/8.Unite [BİTKİLERDE MADDE TAŞINMASI
Kaspari
şeridi
Floem
Epi"is
1
Emici tüy
Endodermis
Korteks
Ksilem
10.
II.
a-
12.
Örnek Sorular
Gelişmiş yapılı bitkilerde kök emici tüyleri
ile alınan su ve mineraller,
I. endodermis,
II. epidermis,
korteks
kısımlarından hangi sıra ile geçerek merke-
zi silindirde bulunan ksileme ulaşırlar?
A)l-ll - III
B) II -ı - III C) II - III -ı
E) III -ı- II
Topraktan alınan suyun ksileme taşımmı
Topraktan emici tüyler ile alınan su ve minerallerin bir kısmı hücre çeperlerinin dl-
şından, hücreye girmeden, hücreler arası boşluklardan geçerek taşınır. (I. Yol)
Alınan su ve minerallerin bir kısmı ise hücreden hücreye uzanan sitoplazmik
bağlantılar ile taşınarak ksileme ulaşır. (2. Yol)
Kök emici tüylerindeki mineral derişimi toprağa göre daha fazladır. Bu
nedenle minerallerin emici tüyler ile alınması aktif taşıma ile gerçekleşir.
b. Suyun Gövdede Taşınımı:
Topraktan alınan su ve minerallerin gövde ve yaprağa taşınımı ksilemde tek
yönlü gerçekleşir.
Yer çekimine zıt yönde gerçekleşen bu olayda kök basıncı, kılcalllk, terleme-
çekim ve kohezyon gibi faktörler etkilidir.
I. Kök basıncı:
Suyun köklerden yukarı doğru itilmesi kök basıncı ile sağlanır.
Kök hücrelerinde bulunan su yoğunluğu, toprakta bulunan su yoğunluğuna
göre daha azdır. Bu yoğunluk farkından doğan ozmotik basınç, kök basıncını
meydana getirir.
Kök basıncı suyun topraktan kök hücrelerine geçmesini ve gövde içinde belirli
bir yüksekliğe kadar taşınmasını sağlar.
Kök basıncı, topraktaki su miktarının ve havadaki nemin yüksek; bitkide terle-
menin düşük olduğu zamanlarda suyun yaprak kenarlarında bulunan hidatot-
lardan sıvı damlalar halinde atılmasına neden olur. Bu olay gutasyon (damla-
ma) olarak adlandırılır.
Gutasyon : Kök basıncı bu çilek yaprağından aşn suyu dışarıya atmak için zorluyor.
Bitkilerde bulunan iletim demetleri,
I. solunum gazlan,
II. organik besinler,
su ve mineraller
moleküllerinden hangilerini taşımak için
özelleşmiştir?
A) Yalnız III
C) ı veııı
D) II ve III
Damlama olayı ile ilgili,
E) l, II ve III
II.
III.
IV.
Stomalar aracılığı ile gerçekleşir.
Suyun sıvı damlalar halinde atılmasını
sağlar.
Havadaki nemin düşük, bitkide terleme-
nin fazla olması durumunda gerçekleşir.
Kök basıncının etkisiyle gerçekleşen bir
olaydır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) ive II
D) II ve ıv
B) ı ve ıv C) II ve III
E) III ve IV
7
D
8
A
9
351
