabu Evsafı Mesacidi'ş-Şerife
(mesnevi), Çarhnâme (kaside)
HOCA DEHHANİ (14. YÜZYIL)
Eserleri
Selçuklu Şehnâmesi (mesnevi)
ŞEYYAD HAMZA (14. YÜZYIL)
Eserleri
Yusuf u Züleyha (mesnevi)
GÜLŞEHRİ (14. YÜZYIL)
Eserleri
Feleknâme (mesnevi), Mantı-
ku't-Tayr (mesnevi), Aruz Risale-
si, Keramat-ı Ahi Evren (mesnevi)
AHMEDİ (14. YÜZYIL)
Eserleri
İskendernâme (mesnevi), Cemşid
ü Hurşid (mesnevi), Tervihü'l-Er-
vah (mesnevi), Mirkat'üI-Edeb
(sözlük)
19
