/8.Unite [BİTKİLERDE MADDE TAŞINMASI
Stomalar açılıp kapanma özellikleri ile bitkilerde gaz alış verişi ve terleme olay-
larını denetler.
Dış çeper
(ince)
İç çeper
(kalın)
Stoma
açıklığı
Örnek Sorular
Stomalar ile ilgili,
Bekçi
hücreleri
Komşu hücre
Kloroplast
23.
24.
III.
Bekçi hücrelerinin iç çeperleri dış çeper-
lerine göre daha kalındır.
Bitkilerdeki terleme ve gaz alış verişi
olaylarını denetler.
Epidermis hücrelerinin farklılaşması so-
nucu oluşurlar.
Stomanın yapısı ve kısımları
Stomaların Açılıp Kapanması:
Stomaların açılıp kapanmasını açıklayan bazı mekanizmalar aşağıda verilmiştir.
Birinci mekanizmaya göre bekçi hücrelerinde bulunan potasyum (K+) miktarı
stomaların açılıp kapanmasını denetler.
İkinci mekanizmaya göre bekçi hücrelerde gerçekleşen fotosentez ve solunum
olaylarına bağlı olarak meydana gelen PH değişimleri stomaların açılıp kapan-
maşını sağlar.
Stomaların Açılması:
Birinci mekanizmaya göre stomaların açılması:
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
C) ı ve ııı
E) ı, il ve III
Aşağıdaki grafik, yeşil bir bitkide 24 saat bo-
yunca dış ortamdan alınan C02 ve terlemeyle
yitirilen su miktarlarını göstermektedir.
Miktar
Gece
Gündüz
Gece
• Dış ortamdan
alınan C02
Terlemeyle
yitirilen su
12 16 20 24
Buna göre, bu bitkiyle ilgili olarak
Zaman
(saat)
a-
I.
2.
3.
4.
I.
2.
3.
4.
Gündüzleri komşu epidermis hücrelerinden bekçi hücrelere potasyum iyonu
(K+) pompalanır.
Potasyum iyonlarının birikimine bağlı olarak, bekçi hücrelerde çözelti derişimi
(ozmotik basınç) artar.
Derişimdeki bu artış suyun ozmozla komşu epidermis hücrelerden bekçi hücre-
tere geçmesini sağlar.
Artan su miktarının etkisiyle oluşan turgor basıncı bekçi hücrelerin şişmesini
sağlar ve stomalar açılır.
İkinci mekanizmaya göre stomaların açılması:
Gündüzleri fotosenteze bağlı olarak C02 miktarı azalır ve PH 7'ye yükselir.
PH 7 'de aktifleşen bir enzim nişastanın sindirimini sağlar.
Nişastanın sindirimi sonucunda bekçi hücrelerinin ozmotik basıncı artar.
Komşu hücrelerden su alan bekçi hücrelerinin turgor basıncı artar ve stoma
açılır.
Bekçi hücrelerde turgor basıncının artması, K+ miktarının artması, C02
III.
Suyun korunmasına yönelik özelliklere
sahiptir.
Gece, açık olan gözenek (stoma) sayısı
daha fazladır.
Organik madde sentezi öğle saatlerinde
en yüksektir.
yargılarından hangileri keşjnJjkJp doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
D)lveıı
E)lve III
(2012 - YGS)
25.
19
Stomalann açılması olayında, aşağıdakiler-
den hangisi pn_şqn gerçekleşir?
A)
B)
C)
D)
E)
miktarının azalması, PH değerinin yükselmesi ve nişastanın sindirimi gibi olaylar
stomaların açılmasına neden olur.
Stoma hücrelerinde glikoz üretiminin baş-
laması
Komşu hücrelerden suyun stoma hücrele-
rine geçmesi
Komşu hücrelerden bekçi hücrelere potas-
yum geçişinin başlaması
C02 nin stoma hücrelerinde kullanılması
Bekçi hücrelerinde turgor basıncının art-
ması
(2015- LYS)
D
20
E
21
D
22 B
355
