/8.Unite [BİTKİLERDE MADDE TAŞINMASI
Floemde taşnma yönü organik maddelerin üretildiği yerden kullanılacağı yere
doğrudur. Organik maddelerin üretildiği yaprak gibi hücreler kaynak, organik
maddelerin kullanıldığı ya da depolandığı kök ve meyve gibi hücreler ise havuz
olarak adlandırılır.
Organik maddelerin taşınım yönü kaynaktan havuza doğrudur.
Mevsime bağlı olarak bir kaynak hücresi havuz hücre; havuz hücresi
ise kaynak hücre olabilir. Örneğin kış aylarında yaprak döken bitkilerin kök hüc-
releri, kaynak hücre olarak görev yapar.
Organik moleküllerin taşınımı, floem hücrelerindeki basınç farklılığına dayanır
Örnek Sorular
Bitkilerdeki organik madde taşınımı ile ilgili,
29.
30.
26
II.
III.
Kaynak hücrelerden havuz hücrelere
doğru gerçekleşir.
İletim yönü sadece yukarıdan aşağıya
doğrudur.
Taşıma işlemi sırasında ATP harcanmaz.
ifadelerinden hangileri doğru değildir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
ve bu olay basınç-aklş teorisi ile açıklanır.
Floemdeki organik besin taşınımı aşağıda özet olarak verilmiştir.
Q
1.
2.
3.
4.
Suyun taşınımı
Organik maddelerin
taşınım
4
Ksilem
H2Q
2
3
H2Q —
Floem
Kaynak
hücre
Havuz hücre
D)lveıı
H 20
şe
1-420
00
a-
E) II ve III
L hücresi
Şeker
M hücresi
K hücresi
Basınç akış modeli
Kaynak hücrelerde üretilen glikoz ve sükroz gibi organik besinler floem hüc-
relerine geçer. (Bu olay şeker yüklemesi olarak adlandırılıp, ATP harcanmı ile
gerçekleşir.) Organik madde derişimi artan floem hücrelerinin su derişimi azalır
ve ksilemden floeme su geçişi olur. Böylece floem hücrelerinde bir hidrostatik
(sıvı) basınç oluşur.
Bu basıncın etkisiyle floem özsuyu kaynak hücrelerden havuz hücrelerine doğ-
ru akar.
Floem özsuyunda bulunan glikoz ve sükroz gibi organik besinler havuz hücre-
lere boşaltılır. Böylece floemde organik madde derişimi azalır, su derişimi artar.
Floemde bulunan su ozmozla tekrar ksileme döner ve yukarı doğru taşınır.
Odun boru Soymuk boru
Yukarıdaki şekil, çiçekli bitkilerde iletim borula-
rıyla şeker ve su taşınmasını göstermektedir.
Buna göre, K, L ve M ile gösterilen kaynak,
havuz ve arkadaş hücreleri aşağıdakilerin
hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
29
K hücresi
Arkadaş h.
Arkadaş h.
Kaynak h.
Kaynak h.
Havuz h.
27
L hücresi
Kaynak h.
Havuz h.
Arkadaş h.
Havuz h.
Kaynak h.
c
30
M hücresi
Havuz h.
Kaynak h.
Havuz h.
Arkadaş h.
Arkadaş h.
(2011 - LYS)
28
357
